Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Równoważny odpoczynek dobowy – część 2

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 12.04.2010

W artykule omówiono pojęcie równoważnego odpoczynku dobowego na tle artykułu Moniki Frączek pt. Odpoczynek dobowy i tygodniowy („Służba Pracownicza” 2010/3/22).

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W pierwszej części omówiłem definicję pojęciową równoważnego odpoczynku dobowego, stwierdzając, że odpoczynek równoważny nie jest tożsamy z odpoczynkiem uzupełniającym, który proponuje autorka wskazanego opracowania.

 

Prezentowany przez autorkę pogląd jest błędny nie tylko w świetle gramatycznego rozumienia jasnej treści art. 132 § 3 K.p., ale też pozostaje w sprzeczności z zasadą równego traktowania pracowników w zatrudnieniu.

 

Zasada ta służy poprawnej wykładni szeregu instytucji czasu pracy, których budowa wskazuje na założenie ustawodawcy jednakowego traktowania pracowników bez względu na system czasu pracy, w jakim pracują.

 

W systematyce czasu pracy mamy do czynienia z rozgraniczeniem czasu pracy od czasu wolnego od pracy, w układzie traktującym jednakowo wszystkich zasadniczo pracowników, bez względu na zatrudnienie w danym systemie czasu pracy.

 

Na tym tle można także wykazać błędność poglądu autorki. Zasada równego traktowania pracowników w zatrudnieniu oznacza, w zakresie czasu pracy, że każdy pracownik zatrudniony w porównywalnym rozmiarze, czyli np. na pełnym etacie, jest obowiązany zasadniczo przepracować w danym okresie rozliczeniowym tę samą liczbę godzin pracy.

 

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Poszczególne systemy czasu pracy, w tym system równoważny czasu pracy, powodują jedynie ten skutek, że ta sama liczba godzin pracy przeznaczona do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym jest realizowana w różnym rozkładzie czasu pracy, przy zróżnicowanej głównie normie dobowej czasu pracy.

 

Ta równość zatrudnieniowa w zakresie czasu pracy matematycznie oznacza również, że bez względu na stosowany system czasu pracy, zasadniczo każdy pracownik ma prawo do tej samej liczby godzin czasu wolnego od pracy przypadającego w danym okresie rozliczeniowym.

 

Ten czas wolny od pracy może się różnie układać w danym okresie rozliczeniowym, ale suma jego godzin musi być identyczna, bez względu na system czasu pracy, w którym pracownik pracuje. Pomijam w tym miejscu system czasu pracy w ruchu ciągłym, jako odbiegający nieco od tej reguły. Jednak ten system, zwiększając liczbę godzin zaplanowaną do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym, zapewnia pracownikowi zaplanowaną i odpowiednią rekompensatę z tego tytułu.

 

Pomijając więc ten wyjątek, w pozostałych przypadkach stosowanych systemów, czy rozkładów czasu pracy, zasada równego traktowania pracowników w zatrudnieniu powoduje, że bez względu na system czy rozkład czasu pracy, każdy pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy ma przepracować tę samą liczbę godzin w danym okresie rozliczeniowym czasu pracy i ma mieć tę samą liczbę godzin wolnych od pracy.

 

Prześledźmy wobec tego poprawny rozkład czasu pracy i czasu wolnego od pracy w sytuacji pracownika zatrudnionego w podstawowym systemie czasu pracy po 8 godzin na dobę. W każdej dobie pracowniczej pracownik przez 8 godzin pracuje, a 16 godzin ma wolnych od pracy. Jeżeli w danej dobie otrzyma polecenie pracy przez np. 16 godzin, a będzie miał jedynie 8-godzinny odpoczynek, to jasno widać, że uzupełniający odpoczynek w wymiarze 3 godzin nie stanowi rekompensaty w postaci równoważnego odpoczynku dobowego.

 

Matematycznie rzecz biorąc, pracownik taki powinien dostać co najmniej 8 godzin wolnych od pracy, co zresztą odpowiada wprost wyliczeniu świadczącemu o tym, że pracując 16 godzin de facto wypracował dwie dniówki robocze.

 

Wypracowanie przez pracownika dwóch dniówek roboczych w podstawowym systemie czasu pracy daje mu prawo do dwóch odpoczynków dobowych i dlatego udzielenie pracownikowi jedynie 3 godzin rekompensaty nie może stanowić równoważnego odpoczynku dobowego.

 

Dwa odpoczynki dobowe to w sumie 22 godziny bez przerwy wolne od pracy. Przyznanie więc pracownikowi jedynie 3 godzin uzupełniającego odpoczynku dobowego, pozbawia go 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku i – jak widać – nie równoważy zabranego mu czasu prywatnego.

 

Można oczywiście próbować argumentacji, w myśl której pracownik z tytułu zatrudnienia w godzinach nadliczbowych otrzymał stosowną rekompensatę pieniężną i z tego tytułu zwiększyła się liczba godzin jego pracy, a zmniejszyła liczba godzin wolnych od pracy.

 

To oczywiście prawda, ale dodatkowe wynagrodzenie jest rekompensatą za pracę nadliczbową, a nie za pozbawienie odpoczynku dobowego. W podanym przykładzie mamy bowiem do czynienia ze zbiegiem uprawnień należnych z dwóch niezależnych tytułów prawnych, a mianowicie z art. 132 § 3 i art. 1511 K.p.

 

Moim zdaniem poprawne byłoby udzielenie pracownikowi po 16 godzinach pracy 11-godzinnego odpoczynku, który stanowiłby rekompensatę za pierwszą dobę pracy. Krótsze zatrudnienie w następnej dobie w związku z korzystaniem z odpoczynku równoważnego musiałoby łączyć się z kolejnym odpoczynkiem dobowym w tej drugiej dobie pracowniczej.

 

Równoważny odpoczynek dobowy udzielany w późniejszym czasie w danym okresie rozliczeniowym musi jednak odpowiadać 11 godzinom czasu wolnego od pracy i stanowić tym samym czas wolny od pracy w tym wymiarze, za który przysługuje pracownikowi wynagrodzenie.

 

Prawo do wynagrodzenia za ten czas równoważnego odpoczynku dobowego przysługuje dlatego, że zgodnie z rozkładem czasu pracy pracownik był gotów do świadczenia pracy w danym dniu w planowanym zakresie, ale doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, który realizował swój obowiązek wynikający z art. 132 § 3 K.p.

 

Prześledźmy teraz na typowym przykładzie pracy w godzinach nadliczbowych z powodu awarii, trwającej w sumie 16 godzin, jakie istnieją legalne i poprawne możliwości rekompensowania odpoczynku dobowego, w sytuacji doby pracowniczej biegnącej od 8.oo w danym dniu do 8.oo w dniu następnym.

 

I.

 

dzień tygodnia

godz. pracy od–do, liczba

godziny wolne od pracy od–do, liczba

Poniedziałek

8.oo do 24.oo – 16 godz.

0.oo do 8.oo – 8 godz.

Wtorek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Środa

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Czwartek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Piątek

8.oo do 10.oo – 2 godz.

10.oo do 8.oo – 22 godz.

Razem

42 godziny pracy

78 godzin wolnych

 

 

II.

 

dzień tygodnia

godziny pracy od–do, liczba

godziny wolne od pracy od–do, liczba

Poniedziałek

8.oo do 24.oo – 16 godz.

0.oo do 11.oo – 11 godz.

Wtorek

11.oo do 16.oo – 5 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Środa

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Czwartek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Piątek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Razem

45 godzin pracy

75 godzin wolnych

 

 

III.

 

dzień tygodnia

godziny pracy od–do, liczba

godziny wolne od pracy od–do, liczba

Poniedziałek

8.oo do 24.oo – 16 godz.

0.oo do 8.oo – 8 godz.

Wtorek

dzień wolny

8.oo do 8.oo – 24 godz.

Środa

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Czwartek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Piątek

8.oo do 16.oo – 8 godz.

16.oo do 8.oo – 16 godz.

Razem

40 godzin pracy

80 godzin wolnych

 

 

Wszystkie trzy przykłady pokazują poprawny sposób udzielenia odpoczynku równoważnego.

 

W pierwszym przykładzie pracodawca zatrudnił pracownika w poniedziałek przez 16 godzin i nie udzielił od pracy odpoczynku równoważnego, lecz dopiero w piątek, zatrudniając pracownika w tym dniu tylko przez 2 godziny, co w tej dobie pracowniczej powodowało odpoczynek podwójny i ciągły w łącznym wymiarze 22 godzin.

 

W drugim przykładzie mamy do czynienia z zatrudnieniem przez 16 godzin w poniedziałek i z odpoczynkiem dobowym trwającym w ramach tej doby pracowniczej przez 8 godzin, ale pracodawca zdecydował się zwolnić pracownika z 3 pierwszych godzin pracy we wtorek, co tym samym spowodowało udzielenie odpoczynku równoważnego w wymiarze 11 godzin.

 

Wreszcie trzeci przykład pokazuje, że po zatrudnieniu przez 16 godzin w poniedziałek, pracodawca zdecydował się udzielić pracownikowi 8 godzin wolnych od pracy we wtorek, co w sumie dawało cały dzień wolny, czyli wymiar 24 godzin wolnych od pracy.

 

Ten ostatni przykład nie tylko rekompensuje odpoczynek dobowy, ale także może być równocześnie poczytany za rekompensatę z tytułu dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, gdyby np. pracownik złożył pracodawcy taki wniosek.

 

Przykłady te pokazują, że nie zawsze równoważny odpoczynek dobowy musi obejmować godziny przeznaczone na pracę pracownika. W sytuacji bowiem udzielenia tego odpoczynku bezpośrednio po zakończonej pracy tylko część godzin przypada na pracę, co jest rozwiązaniem najkorzystniejszym dla pracodawcy.

 

Reasumując, można powiedzieć, że równoważny odpoczynek dobowy zawsze musi wynosić nieprzerwanych 11 godzin wolnych od pracy, gdyż tylko taki jego wymiar i w taki sposób scharakteryzowany może wyczerpywać pojęcie równoważnego odpoczynku dobowego.

 

Ustawodawca, wbrew twierdzeniom autorki omawianego artykułu, nie przewiduje uzupełniającego odpoczynku dobowego, stąd szerzenie tego rodzaju wykładni jest interpretacją błędną, a jednocześnie niekorzystną dla pracowników.

 

Biorąc pod uwagę, że naruszenie każdego przepisu o czasie pracy wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 281 pkt 5 K.p. zagrożonego karą grzywny do 30 tys. złotych, pracodawcy powinni stosować wyraźny przepis art. 132 § 3 K.p., a nie swoiste prawo „powielaczowe” wynikające z interpretacji przedstawicielki resortu pracy.



Stan prawny obowiązujący na dzień 12.04.2010

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem + zero =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Ewidencja i rozliczanie czasu pracy

W artykule przeanalizowane podstawowe, niezbędne obowiązki pracodawcy w zakresie prowadzenia ewidencji czasu pracy, konieczne do właściwego rozliczania czasu pracy a także wyjaśniono poprawny sposób rozliczania czasu pracy na przykładzie wyjaśnień zamieszczonych w miesięczniku Praca i Zab

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 1

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, koncentrując się na zagadnieniach dotyczących maksymalnego czasu pracy i minimalnego prawa do wypoczynku pracownikó

Praca zmianowa

Wyjaśnienie definicji pracy zmianowej w aspekcie skutków prawnych szerokiego jej ujęcia.

Zakaz pracy w święto

W artykule omówiono nowelizację Kodeksu pracy obowiązującą z dniem 26 października 2007 r., która wprowadza zakaz pracy w święta w placówkach handlowych. Wyjaśniono w nim zakres istniejącego zakazu pracy i możliwości rozwiązań pozwalające legalnie prowadzić w święta działalnoś

Normatywny czas pracy w 2008 roku

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. dla typowo stosowanych jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Przedstawiono w nim tabele obliczeniowe czasu pracy na 2008 r. dla wszystkich systemów czasu pracy, oraz osobno d

Czas pracy w zakładach opieki zdrowotnej w 2008 r. dla normy 6-godzinnej

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. w służbie zdrowia dla normy dobowej wynoszącej 6 godzin. Obliczeń dokonano dla jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Strukturę normatywnego czasu pracy przedstawiono w fo

Zatrudnienie w zoz średnio do 48 godzin tygodniowo

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, ograniczając problematykę do zagadnień realizacji dyżuru medycznego w granicach nie przekraczających średnio 48 g

Pojęcie dyżuru medycznego od 1 stycznia 2008 r.

W artykule omówiono pojęcie dyżuru medycznego jako instytucji ukształtowanej na nowo od 1 stycznia 2008 r. wobec wliczenia czasu tego dyżuru do czasu pracy. Przeanalizowano konsekwencje prawne wliczenia dyżuru medycznego do czasu pracy, w tym kwestię powstawania w związku z tym godzin n

Rozkład czasu pracy – część 2

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące obowiązku pracodawcy w zakresie określania i podawania do wiadomości pracowników ich rozkładu czasu pracy, określającego dni i godziny pracy, oraz dni wolne od pracy.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 1

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 2

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Wpływ zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy – część 1

W artykule omówiono problematykę wpływu zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy, zwłaszcza w aspekcie jego planowania i rozliczania w ustalonym okresie rozliczeniowym czasu pracy.

Wpływ zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy – część 2

W artykule omówiono problematykę wpływu zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy, zwłaszcza w aspekcie jego planowania i rozliczania w ustalonym okresie rozliczeniowym czasu pracy.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »