Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Roszczenie ubezpieczyciela za spowodowanie kolizji

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 18.02.2020

Syn został uznany winnym spowodowania kolizji (jechał rowerem). Ubezpieczyciel żąda od syna (studenta bez dochodów) spłaty należności regresowej. Kwota 12 800 zł została wypłacona kierującemu autem. Czy jest jakaś możliwość obniżenia kwoty? Czekam na kosztorys od ubezpieczyciela i potwierdzenia wypłaty kwoty. Czy można uznać to roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 K.c.)?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Roszczenie ubezpieczyciela za spowodowanie kolizji

Fot. Fotolia

Zbadanie kwoty roszczenia regresowego

Oczywiście w pierwszej kolejności można zweryfikować, czy ubezpieczyciel wypłacił adekwatne odszkodowanie. Przy szkodach komunikacyjnych rzadko ubezpieczyciel wypłaca więcej, niż powinien, niemniej jednak na pewno trzeba przeanalizować, skąd bierze się kwota regresu.

 

Odpowiedzialność za szkodę ogranicza się do strat, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Przy czym sprawca odpowiada tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 Kodeksu cywilnego). Poszkodowany winien stosować niezbędne i ekonomicznie uzasadnione środki do tej naprawy. W tym zakresie obowiązuje zasada pełnego odszkodowania – zatem wszystkie środki konieczne do naprawienia szkody winny być zwrócone. Tu przywołać można orzecznictwo SN: „odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku” (tak uchwała SN z 13.06.2003 r., sygn. akt III CZP 32/03 OSN 2004, Nr 4, poz. 51).

 

Tu nadmienię jeszcze, że zgodnie z art. 363:

 

„§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili”.

Zasadność roszczenia a tajemnica ubezpieczeniowa

Częstokroć przy prośbie o dokumenty ubezpieczyciele powołują się na tajemnicę ubezpieczeniową (art. 35 ustawy o działalności ubezpieczeniowej), co powoduje, że nie może przedłożyć dokumentów z tego postępowania (choć tu praktyka ubezpieczycieli bywa różna). Tym samym może on wykazać swoje racje dopiero w postępowaniu sądowym. Jeśli w Państwa wypadku ubezpieczyciel nie zasłania się taką zasadą, jest to dla Państwa bardzo korzystne, bo jeszcze przed sporem sądowym mogą Państwo zorientować się co do zasadności roszczenia.

Trudna sytuacja materialna a obniżenie kwoty roszczenia

Istnieje możliwość powołania się na swoją sytuację materialną w celu zmniejszenia żądanej kwoty, w szczególności jeśli ta sytuacja nie pozwalałaby nawet wyegzekwować ewentualnie zasądzonego roszczenia, warto tę ostatnią okoliczność wskazać to ubezpieczycielowi. Jest to o tyle istotne, o ile może zniechęcić do dochodzenia ubezpieczenia. Ponadto przed sądem cywilnym mogą Państwo starać się o tzw. miarkowani odszkodowania. Nie jest bowiem tak, że szczególne okoliczności nie mogą spowodować, iż sąd nie zasądzi dla ubezpieczyciela pełnej kwoty, sąd ma bowiem podstawę do miarkowania zasądzanego odszkodowania. Na mocy art. 440 Kodeksu cywilnego:

 

„W stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagają takiego ograniczenia zasady współżycia społecznego”.

 

Ponadto zgodnie z art. 5:

 

„Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

 

Na te dwa przepisy mogą się Państwo ewentualnie powoływać. Muszę jednak zwrócić uwagę, że ich stosowanie w podobnych sytuacjach (regres ubezpieczyciela) jest kontrowersyjne w orzecznictwie i doktrynie.

 

Podnosi się, że art. 440może być zastosowany pomiędzy osobami fizycznymi, ale także wtedy, gdy pozwana osoba fizyczna odpowiada solidarnie z osobą prawną (czyli z ubezpieczycielem) – por. wyrok SN z 26.01.2011 r., sygn. akt IV CSK 308/10; W. Borysiak, Komentarz do art. 440 K.c., red. Osajda). W związku z tym w procesie regresowym sprawca szkody może powoływać się na art. 440, w zakresie, w jakim przepis ten znalazłby swoje zastosowanie w stosunkach między sprawcą szkody a osobą bezpośrednio poszkodowaną (por. W. Borysiak, op. cit., wyrok SN z 17.03.1970 r., sygn. akt II PR 659/68, uchwała SN z 15.12.1970 r., sygn. akt III CZP 76/70). Gdyby było inaczej, sprawca szkody zostałby pozbawiony możliwości ochrony art. 440, gdy poszkodowany, który wiedział o istnieniu tego przepisu, wytoczył swoje powództwo względem innego dłużnika solidarnego. Z takim poglądem nie zgadza się np. M. Safjan (Komentarz do art. 440, red. K. Pietrzykowski) oraz E. Skowrońska-Bocian (Czachórski, Zobowiązania, 2009, s. 97).

Wina umyślna, niedbalstwo, zasady współżycia społecznego

Dodatkowo w doktrynie i orzecznictwie podnosi się, że przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania w przypadku przestępstwa umyślnego, a także (część doktryny) – rażącego niedbalstwa. Nie wiem, jak u Państwa wyglądało zdarzenie i czemu ubezpieczyciel dochodzi regresu.

 

Art. 5 może być zastosowany w przypadkach, w których dodatkowo można by się powołać na zasady współżycia społecznego, ale dane przesłanki nie wyczerpują tych z art. 440 K.c. Takie jego zastosowanie też zresztą jest kontrowersyjne, gdyż niektórzy podnoszą, iż art. 440 K.c. wyczerpująco uregulował przesłanki miarkowania odszkodowania.

 

O ograniczeniu odszkodowania mogą zdecydować wszystkie okoliczności sprawy (tak np. wyrok SA w Łodzi z 1.10.2012 r., sygn. akt I ACa 420/12). Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze – jak w przepisie – porównanie stanu majątkowego sprawcy ze stanem poszkodowanego (por. M. Safjan, w: Komentarz do art. 440 K.c., red. K. Pietrzykowski). Należy mieć na względzie, jak zasądzenie pełnego odszkodowania wpłynie na sytuację życiową i osobistą sprawcy w porównaniu do całokształtu sytuacji majątkowej poszkodowanego. W dalszej kolejności trzeba zbadać (por. wyrok SA w Łodzi, sygn. akt I ACa 420/12):

 

  • winę sprawcy szkody,
  • sposób działania sprawcy,
  • zachowanie się poszkodowanego po wyrządzeniu szkody.

 

Na podstawie art. 440 sąd może, a nie musi obniżyć odszkodowania – zależy to od jego oceny okoliczności sprawy. Ponadto sąd może tylko ograniczyć wysokość odszkodowania (bądź rozłożyć świadczenie na raty, obniżyć bądź nie zasądzić odsetek z tytułu opóźnienia – proponuję z ostrożności także o to wnioskować), nie może całkowicie wyłączyć przyznania odszkodowania poszkodowanemu (por. np. wyrok SN z 4.02.1970 r., sygn. akt II CR 527/69).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V + sześć =

»Podobne materiały

Odszkodowanie od biura rachunkowego

Założyłam działalność gospodarczą 3 października 2014 r., tego też dnia podpisałam umowę na 2 miesiące na 1/4 etatu z firmą. Prowadzenie spraw rachunkowych powierzyłam biuru rachunkowemu, podpisałam z nimi umowę o świadczenie usług rachunkowo-księgowych i rozliczeń z ZUS. Byłam w ciąży i ustaliłam z

 

Oblodzona droga i odszkodowanie od gminy za wypadek

Wczoraj wracałem z pracy samochodem. Droga była bardzo oblodzona, więc nie zdążyłem zahamować przed rondem, czego wynikiem było uderzenie w inny pojazd, jadący zgodnie z przepisami. Policja przybyła na miejsce zdarzenia ukarała mnie mandatem. Czy mogę ubiegać się o odszkodowanie od gminy, która zani

 

Odszkodowanie za słupy energetyczne na działce

Jestem właścicielem 13 ha ziemi rolnej, na której ok. 35-40 lat temu postawiono 7 słupów elektrycznych (o powierzchni 81m2 – 9m na 9m), prowadzących do wybudowanej wówczas rozdzielni prądu. O ile tata dobrze pamięta, nikt żadnych umów z nami nie podpisywał. Ziemia pod tymi słupami należy do mn

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »