Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rodzinne z Niemiec na dzieci mieszkające w Polsce

Autor: Grzegorz Gęborek • Opublikowane: 09.10.2014

Czy należy się świadczenie rodzinne z Niemiec na dzieci mieszkające w Polsce? Mieszkam i pracuję w Niemczech, dzieci mieszkają z matką w Polsce. Płacę alimenty na dzieci, z ich matką jestem po rozwodzie. Czy w takiej sytuacji niemieckie kasy rodzinne rzeczywiście wypłacają zasiłek rodzinny (Kindergeld)? Jeśli tak, czy jeśli matka otrzyma rodzinne z Niemiec, mogę płacić mniejsze alimenty i gdzie to ewentualnie wnioskować?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Będąc osobą legalnie zatrudnioną w Niemczech, podlega Pan co do zasady niemieckiemu systemowi ubezpieczeń społecznych. Przysługują Panu zatem roszczenia z tego systemu na tych samych zasadach co obywatelowi niemieckiemu. Jeżeli spełnia Pan warunki przewidziane w prawie niemieckim do otrzymania świadczenia, to może Pan wnioskować o jego wypłatę. Zastosowanie jednak mogą znaleźć normy kolizyjne ograniczające wysokość lub ograniczające świadczenie w przypadku istnienia uprawnień do otrzymywania świadczenia na podstawie polskich przepisów w RP.

 

Rozwód małżonków i zamieszkiwanie dzieci z drugim małżonkiem za granicą nie ma wpływu na możliwość uzyskania samego świadczenia. W takiej sytuacji jednak Kindergeld będzie wypłacany do rąk małżonki wychowującej dzieci, jeżeli nie jest ona uprawniona do zasiłku w Polsce lub jest on niższy niż świadczenie przysługujące w Niemczech.

 

Wynika to z koordynacji systemów ubezpieczeń społecznych, w przypadku której szczególne znaczenie mają dwa akty prawa unijnego dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: Rozporządzenie 883/20041 i Rozporządzenie wprowadzające 987/20092.

 

Przepisy Rozporządzenia 883/2004 w zakresie, w jakim dotyczą świadczeń rodzinnych dla członków rodziny zamieszkałych w innym państwie członkowskim (w Pana przypadku w Polsce) osób pracujących w Niemczech, są dość nieprecyzyjne. Niemieckie przepisy ustawy o zasiłku Kindergeld (BKGG) również tych kwestii nie precyzują. Dlatego w niemieckich urzędach panuje różna praktyka w zakresie przydzielania świadczeń rodzinnych w takich jak Pana stanach faktycznych.

 

„Artykuł 68 Rozporządzenia 883/2004 reguły pozwalające określić państwo, które powinno udzielać świadczenia. Jednym z celów tej regulacji było uniknięcie sytuacji, w której odpowiadające sobie świadczenia są pobierane równolegle w kilku państwach:

 

Zasady pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń

 

1. W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa:

a) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania;

b) w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z tego samego tytułu, kolejność pierwszeństwa ustalana jest poprzez odniesienie do następujących kryteriów dodatkowych:

i) w przypadku świadczeń uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że taka praca jest wykonywana i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najwyższa kwota świadczeń przewidzianych przez kolidujące ustawodawstwa. W tym ostatnim przypadku koszt świadczeń dzielony jest według kryteriów określonych w rozporządzeniu wykonawczym;

ii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie otrzymywania emerytur lub rent: miejsce zamieszkania dzieci, pod warunkiem że emerytura lub renta jest wypłacana na podstawie jego ustawodawstwa i, dodatkowo, w odpowiednim przypadku, najdłuższy okres ubezpieczenia lub zamieszkania na podstawie kolidujących ustawodawstw;

iii) w przypadku świadczeń uzyskiwanych na podstawie miejsca zamieszkania: miejsce zamieszkania dzieci”.

 

W przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania.

 

Jeżeli, zgodnie z przepisami art. 67, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, to:

 

a) instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny wspomniany w ust. 2;

b) instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo.

 

W Niemczech panuje niestety niejednolita praktyka. Przeważnie wypłacana jest różnica pomiędzy wysokością świadczenia niemieckiego i polskiego (dodatek dyferencyjny). Takie stanowisko zostało wyprowadzone z artykułu 68 ust. 2 Rozporządzenia nr 883/2004 w zw. z artykułem 60 ust. 2 Rozporządzenia wprowadzającego 987/2009. Przepisy jednakże wskazują, iż taki dodatek nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkałych za granicą.

 

Artykuł 60

Procedura dotycząca stosowania art. 67 i 68 rozporządzenia podstawowego

 

1. Wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych kierowany jest do instytucji właściwej. Do celów stosowania art. 67 i 68 rozporządzenia podstawowego uwzględnia się – w szczególności w odniesieniu do prawa danej osoby do ubiegania się o takie świadczenia – sytuację całej rodziny, tak jak gdyby wszystkie osoby zainteresowane podlegały ustawodawstwu zainteresowanego państwa członkowskiego i miały miejsca zamieszkania w tym państwie. W przypadku gdy osoba uprawniona do ubiegania się o świadczenia nie wykonuje swego prawa, instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, uwzględnia wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożony przez drugiego rodzica, osobę traktowaną jak rodzic lub przez osobę lub instytucję występującą jako opiekun dziecka lub dzieci.

2. Instytucja, do której złożono wniosek zgodnie z ust. 1, rozpatruje go na podstawie szczegółowych informacji dostarczonych przez wnioskodawcę i bierze pod uwagę całościową faktyczną i prawną sytuację rodziny wnioskodawcy. Jeżeli instytucja ta uzna, że jej ustawodawstwo ma zastosowanie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, zapewnia świadczenia rodzinne zgodnie ze stosowanym przez siebie ustawodawstwem. Jeżeli instytucja ta uzna, że na podstawie ustawodawstwa innego państwa członkowskiego może istnieć prawo do dodatku dyferencyjnego zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie przekazuje wniosek do instytucji właściwej tego innego państwa członkowskiego oraz informuje o tym zainteresowanego; powiadamia ona ponadto instytucję tego innego państwa członkowskiego o swojej decyzji w sprawie wniosku oraz o kwocie wypłaconych świadczeń rodzinnych.

3. Jeżeli instytucja, w której złożono wniosek, uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie podejmuje tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane, oraz przekazuje wniosek do instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja ta zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy.

Jeżeli instytucja, której przekazano wniosek, nie zajmie stanowiska w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku, zastosowanie ma tymczasowa decyzja, o której mowa powyżej, a instytucja ta wypłaca świadczenia przewidziane w obowiązującym ją ustawodawstwie i informuje instytucję, w której złożono wniosek o kwocie wypłaconych świadczeń.

4. W przypadku gdy istnieje rozbieżność opinii między zainteresowanymi instytucjami w odniesieniu do ustawodawstwa, które należy zastosować zgodnie z zasadą pierwszeństwa, stosuje się art. 6 ust. 2-5 rozporządzenia wykonawczego. Do tego celu instytucją miejsca zamieszkania, o której mowa w art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, jest instytucja miejsca zamieszkania dziecka lub dzieci.

5. Jeżeli instytucja, która udzielała świadczeń tymczasowo, wypłaciła kwotę wyższą od kwoty świadczeń, za które jest ostatecznie odpowiedzialna, może zwrócić się do instytucji mającej pierwszeństwo o zwrot nadpłaty zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 73 rozporządzenia wykonawczego.

 

Zgodnie z regułą wyrażoną w artykule 68 ust. 1 rozporządzenia 883/2004 o pierwszeństwie roszczenia o wypłatę zasiłku powinno decydować miejsce zamieszkania dziecka, w tym przypadku dziecko mieszka z matką w Polsce, więc pierwszeństwo powinno mieć świadczenie według prawa polskiego. Problem tkwi w tym, że polskie świadczenie jest o wiele niższe niż świadczenie niemieckie. Zgodnie z normą wyrażoną w art. 68 ust. 2 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 w takim przypadku może być dopłacana różnica między świadczeniem wyższym a niższym.

 

 W takim przypadku wydawana jest decyzja o wysokości świadczenia tymczasowego, a po otrzymaniu zaświadczenia o wysokości świadczenia przysługującego w Polsce, o wysokości świadczenia ostatecznego. Co więcej, w takiej jak Pana sytuacji część urzędów niemieckich odmawia przyznania świadczenia w wysokości różnicy, opierając swoje stanowisko na treści artykułu 68 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia 883/2004.

 

Niestety przepisy są bardzo nieprecyzyjne i pozwalają niemieckim urzędom na szeroką interpretację. Upraszczając, urząd może zdecydować, czy świadczenie zostanie wypłacone w pełnej wysokości, czy jako różnica między świadczeniem polskim i niemieckim (dodatek dyferencyjny), czy wręcz w ogóle.

 

Problem z wypłatą całego, części lub odmową wypłaty świadczenia powstaje, jeżeli dochodzi do zbiegu roszczeń o świadczenie polskie i niemieckie. W Polsce świadczenie przysługuje do granicy dochodu. Jeżeli próg ten zostanie przekroczony, to świadczenie w Polsce nie przysługuje, nie dochodzi więc do sytuacji zbiegu roszczeń. W tej sytuacji wskazane w decyzji przepisy nie znajdują zastosowania i powinno właściwie dojść do wypłaty świadczenia niemieckiego w pełnej wysokości na podstawie przepisów niemieckich. Niestety z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie przepisów niemieckich urzędy stosują różną praktykę.

 

Zatem krokiem do uzyskania świadczenia w pełnej wysokości w Niemczech jest wykazanie, że w Polsce świadczenie rodzinne nie przysługuje ze względu na przekroczony dochód.

 

W praktyce spotkałem się już z kilkoma takimi przypadkami jak Pański i nie było problemu z przyznaniem niemieckiego świadczenia, było ono przekazywane byłej małżonce mieszkającej w Polsce.

 

Odnosząc się do drugiego pytania, w pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisy niemieckie pozwalają na odliczenie od kwoty należnych alimentów połowy lub całości Kindergeld w zależności od tego, czy uprawnione do alimentów dziecko jest małoletnie czy pełnoletnie.

 

W żadnym razie jednak nie powinien Pan samowolnie obniżać kwoty przekazywanych alimentów o przyznaną kwotę Kindergeld. Była małżonka, dysponując wyrokiem alimentacyjnym, bądź innym tytułem egzekucyjnym może wszcząć skutecznie egzekucję do pełnej wysokości należnych alimentów, a to będzie oznaczało dodatkowe koszty komornicze.

 

Ewentualnie może Pan spróbować wnieść pozew o obniżenie alimentów w przypadku przyznania świadczenia niemieckiego, argumentując tym, że ta kwota pokrywa część potrzeb dziecka, a w związku z tym rzeczywista kwota wymagana do pokrycia potrzeb dziecka jest niższa. Nie ma Pan gwarancji, jak do tego podejdzie sąd. Spotkałem się już z nieprzychylnym stanowiskiem sądu, dotyczącym obniżenia alimentów ze względu na otrzymywany z Niemiec Kindergeld. Niewątpliwie sąd rodzinny będzie się kierował w pierwszej kolejności dobrem dziecka małoletniego, więc ewentualne obniżenie kwoty alimentów jest dla sądu decyzją trudną.

 

 

 

 

1. dost. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2004R0883:20100501:pl:PDF

2. dost. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2009R0987:20130108:PL:HTML

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 - I =

»Podobne materiały

Żądanie zmiany nazwiska byłej żony

Jestem w trakcie rozwodu. Czy mogę zażądać, aby moja była żona zmieniła nazwisko na inne? Nie chcę, aby posługiwała się i wykorzystywała tak znane i szanowane nazwisko.

 

Współwłasność pojazdu tylko na papierach i wynikające z tego kłopoty

Jestem wraz z kolegą współwłaścicielką pojazdu, ale tylko w papierach. W rzeczywistości z samochodu korzysta tylko on i niestety doprowadził już dwa razy do stłuczki. Ubezpieczyciel zwraca się do mnie z pismami, wypłaca odszkodowanie z mojego ubezpieczenia. To oczywiście żerowanie na moich zniżkach,

 

Przepisanie przez wujka i ciocię mieszkania

Moja ciocia i wujek, którzy nie mają dzieci, chcą przepisać swoje mieszkanie spółdzielcze własnościowe mojej córce. Jak to najlepiej przeprowadzić?

 

Uznanie przyczepy gastronomicznej za tymczasowy obiekt budowlany

W tym roku otworzyłam małą gastronomię prowadzoną w przyczepie gastronomicznej, czyli „interes na kółkach”. Przyczepa jest zarejestrowana w urzędzie komunikacji, posiada ważne przeglądy i autocasco, pozwolenie z sanepidu, spełnia też wszystkie wymogi unijne. Na prowadzenie tej dzia

 

Rów melioracyjny między działkami

Jestem właścicielką rowu melioracyjnego położonego pomiędzy działkami rekreacyjnymi. Żadna z tych działek nie jest moja. Czy jest jakiś przepis, dzięki któremu mogę zobowiązać gminę do przejęcia ode mnie tego rowu?

 

Wycinka drzew na terenie ogródków działkowych bez zezwolenia

Stowarzyszenie „objęło” w posiadanie teren ogródków działkowych, lecz do tej pory nie została formalnie mu przekazana nieruchomość, która zgodnie z rejonizacją gruntów należny do Skarbu Państwa i do użytkownika wieczystego Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Stowarzyszenie działa już długo n

 

Przyznanie renty socjalnej

Złożyłam wniosek o rentę socjalną, powołując się na umiarkowany stopień niepełnosprawności przyznany mi przez powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. W ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych znalazłam bowiem informację, że całkowita niezd

 

Rozwód w Niemczech czy rozwód w Polsce?

Mam pytanie o rozwód w Niemczech, bo tutaj wyszłam za mąż (tylko ślub cywilny) i urodziłam córeczkę. Chciałabym się rozwieść, tylko boję się, że ojciec może mi zabrać dziecko albo sąd przyzna ojcu opiekę nad dzieckiem. Co mogę zrobić? Czy poza tym lepiej wziąć rozwód w Niemczech czy w Polsce?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »