Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozłożenie na raty zaległości podatkowej

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 26.11.2013

Prowadziłem jednoosobową firmę przez wiele lat. W pewnym momencie zaczęły się problemy finansowe. Mam zaległości podatkowe oraz w ZUS. Co zrobić, aby wstrzymać egzekucję komorniczą? Czy jest szansa na umorzenie lub rozłożenie na raty? Co trzeba w tym celu zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Musi Pan wystąpić z wnioskiem do urzędu skarbowego i do ZUS o rozłożenie na raty należności bądź umorzenie (choć na to drugie raczej bym nie liczyła – zdarza się niezmiernie rzadko).

 

Zgodnie z art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa (O.p.):

 

„§ 1. Organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

 

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

 

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

 

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

 

§ 2. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa”.

 

Natomiast w myśl art. 67b § 1 O.p.: „organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a:

 

1) które nie stanowią pomocy publicznej;

 

2) które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

 

3) które stanowią pomoc publiczną […]”.

 

Z brzmienia powyższych przepisów wynika, że udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dla podmiotów nieprowadzących działalności gospodarczej następuje na podstawie art. 67a O.p. i jest to co prawda decyzja uznaniowa, jednak przy jej podejmowaniu organ podatkowy winien się kierować ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

 

Czytając natomiast przepis art. 67b O.p., można wyciągnąć wniosek, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a O.p., lecz bez warunków zawartych w tym przepisie. Przepis art. 67b O.p. odsyła bowiem do rodzajów ulg określonych w art. 67a O.p., ale już nie do przesłanek ich stosowania. Taka wykładnia, chociaż budzi wiele wątpliwości, pojawia się ostatnio w literaturze.

 

Zasadna wydaje się jednak inna interpretacja przepisów dotyczących udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Należy moim zdaniem przyjąć, że ulgi te są zawsze udzielane w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym (art. 67a O.p.), natomiast gdy beneficjentem tej ulgi jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, to jej udzielenie następuje dodatkowo zgodnie z przepisami o pomocy publicznej (art. 67b O.p.).

 

Czytając zatem łącznie przepisy art. 67a i art. 67b O.p., należy uznać, że organ podatkowy, rozstrzygając sprawę udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dla podatników prowadzących działalność gospodarczą, powinien się kierować ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

 

Odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty, odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, ewentualnie umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej, z wyjątkiem, o którym mowa w art. 67d § 1 O.p., może nastąpić wyłącznie na wniosek podatnika. Decyzja organu podatkowego wydana bez wniosku uprawnionego podmiotu podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 247 § 1 pkt 2 O.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 1995 r., III SA 52/95, POP 1996, nr 4, poz. 117). Treść wniosku o odroczenie lub rozłożenie na raty może zawierać żądanie alternatywne. Jednakże zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku wskazane jest konkretne określenie terminu odroczenia, liczby i wysokości konkretnych rat. Podatnik bowiem jest najbardziej zorientowany, jakie warunki są możliwe przez niego do spełnienia. W jednym ze swoich orzeczeń NSA stwierdził, że ustalenie rat spłaty zaległości podatkowej w wysokości niemożliwej do zapłacenia stwarza iluzję uwzględnienia wniosku podatnika i narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego (wyrok NSA z 1 marca 2000 r., III SA 1546/99, ONSA 2001, nr 2, poz. 84). Uwzględnienie wniosku podatnika – co do zasady – nie stwarza po stronie organu podatkowego obowiązku rozłożenia podatku na taką liczbę rat i w takiej wysokości, w jakiej proponuje podatnik. Jednakże organ podatkowy powinien przeprowadzić dokładną analizę stanu materialnego podatnika w celu rozłożenia zapłaty podatku na taką liczbę rat, która byłaby najbardziej możliwa do zapłaty w jego aktualnej sytuacji finansowej (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 481/00, POP 2002, nr 2, poz. 41).

 

Z chwilą doręczenia wniosku organowi podatkowemu następuje wszczęcie postępowania podatkowego. Samo złożenie wniosku nie stanowi przeszkody do podjęcia egzekucji. Nie ma bowiem przepisu, który z faktem takim łączyłby obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wymiarowej (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2000 r., SA/Sz 1567/97, niepubl.).

 

Wnioski o odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie na raty można składać wielokrotnie. Istotne jest, aby zmienił się jeden z elementów stanu faktycznego, który był poprzednio przedmiotem oceny organu podatkowego. Rozpoznając kolejny wniosek podatnika, organ podatkowy nie może wydać decyzji o treści: „nie zajmować stanowiska w sprawie dalszego odroczenia spłaty zaległości”. Nie jest to w istocie rzeczy rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 5 O.p.. Rozstrzygnięcie jest najważniejszym składnikiem decyzji podatkowej i powinno określać, jakie skutki prawnopodatkowe powoduje ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 5 września 2000 r., III SA 1712/99, niepubl.)

 

W przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej terminem płatności jest dzień, w którym, zgodnie z decyzją organu podatkowego, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub zaległości podatkowej. Wniosek o odroczenie terminu powinien być złożony przed upływem tego terminu. W przypadku złożenia wniosku po upływie terminu płatności podatku możliwe jest jedynie odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej. Nie jest możliwe odroczenie podatku już zapłaconego w całości, gdyż zobowiązanie podatkowe wygasło. Zapłacenie natomiast podatku w części daje jedynie możliwość ubiegania się o rozłożenie podatku na raty lub odroczenie płatności zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Ustawa stanowi wprost o odroczeniu terminu płatności podatku, a nie jego części. Decyzja o odroczeniu podatku w części byłaby w istocie decyzją rozkładającą zapłatę podatku na raty (inaczej: B. Brzeziński, [w:] B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 191). Organ podatkowy, wydając decyzję o odroczeniu zaległości, obowiązany jest określić jej wysokość wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Konsekwencją niedotrzymania odroczonego terminu jest restytucja ustawowego terminu płatności podatku.

 

Umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (wyrok NSA z 15 maja 1991 r., SA/Gd 295/91, POP 1994, nr 1, poz. 7). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2005 r. (III SA/Wa 80/04, LexPolonica), w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zwolniony zostaje z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Dlatego nie można z tego odstępstwa czynić normy i z faktu, że jakiś podmiot uzyskał umorzenie podatku, wywodzić prawo do żądania podobnej ulgi. Jednakże umorzenie zaległości podatkowych jest jednym z elementów kształtowania ciężarów podatkowych. Dlatego szczególnie istotne jest prawidłowe stosowanie prawnych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., z zastrzeżeniem art. 67b O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

 

Jeśli chodzi o ZUS, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) określa, że:

 

„Art. 29. 1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

 

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

 

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

 

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

 

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa.

 

Art. 30. Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29”.

 

Jeśli miał Pan pracowników, składek za nich nie rozłoży Pan na raty.

 

Przepis art. 28 ust. 1 i 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS. W związku z powyższym przedsiębiorca zainteresowany umorzeniem może zwrócić się do ZUS z odpowiednim wnioskiem.

 

Aby ZUS pozytywnie rozpatrzył taki wniosek, muszą być jednak spełnione pewne warunki. Podstawową zasadą jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.). Ustawodawca wyraźnie określił przy tym, kiedy taka całkowita nieściągalność zachodzi, a mianowicie, gdy:

 

  • dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku, lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

 

  • sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z powodu braku pieniędzy nawet na koszty postępowania upadłościowego,

 

  • dłużnik zaprzestał prowadzenia działalności, a jednocześnie brak majątku, z którego można by prowadzić egzekucję, brak małżonka, następców prawnych i jakiejkolwiek możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

 

  • nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

 

  • wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

 

  • naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

 

  • jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

 

Od zasady całkowitej nieściągalności składek uczyniono jednak wyjątek dla ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, czyli dla wszystkich prowadzących działalność gospodarczą i płacących składki na swoje ubezpieczenia. Oznacza to, że osoba, która zatrudniała pracowników i nie odprowadzała składek na ubezpieczenia społeczne zarówno za siebie, jak i za pracowników, może zwracać się do ZUS jedynie o umorzenie składek na swoje ubezpieczenie. Składki za pracowników nie podlegają umorzeniu.

 

Zgodnie z przepisami art. 28 ust. 3a i 3b u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane mimo braku ich całkowitej nieściągalności wyłącznie w uzasadnionych przypadkach z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej.

 

Proszę złożyć stosowne wnioski. Podpisanie ugody lub wydanie decyzji o rozłożeniu na raty wstrzyma egzekucję komorniczą.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus jeden =

»Podobne materiały

Zaległe należności dla urzędu skarbowego i ZUS z tytułu prowadzenia firmy

W 2007 r. wyjechałem za granicę, nie likwidując firmy (działalność osoby fizycznej). Nie płaciłem należności ani urzędowi skarbowemu, ani ZUS. Czy w tym przypadku możliwe jest przedawnienie wierzytelności? Czy mogę reaktywować swoją działalność? Czy długi będę mógł spłacać na raty?

Zaległości wobec urzędu skarbowego i ZUS

Mam zaległości wobec urzędu skarbowego i ZUS za 2012 r. Rozliczam się w formie karty podatkowej i regularne opłaty do ZUS znacznie zmniejszyłyby, po odliczeniu wszystkich kosztów związanych z ubezpieczeniem, sumę podatku do urzędu skarbowego. Czy lepiej byłoby zapłacić cały ZUS, a wtedy urząd s

Kontrola podatkowa – wyrok, kara pieniężna i możliwość rozłożenia jej na raty

W mojej byłej firmie miała miejsce kontrola podatkowa za lata 2004-2006. Wykryto uszczuplenie na podatku VAT i wydano wyrok nakazowy w postaci kary pieniężnej. Czy jednak US, mimo uprawomocnienia wyroku, mógłby ponownie wszcząć postępowanie? Czy możliwa jest druga kontrola podatkowa? Boję się, że ni

Rozłożenie na raty zapłaty podatku

Z powodu mojego niedopatrzenia nie zgłosiłem nabycia spadku po ojcu w ciągu sześciu miesięcy. Teoretycznie muszę więc zapłacić podatek. Chciałbym jednak starać się o umorzenie podatku. Taki wniosek motywowałbym ważnym interesem podatnika, którym jest przeznaczenie pieniędzy z uzyskanego spadku na bu
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »