Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 03.12.2013

Czy można ustanowić u notariusza rozdzielność majątkową z datą wsteczną? Ile to będzie kosztowało?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wspólność majątkowa (ustawowa) między małżonkami powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa z mocy samej ustawy i co do zasady obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej: K.r.o.). Tym samym wspólność majątkowa jest przypisaną małżeństwu cechą ustrojową.

 

Jednak małżonkowie mogą zdecydować o zawarciu umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową, nawet jeżeli nie istnieją ważne powody ku temu. W sytuacji gdy małżonkowie zawierają umowę przed zawarciem małżeństwa, staje się ona skuteczna z dniem wstąpienia w związek małżeński – wtedy ustawowa wspólność w ogóle nie powstaje. W przypadku gdy małżonkowie zdecydują się zawrzeć umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową w trakcie trwania małżeństwa skutkuje ona z chwilą zawarcia umowy lub z chwilą w niej wskazaną.

 

Zgodnie z brzmieniem art. 52 § 1 K.r.o: „z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej”. Na podstawie zaś art. 47 § 1 K.r.o.: „małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa) […]”.

 

Rozdzielność majątkową można zatem ustanowić na dwa sposoby, tj. sporządzić umowę w formie aktu notarialnego u notariusza bądź wystąpić z pozwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd rejonowy. W pierwszym z przypadków oboje małżonkowie muszą stawić się przed notariuszem i dobrowolnie podpisać tzw. intercyzę – jest to sposób mniej czasochłonny, ale jednak tylko dla tych, którzy dobrowolnie wyrażają zgodę na takie rozwiązanie. Niekiedy jednak to sąd musi rozstrzygnąć, czy małżonkowie w dalszym ciągu mają trwać w ustawowej wspólności, czy z ważnych powodów należy orzec o zmianie ustroju majątkowego.

 

Pana pytanie jednak dotyczyło ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, i to w umowie zawartej przed notariuszem. Niestety obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają na notarialne ustanowienie rozdzielności z datą wsteczną, gdyż co do zasady umowa majątkowa małżeńska wywiera skutki na przyszłość, nie może regulować sytuacji prawnej z datą wsteczną.

 

Takie uprawnienie ma jedynie sąd. Kierując pozew do sądu rejonowego o ustanowienie rozdzielności majątkowej należy mieć na uwadze to, że sprawy z art. 52 K.r.o. są sprawami majątkowymi i dlatego wymienione w tym przepisie ważne powody także powinny mieć charakter majątkowy. Jako ważne powody wskazuje się m.in.: trwonienie przez jednego małżonka wspólnego majątku (hulaszczy tryb życia, alkoholizm, rażąco niegospodarne postępowanie), zaciąganie długów, które mogą być egzekwowane z majątku wspólnego, nieprzyczynianie się do powiększenia majątku wspólnego przez uchylanie się od pracy, zatrzymanie majątku wspólnego dla siebie, niedopuszczanie drugiego współmałżonka do korzystania z niego, separacja faktyczna, która uniemożliwia współdziałanie małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym (por. komentarz do art. 52 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego [w:] M. Olczyk, Komentarz do ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw).

 

Kolejną kwestią, która wiąże się z ustanowieniem rozdzielności majątkowej przez sąd, jest data, z jaką ma zostać rozdzielność orzeczona. Zgodnie z art. 52 § 2 K.r.o.: „Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia (chodzi o dzień wydania wyroku – przyp. aut.). W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu”. Przykładem może być tu wieloletnie mieszkanie i życie z dala od siebie (tzw. separacja faktyczna). Separacja faktyczna musi się jednak cechować brakiem możliwości współdziałania w zarządzie tym, co małżonkowie posiadają wspólnie, aby rozważać orzeczenie rozdzielności z datą wsteczną. W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentuje się, że przy ustalaniu wcześniejszej daty sąd powinien brać pod uwagę nie tylko interesy małżonków, lecz także wierzycieli, gdyż zdarza się, że małżonkowie wnosząc o rozdzielność majątkową z datą wsteczną, chcą ochronić swój majątek przed egzekucją.

 

Przykładem sytuacji warunkującej ustanowienie ustroju rozdzielności majątkowej z datą wsteczną jest np. opuszczenie przez jednego z małżonków rodziny, udanie się za granicę i nieutrzymywanie żadnych relacji z drugim małżonkiem, tj. brak wykazywania zainteresowania życiem osobistym i sytuacją materialną pozostałego na miejscu małżonka. Jeśli taka sytuacja trwa nieprzerwanie przez np. kilka lat, to wówczas niewątpliwe jest to, że żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną jest zasadne.

 

Ponadto należy podkreślić, że sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej podlegają rozpoznaniu przez sądy rejonowe bez względu na wartość przedmiotu sporu w trybie postępowania odrębnego.

 

Jak wynika z powyższego, małżonek może wnosić o orzeczenie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą, w tym z datą wcześniejszą niż złożenie pozwu. Należy jednak pamiętać, że niezbędne jest tu uzasadnienie. Nie mogą to być tylko przypuszczenia, nawet bowiem fakt, że drugi małżonek zgodzi się z żądaniem pozwu, nie zwalnia sądu z obowiązku ustalenia „ważnych powodów” zniesienia wspólności ustawowej i zbadania, czy istniały takie powody w dacie przyjętej w pozwie, mającej wyznaczać „wsteczny” termin ustanowienia rozdzielności majątkowej. W praktyce orzeczenia takie wydawane są rzadko i tylko w wyjątkowych przypadkach, ale są możliwe.

 

Nie wiem, czy umowa zawarta u notariusza nadal Pana interesuje, jednak dodam, że za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową małżeńską notariusz pobiera taksę wynoszącą 400 zł. Razem z wypisami i podatkiem VAT łączny więc koszt podpisania intercyzy wynosi ok. 550 zł.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • jeden - 5 =

»Podobne materiały

Jednoczesne wniesienie pozwu rozwodowego i wniosku o ustalenie rozdzielności majątkowej

Dostałem pozew o ustalenie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, ponieważ z żoną mieszkamy osobno już trzy lata. W tym samym czasie sam złożyłem pozew rozwodowy. Czy mogę wnioskować o odrzucenie pozwu o ustalenie rozdzielności, skoro po rozwodzie automatycznie nasz majątek zostanie podzielony? C

 

Długi męża związane z prowadzoną firmą a odpowiedzialność żony

Wyszłam za mąż 12 lat temu. Na początku mieliśmy mieszkanie, ale sprzedaliśmy je trzy lata temu, a otrzymane pieniądze mąż zainwestował w firmę. Mówił mi, że jego działalność się rozwija i przynosi zyski. Okazało się jednak, że to kłamstwo – tydzień temu oznajmił, że firma zbankrutowała,

 

Długi małżonka a dokonanie rozdzielności majątkowej

Mam zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale popadłem w spore długi i dlatego firma, której powinienem zapłacić dużą sumę, grozi mi komornikiem. Zastanawiamy się z żoną, czy mogę przepisać na nią nasze wspólne mieszkanie i działkę (dokonać rozdzielności majątkowej). Czy wtedy unikniemy zajęc

 

Rozdzielność majątkowa po ślubie

Jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego kupiłam dom. Czy po upływie kilku lat od ślubu można ustanowić rozdzielność majątkową?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »