Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sąd przymusi do aktualizacji danych w Krajowym Rejestrze Sądowym

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 22.08.2012 • Zaktualizowane: 22.08.2012

Artykuł omawia podstawowe skutki prawne braku aktualizacji danych w KRS przez podmioty do tego obowiązane.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W dniu 1 stycznia 2001 r. zaczęły obowiązywać przepisy ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186; dalej w skrócie nazywana „ustawą o KRS”). Przepisy te wprowadziły nowe zasady w zakresie rejestrowania działalności podmiotów gospodarczych oraz niektórych innych podmiotów np. fundacji czy stowarzyszeń.

 

Zgodnie z przepisami przywołanej ustawy utworzony został jeden rejestr zwany Krajowym Rejestrem Sądowym (dalej nazywany „Rejestrem”), zastępujący odrębnie funkcjonujące dotychczas rejestry (w tym dawny rejestr handlowy), do których w przeszłości wpisywano wspomniane już podmioty.

 

Rejestr prowadzą w systemie informatycznym sądy rejonowe (sądy gospodarcze), obejmujące swoją właściwością obszar województwa lub jego część, nazywane sądami rejestrowymi (art. 2 ustawy o KRS).

 

Rejestr w praktyce gospodarczej pełni liczne, a przy tym bardzo istotne funkcje, w szczególności zaś:

 

  1. Rejestr jest źródłem informacji o statusie prawnym wszystkich podmiotów do niego wpisanych (np. o osobach uprawnionych do reprezentowania danego podmiotu, miejscu siedziby itd.);
  2. legalizuje działalność podmiotów prawnych objętych obowiązkiem wpisu w Rejestrze w ten sposób, że dopiero wpis do Rejestru pozwala na dalsze funkcjonowanie danego podmiotu (często zresztą dopiero z chwilą wpisu do Rejestru podmiot powstaje np. spółka komandytowa), jak również porządkuje pewne zdarzenia o znaczeniu prawnym z danym podmiotem związanych.

 

Omawiając rolę Rejestru, warto nadto wskazać, że:

 

  • zgodnie z art. 17 § 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe;
  • od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów;
  • podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub zostały z niego wykreślone.

 

W powyższym kontekście łatwo dostrzec, jak ważną kwestią jest zapewnienie aktualności wpisów w Rejestrze. Tymczasem wpis do Rejestru jest dokonywany na wniosek (podmiotów, które mają interes w tym, aby określone dane zostały w nim wpisane), chyba że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu (tzn. bez żadnego wniosku – art. 19 § 1 ustawy o KRS). Tu dodać należy, że wniosek o wpis do Rejestru powinien być jednak złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu (art. 22 ustawy o KRS), chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (np. zgodnie z art. 69 § 1 ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe składa się w sądzie rejestrowym w terminie 15 dni od daty zatwierdzenia tego sprawozdania). O tym, czy dane zdarzenie wymaga zgłoszenia do rejestru, decydują przepisy prawa.

 

Zgłoszeniu do Rejestru podlegają wszystkie przypadki pierwszego wpisu do Rejestru, czyli tworzenia podmiotów, które podlegają zarejestrowaniu. Ponadto zarejestrowany w Rejestrze podmiot zobowiązany jest zgłaszać wszelkie przypadki zmiany danych w nim już wpisanych.

 

Co do zasady, z uwagi na wnioskowy charakter wpisów w Rejestrze ustawodawca przewidział szereg instrumentów mających na celu przymuszenie właściwych osób i podmiotów do złożenia odpowiedniego wniosku.

 

  1. Stosownie do przepisu art. 24 ustawy o KRS w razie stwierdzenia przez sąd rejestrowy, że wniosek o wpis do Rejestru lub dokumenty, których złożenie jest obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, sąd wzywa obowiązanych do ich złożenia, wyznaczając dodatkowy 7-dniowy termin, pod rygorem zastosowania grzywny przewidzianej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. W razie zaś niewykonania obowiązków w tym terminie, sąd rejestrowy nakłada grzywnę na obowiązanych. Grzywna ta może być dotkliwa (choć początkowo nie może przekroczyć kwoty 10 000 ), albowiem – jeżeli okaże się nieskuteczna – może być ponawiana. Co więcej, gdy dwukrotne wymierzenie grzywny nie przyniosło efektu, sąd rejestrowy może ponawiać grzywnę już bez ograniczenia kwotowego (art. 24 § 1 i 2 w zw. z art. 1052 i art. 1053 Kodeksu postępowania cywilnego).
  2. W dalszej kolejności, jeżeli środki prawne, o których mowa w poprzednim akapicie, nie spowodują złożenia wniosku o wpis lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe, a w Rejestrze jest zamieszczony wpis niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd rejestrowy jest uprawniony do wykreślenia wpisu z urzędu. Przykładowo, jeśli spółka akcyjna zlikwidowała jeden ze swoich oddziałów, ale nie zgłosiła tego faktu do Rejestru, wówczas sąd rejestrowy może z urzędu wykreślić z niego wpis o oddziale. Równocześnie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd rejestrowy może dokonać z urzędu wpisu danych odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy, o ile dokumenty stanowiące podstawę wpisu znajdują się w aktach rejestrowych, a dane te są istotne.
  3. Alternatywnie, jeżeli – pomimo stosowania grzywien – osoba prawna (spółka kapitałowa, fundacja czy stowarzyszenie) wpisana do Rejestru w dalszym ciągu nie składa wniosku o wpis lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe, sąd rejestrowy może ustanowić dla niej kuratora na okres nieprzekraczający roku. Sąd rejestrowy może przy tym przedłużyć ustanowienie kuratora, jeżeli jego czynności nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony. Kurator jest uprawniony m.in.:
    1) podjąć czynności zmierzające do likwidacji osoby prawnej, jeżeli nie dojdzie do wyboru lub powołania jej władz w terminie trzech miesięcy od dnia ustanowienia kuratora albo wybrane lub powołane władze nie wykonują obowiązków;
    2) wystąpić do sądu rejestrowego o rozwiązanie osoby prawnej oraz ustanowienie likwidatora z powodu braku jej władz lub z innej ważnej przyczyny;
    3) zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości osoby prawnej, dla której został ustanowiony, jeżeli przy wykonywaniu swych czynności stwierdzi, że istnieją przesłanki dla takiego wniosku.
  4. Wreszcie, jeżeli – pomimo stosowania grzywien – osobowa spółka handlowa (np. spółka jawna lub spółka komandytowa) wpisana do Rejestru w dalszym ciągu nie składa wniosku o wpis lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe, sąd rejestrowy z urzędu może, z ważnych powodów, orzec nawet o rozwiązaniu takiej spółki oraz ustanowić likwidatora.

 

W zakresie omawianej tu problematyki warto wskazać także, że podmiot wpisany do Rejestru ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, jeżeli podlegały obowiązkowi wpisu na jego wniosek, a także niezgłoszeniem danych podlegających obowiązkowi wpisu do Rejestru w ustawowym terminie, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Jeżeli zaś do Rejestru jest wpisana osobowa spółka handlowa (np. spółka jawna, czy spółka komandytowa), odpowiedzialność, o której mowa w zdaniu poprzednim, ponoszą solidarnie ze spółką osoby odpowiadające za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

 

Na postanowienie sądu rejestrowego w przedmiocie stosowania grzywny oraz ustanowienia kuratora, jego odwołania i odmowy odwołania przysługuje zażalenie (art. 27 ustawy o KRS).


Stan prawny obowiązujący na dzień 22.08.2012


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »