Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Samozatrudnienie a umowa o pracę

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 22.04.2014

Pracuję na podstawie umowy o pracę (zarabiam 3000 zł brutto). Poprosiłem o podwyżkę. Szef się zgodził na zaproponowaną przeze mnie kwotę, ale przedstawił mi pewną propozycję. Otóż mogę zarobić jeszcze więcej w ramach tzw. samozatrudnienia. Musiałbym założyć działalność gospodarczą i świadczyć usługi dla firmy szefa. Podpisalibyśmy umowę o „długotrwałej” współpracy, byłby 3-miesięczny okres wypowiedzenia, 26 dni urlopu, płatne delegacje itd. Wszystko byłoby tak, jak do tej pory – poza formą umowy. Pracowałbym w tym samym miejscu, miałbym odpowiednie narzędzia do pracy. Czy to jest możliwe? Czy to jest legalne? Jakie są zagrożenia? A może lepiej pozostać przy umowie o pracę? Szef mówi, że decyzja należy do mnie i nawet jeśli pozostanę przy umowie o pracę, to dostanę podwyżkę, o którą prosiłem.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pana pytanie, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

 

Zatrudnienie w warunkach określonych wyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

 

Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych wyżej.

 

Przepis ten dotyczy zagadnienia, jakie znaczenie dla określenia charakteru umowy ma jej nazwa. Wynika z niego, że nazwa umowy (np. umowa-zlecenie) nie ma decydującego znaczenia dla oceny, czy jest to umowa-zlecenie. Zawsze należy uznać, że jest to stosunek pracy, jeżeli praca jest wykonywana w warunkach określonych w analizowanym przepisie.

 

Jak trafnie przyjął SN w wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r. (I PKN 642/98, OSNAPiUS 2000, nr 11, poz. 417), nazwa umowy nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek pracy ma cechy wskazane w art. 22 Kodeksu pracy.

 

W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej z dnia 26 lipca 2002 r. stwierdzono, że dodanie § 12 „zmierza do częściowego przynajmniej ograniczenia zjawiska tzw. samozatrudnienia”. Samozatrudnienie oznacza podjęcie przez osobę fizyczną działalności gospodarczej i wykonywanie na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz pracodawcy czynności (zwłaszcza usług) w charakterze przedsiębiorcy, a nie pracownika.

 

Jak trafnie przyjął SN w wyroku z dnia 10 stycznia 2003 r. (I PK 87/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 223), prawo pracy nie wyklucza możliwości współpracy stron stosunku pracy występujących równocześnie w charakterze podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wówczas, gdy dotyczy ona sfer nieobjętych treścią realizowanego stosunku pracy.

 

Zdarza się jednakże, iż zawarta przez strony umowa zawiera cechy (elementy) umowy o pracę oraz umowy cywilnej (w szczególności dotyczy to umowy-zlecenia). Sąd Najwyższy wyjaśnił w wyroku z dnia 14 września 1998 r. (I PKN 334/98, OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 646), że wówczas dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający. Natomiast jeżeli umowa wykazuje wspólne cechy dla umowy o pracę i umowy prawa cywilnego z jednakowym ich nasileniem, o jej rodzaju decydują zgodny zamiar stron i cel umowy, który może być wyrażony także w nazwie umowy.

 

Zgodnie z art. 734 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) przez umowę-zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

 

Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

 

Podsumowując powyższe rozważania, należy uznać, że „samozatrudnienie” w warunkach opisanych przez Pana (urlop, praca w określonym miejscu, czasie, pod kierownictwem pracodawcy, dodatki, diety itp.) ma być umową dążącą do obejścia prawa. W razie jakiejkolwiek kontroli z Państwowej Inspekcji Pracy kontroler zwróci na to uwagę i ukarze strony dążące do obejścia prawa. W mojej opinii odradzałabym Panu takie rozwiązanie.

 

Ponadto, jeśli zlecenie wykonywane jest wyłącznie dla byłego pracodawcy, w tym przypadku nie można skorzystać z „preferencyjnej” stawki składek ZUS.

 

Tym bardziej, że choć pracodawca zapewnia o podpisaniu umowy o stałej współpracy, to jednak umowa-zlecenie nie daje takich gwarancji jak umowa o pracę. Nie będzie Pan miał płatnego chorobowego, a pracodawca będzie mógł nawet bez rozwiązania umowy-zlecenia przestać Panu zlecać określone zadania. Wówczas nie będzie Panu przysługiwało wynagrodzenie.

 

Dlatego osobiście radzę Panu pozostać w stosunku pracy, co daje Panu większą ochronę i większe uprawnienia niż w przypadku umowy-zlecenia.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 plus 3 =

»Podobne materiały

Samozatrudnienie i świadczenie usług w Anglii

Świadczę usługi dla swojego byłego pracodawcy, za co wystawiam mu fakturę. Wydaje mi się, że mógłbym działać także na terenie Anglii. Czy mogę otworzyć tam działalność („samozatrudnienie”)? Czy musiałbym mieć dwie firmy, czy wystarczy jedna (zależy mi na składkach z angielskiego przedsię

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »