Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Równoważny odpoczynek dobowy – część 1

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 09.04.2010

W artykule omówiono pojęcie równoważnego odpoczynku dobowego na tle artykułu Moniki Frączek pt. Odpoczynek dobowy i tygodniowy („Służba Pracownicza” 2010/3/22).

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W artykule pt. Odpoczynek dobowy i tygodniowy Monika Frączek szczegółowo wyjaśnia prawa pracownika do tych odpoczynków oraz związane z tym obowiązki pracodawcy.

 

Autorka poświęca problematyce równoważnego odpoczynku dobowego dwa podrozdziały opracowania. W pierwszym omawia równoważny okres odpoczynku w sytuacji stosowania zasadniczo podstawowego systemu czasu pracy, a w drugim – w przypadku stosowania systemów czasu pracy, o których mowa w art. 136 i art. 137 K.p.

 

Rozróżnienie to ze względu na odrębności regulacyjne dotyczące udzielania odpoczynku dobowego jest w pełni uzasadnione i poprawnie wyjaśniane.

 

W prezentowanych poglądach wykładniowych dotyczących równoważnego odpoczynku dobowego tkwi jednak poważny błąd, polegający na tym, że autorka nie wyjaśniła użytego w art. 132 § 3 K.p. pojęcia: „równoważny okres odpoczynku”.

 

Formułując bowiem poprawną wykładnię w tym zakresie, nie sposób pominąć tej zasadniczej kwestii. Trzeba więc wyjaśnić pojęcie „równoważny okres odpoczynku” w odróżnieniu od okresu uzupełniającego odpoczynku.

 

Trzeba zatem przeanalizować przepisy Kodeksu pracy i ustalić, czy takimi zwrotami ustawodawca posługuje się, czy też nie, i jak one są i powinny być rozumiane. W Kodeksie pracy ustawodawca posługuje się pojęciem „równoważny” tylko w art. 132 § 3, nie definiując tego zwrotu.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

W związku z tym, zgodnie z zasadami wykładni gramatycznej, znaczenie tego pojęcia powinno być ustalone zgodnie ze znaczeniem w języku potocznym. Według Słownika Języka Polskiego zwrot „równoważny” oznacza mający równą wartość, równe znaczenie z czymś.

 

W braku dookreślenia tego słowa w Kodeksie pracy, zgodnie z poprawnymi zasadami wykładni prawa, przyjąć należy potoczne rozumienie tego zwrotu. Oznacza to, że jeżeli pracownik został pozbawiony 11-godzinnego odpoczynku dobowego, to równoważny odpoczynek musi odpowiadać 11 nieprzerwanym godzinom wolnym od pracy, bo tylko taki odpoczynek będzie miał cechy równoważnego.

 

W przypadku zatrudnienia pracownika w danej dobie przez np. 16 godzin, można się zgodzić z tym, że odpoczynkiem równoważnym będzie udzielony bezpośrednio po tych godzinach pracy odpoczynek dobowy w wymiarze co najmniej 11 godzin, ponieważ równowaga 11 godzin zostaje zachowana. W tej sytuacji pracodawca byłby obciążony koniecznością zwolnienia pracownika z 3 godzin pracy zaplanowanej w następnej dniówce roboczej.

 

Jeżeli jednak pracodawca chce pracownikowi zrównoważyć brak tego odpoczynku w okresie późniejszym, to musi udzielić pracownikowi 11 godzin wolnych, a nie w naszym przypadku 3 godziny (jak twierdzi autorka), gdyż ten wymiar nie równoważy 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku.

 

Stanowi bowiem w sumie 11 godzin wolnych od pracy, ale pojęcie odpoczynku dobowego oznacza 11 godzin pod rząd wolnych od pracy, gdyż gramatyczny zapis art. 132 § 1 K.p. stanowi wyraźnie o 11 godzinach nieprzerwanego odpoczynku. Z tego powodu zsumowane 11 godzin odpoczynku nie są równoważne 11 godzinom nieprzerwanego odpoczynku.

 

Kierunek interpretacji prezentowanej przez autorkę zmierza wyraźnie do bezpodstawnego prawnie twierdzenia o tym, że pracownikowi przysługuje odpoczynek uzupełniający a nie równoważny.

 

Pojęcie „równoważny” nie jest jednak tożsame z pojęciem „uzupełniający”. Co można wykazać na zasadzie wykładni porównawczej samych przepisów Kodeksu pracy, gdyż to ostatnie pojęcie używane jest w art. 158 K.p., mówiącym o uzupełniającym urlopie wypoczynkowym. Przepis ten jest jasny i jak dotychczas nie budził wątpliwości co do tego, że pojęcie uzupełnienia polega na dopełnieniu urlopu 20-dniowego kolejnymi 6 dniami urlopu do pełnego wymiaru wynoszącego 26 dni.

 

Pojęcia „równoważny” i „uzupełniający” oznaczają zatem co innego i dlatego nie wolno słowu „równoważny” przypisywać znaczenia uzupełniającego odpoczynku dobowego.

 

Słowo „uzupełniający” jest przymiotnikiem od czasownika uzupełnić, uzupełniać, co według Słownika Języka Polskiego oznacza: uczynić kompletnym, dodając to czego brakuje, lub zostać skompletowanym (por. Internetowy Słownik Języka Polskiego http://sjp.pwn.pl/lista.php?co=uzupe%B3niaj%B1cy).

 

Wbrew gramatycznemu zwrotowi zapisanemu w art. 132 § 3 K.p., który mówi, że pracownikowi przysługuje równoważny okres odpoczynku, autorka uważa, że pracownik ma prawo do uzupełniającego odpoczynku dobowego.

 

Wskazują na to licznie podawane przykłady, w których autorka przyznaje pracownikowi uzupełniający okres odpoczynku, a nie równoważny odpoczynek. Przykładowo, na str. 24 omawianego opracowania, autorka przytacza stan faktyczny, w którym pracownik po przepracowaniu 15 godzin w danej dobie i skorzystaniu z 9 godzin odpoczynku, ma prawo do odpoczynku uzupełniającego w wymiarze 2 godzin.

 

Odpoczynek tak ustalony nazywa autorka odpoczynkiem równoważnym, choć z rzeczywistą równowagą nie ma on nic wspólnego. Przedstawiany przez autorkę, reprezentującą resort pracy, pogląd wykładniowy, w zestawieniu z charakterem prawnym i znaczeniem odpoczynku dobowego tak w przepisach krajowych jak i międzynarodowych, zdaje się wskazywać, że resort pracy nie rozumie de lege lata wprowadzonej do Kodeksu pracy instytucji odpoczynku równoważnego.

 

Jest to o tyle dziwne, że nie kto inny, jak resort pracy był inicjatorem wprowadzenia do Kodeksu pracy art. 132. Jeśli, jak twierdzi autorka, owa rekompensata miała być odpoczynkiem uzupełniającym, to należało taki zapis uczynić w art. 132 § 3 K.p. Tym bardziej było to zasadne, że w Kodeksie pracy mamy pojęcie uzupełniającego świadczenia w art. 158 K.p.

 

Sposób interpretacji przepisów prawa pracy prezentowany na łamach biuletynu „Służba Pracownicza” wydawanego pod egidą resortu pracy źle świadczy nie tylko o umiejętnościach wykładniowych, ale przede wszystkim pokazuje, że resort pracy bez umocowania prawnego usiłuje zmieniać legalnie zapisane prawo, do czego nie ma kompetencji.

 

Przypomnę, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP każdy organ władzy publicznej powinien działać na podstawie i w granicach prawa. Niedopuszczalne jest więc przy pomocy błędnych wykładni dokonywanie de facto zmiany istniejącego i wyraźnie zapisanego prawa, gdyż taka działalność z praworządnością nie ma nic wspólnego.

 

Stosującym prawo, warto przypomnieć, że w Polsce, zgodnie z postanowieniami Konstytucji RP, obowiązuje prawo a nie wykładnia prawa czy orzecznictwo. Dlatego stosując określone instytucje prawa pracy, należy w pierwszym rzędzie odwoływać się do przepisów, tym bardziej gdy są one jasne.

 

W sytuacji, gdy regulacja prawna – tak jak art. 132 § 3 K.p. – jest jasna i niebudząca wątpliwości, dokonywanie interpretacji, czy wykładni tego przepisu jest wedle poprawnych zasad wykładni prawa niedopuszczalne, zgodnie ze starą maksymą clara non sunt interpretanda (to co oczywiste, nie podlega wykładni).



Stan prawny obowiązujący na dzień 09.04.2010

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy plus V =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Ewidencja i rozliczanie czasu pracy

W artykule przeanalizowane podstawowe, niezbędne obowiązki pracodawcy w zakresie prowadzenia ewidencji czasu pracy, konieczne do właściwego rozliczania czasu pracy a także wyjaśniono poprawny sposób rozliczania czasu pracy na przykładzie wyjaśnień zamieszczonych w miesięczniku Praca i Zab

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 1

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, koncentrując się na zagadnieniach dotyczących maksymalnego czasu pracy i minimalnego prawa do wypoczynku pracownikó

Praca zmianowa

Wyjaśnienie definicji pracy zmianowej w aspekcie skutków prawnych szerokiego jej ujęcia.

Normatywny czas pracy w 2008 roku

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. dla typowo stosowanych jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Przedstawiono w nim tabele obliczeniowe czasu pracy na 2008 r. dla wszystkich systemów czasu pracy, oraz osobno d

Czas pracy w zakładach opieki zdrowotnej w 2008 r. dla normy 6-godzinnej

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. w służbie zdrowia dla normy dobowej wynoszącej 6 godzin. Obliczeń dokonano dla jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Strukturę normatywnego czasu pracy przedstawiono w fo

Zatrudnienie w zoz średnio do 48 godzin tygodniowo

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, ograniczając problematykę do zagadnień realizacji dyżuru medycznego w granicach nie przekraczających średnio 48 g

Zatrudnienie w zoz średnio ponad 48 godzin tygodniowo

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy – pod kątem sytuacji prawnej pracowników, którzy wyrazili zgodę na zatrudnienie średnio ponad 48 godzin tygodniow

Czas pracy w zakładach opieki zdrowotnej w 2008 r. dla normy 5-godzinnej

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. w służbie zdrowia dla normy dobowej wynoszącej 5 godzin, w układzie jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Normatywny czas pracy przedstawiono w formie tabelarycznej w ukł

Dopuszczalna długość dyżuru medycznego

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, ograniczając problematykę do zagadnień dotyczących czasu dyżuru medycznego i problemów dotyczących udzielania od

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 2

W artykule kontynuowano problematykę czasu pracy w zakładach opieki zdrowotnej, koncentrując się na zagadnieniach dotyczących maksymalnego wymiaru tygodniowego czasu pracy pracowników pełniących dyżury medyczne.

Zmiana definicji dyżuru medycznego

W artykule omówiono zagadnienia związane z zakresem pojęciowym dyżuru medycznego na tle jego definicji zawartej w ustawie z dnia 30.08.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej oraz w związku z nowelizacją tej ustawy dokonaną z dniem 1 stycznia 2008 r.

Rozkład czasu pracy – część 2

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące obowiązku pracodawcy w zakresie określania i podawania do wiadomości pracowników ich rozkładu czasu pracy, określającego dni i godziny pracy, oraz dni wolne od pracy.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 1

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 2

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 3

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 4

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Ewidencja czasu pracy – część 1

W artykule omówiono obowiązki pracodawcy dotyczące prowadzenia ewidencji czasu pracy w sposób niezbędny do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Ewidencja czasu pracy – część 2

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej, związanej z omówieniem obowiązków pracodawcy dotyczących poprawnego prowadzenia ewidencji czasu pracy, która jest niezbędna do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Ewidencja czasu pracy – część 3

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej i drugiej związanych z omówieniem obowiązków pracodawcy dotyczących prowadzenia ewidencji czasu pracy w sposób niezbędny do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Wpływ zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy – część 2

W artykule omówiono problematykę wpływu zasady niedyskryminacji na stosowanie przepisów o czasie pracy, zwłaszcza w aspekcie jego planowania i rozliczania w ustalonym okresie rozliczeniowym czasu pracy.

Dyżur medyczny a praca normalna i nadliczbowa – część 1

Autor polemizuje z poglądami Z. Kubota zawartymi w artykule pt. „Dyżur medyczny a praca w godzinach nadliczbowych”, dowodząc, iż konstruowanie pojęcia pracy ponadnormatywnej odmiennej od pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych jest zarówno w świetle prawa krajowego jak i europejskiego

Dyżur medyczny a praca normalna i nadliczbowa – część 2

Artykuł stanowi kontynuację polemiki z poglądami Z. Kubota zawartymi w artykule pt. „Dyżur medyczny a praca w godzinach nadliczbowych” (PiZS 2009/1/20). Wskazano w nim na nieuprawnione tworzenie nowych instytucji prawa pracy, których źródeł normatywnych trudno doszukać się w tekście u

O normach czasu pracy

W artykule omówiono podnoszone w literaturze prawa pracy przez niektórych autorów koncepcje dotyczące przebudowy problematyki czasu pracy, między innymi poprzez likwidację 8-godzinnej normy dobowej czasu pracy.

O pojęciu doby – część 1

W artykule omówiono zagadnienia związane z pojęciem doby pracowniczej służącej rozliczaniu czasu pracy. Szczególnie zwrócono uwagę na nowe koncepcje wykładniowe tego pojęcia pojawiające się w związku z ustawą o łagodzeniu kryzysu ekonomicznego.

O pojęciu doby – część 2

W artykule omówiono zagadnienia związane z pojęciem doby pracowniczej służącej rozliczaniu czasu pracy. Szczególnie zwrócono uwagę na nowe koncepcje wykładniowe tego pojęcia pojawiające się w związku z ustawą o łagodzeniu kryzysu ekonomicznego.

Normatywny czas pracy w 2011 r. – część 1

W artykule autor omawia nowelizację Kodeksu pracy dokonaną na mocy ustawy z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. Nr 224, poz. 1459), która wprowadziła do Kodeksu pracy art. 130 § 21.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »