Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Reprezentowanie małoletniego

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 06.02.2013

10 lat temu, gdy miałem 15 lat, matka i ojczym (tata od dawna nie żyje) przepisali na mnie i siostrę (miała 19 lat) swoją działkę z domkiem, chcąc uniknąć egzekucji komorniczej. Na darowiznę nie dawałem zgody, więc matka uparła się na reprezentowanie małoletniego przed notariuszem (czy to zgodne z prawem, skoro mnie tam nie było, nic nie podpisywałem itp.?) i tak przepisano nam nieruchomość. Obecnie dostaję nakazy zapłaty podatku i w ogóle dom jest zadłużony. Czy mogę jakoś udowodnić bezprawność tego aktu notarialnego i przestać być współwłaścicielem nieruchomości? Co robić? Akt w załączniku.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z § 3 aktu notarialnego właściciele nieruchomości darują, pierwsza – dzieciom, a drugi – pasierbom, na współwłasność w udziałach po 1/2 (jednej drugiej) część prawo użytkowania wieczystego działki gruntu i własności budynku domu mieszkalnego, a córka właścicielki i właścicielka jako przedstawicielka ustawowa małoletniego syna (reprezentowanie małoletniego) oświadczają, że darowizny te przejmują i właściciel nadmienia, że jest kawalerem.

 

Nadto, zgodnie z § 6 córka właścicielki oraz w imieniu małoletniego syna właścicielki – ona sama, na nieruchomość ustanawiają nieodpłatną na życzenie darczyńców – dożywotnią osobistą służebność mieszkania, polegającą na korzystaniu przez byłych właścicieli z jednego pokoju w domu w miejscu raz wybranym przez uprawnionych.

 

Zgodnie z § 8 córka właścicielki oraz w imieniu małoletniego syna właścicielki – ona sama oświadczają, że przejmują do osobistego wykonania wszelkie obowiązki wynikające z prawa użytkowania wieczystego gruntu, a zwłaszcza obowiązek uiszczania opłat rocznych za użytkowanie wieczyste (…), z tym że właścicielka do czasu ukończenia przez syna 18 lat.

 

W powyższym wypadku zatem był Pan reprezentowany jako małoletni przez Pana matkę.

 

Zgodnie z art. 99 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka”.

 

Zgodnie z § 2 „jednakże żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka:

 

  • przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską;
  • przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania”.

 

„Jeżeli rodzicom dokonującym czynności w imieniu dziecka nie przysługuje prawo do jego reprezentowania, albo czynność przekracza zakres ich kompetencji, to czynność taka jest bezwzględnie nieważna i nie stosuje się tutaj w drodze analogii art. 103-105 k.c.” (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1961 r., sygn. akt I CO 16/61, OSNCP 1963, nr 9, poz. 187); S. Grzybowski, w: System Prawa Cywilnego, t. I, s. 621; B. Dobrzański, w: B. Dobrzański, J. Ignatowicz (red.), Kodeks, 1975, s. 668; T. Sokołowski, Władza rodzicielska…, s. 35 i n.; odmiennie A. Szpunar, Stanowisko prawne pełnomocnika, PN 1949, nr 1-2, s. 62). Nie stosuje się tutaj także konstrukcji negotium claudicans (z łac. czynność prawnie kulejąca), ponieważ wypadki jej zastosowania są zawsze wyraźnie wskazane w ustawie, np. art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

 

Jak wynika z przepisu, możliwość reprezentacji małoletniego dziecka dotyczy tylko czynności polegających na bezpłatnym przysporzeniu.

 

W powyższym przypadku są duże wątpliwości, czy czynność ta polegała na bezpłatnym przysporzeniu, gdyż:

 

  1. Po pierwsze– w zamian za darowiznę została ustanowiona służebność mieszkania i to na rzecz obojga darczyńców, której wartość określono w akcie.
  2. Po drugie – dodatkowo na Pana spadł obowiązek uiszczania opłat za użytkowanie wieczyste, które wcale nie są niskie. De facto doszło tutaj więc do obciążenia Pana obowiązkiem bez porozumienia się z Panem.

 

Dodatkowo należy się zastanowić, czy na tego typu umowę nie powinno być zgody sądu. Zgodnie bowiem z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „rodzice nie mogą bez zezwolenia sadu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko”. Nabycie nawet na podstawie darowizny nieruchomości z jednoczesnym ustanowieniem służebności i nabycie użytkowania wieczystego z obowiązkiem uiszczania opłat może kwalifikować się jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu.

 

Sąd Najwyższy w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej – zasadzie prawnej z 30.04.1977 r., sygn. akt III CZP 73/76, orzekł że „rodzice mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego przewidzianego w art. 101 § 3 KRO nabywać dla małoletniego dziecka nieruchomości na podstawie darowizny w stanie wolnym od zobowiązań wobec darczyńcy lub osób trzecich”.

 

Należy mieć zwłaszcza na uwadze, czy zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego konkretna czynność prawna w przeciętnych i typowych sytuacjach życiowych naraża dobro dziecka i jego interes majątkowy, czy też – przeciwnie – z reguły leży w jego interesie. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że bezpłatne przysporzenie majątkowe na rzecz dziecka zazwyczaj zgodne jest z jego dobrem. W niniejszym przypadku bez wątpienia darowanie Panu nieruchomości nie leżało Pana w interesie.

 

W związku z tym proponuję wystąpić z pozwem o ustalenie nieważności przedmiotowej umowy w zakresie dotyczącym Pana udziału.

 

Jeśli jest Pan zainteresowany, oczywiście pomożemy w jego przygotowaniu. Proszę też o podanie orientacyjnej wartości nieruchomości oraz udziału w celu określenia wartości przedmiotu sporu (ma to znaczenie dla wysokości opłaty sądowej, wynosi 5% od wartości przedmiotu sporu). W praktyce często podaje się niższą wartość nieruchomości, tym bardziej że obecnie jest ona obciążona.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V plus 0 =

»Podobne materiały

Złożenie wypowiedzenie przed nagrodą jubileuszową

Jestem zatrudniona na część etatu na umowie o pracę. W sierpniu mija mi 40 lat racy i mam dostać nagrodę jubileuszową. Chcę jednak złożyć wypowiedzenie kilka tygodni wcześniej. Czy nagroda zostanie wypłacona, czy wstrzymana – jeśli będę w okresie wypowiedzenia?

 

Sprawa o zaprzeczenie ojcostwa

Założyłam sprawę o zaprzeczenie ojcostwa (nie minęło 300 dni od rozwodu do narodzin dziecka). Sędzia zażądał badań DNA. Czy ma do tego prawo, jeśli biologiczny ojciec dziecka chce złożyć oświadczenie, że jest ojcem dziecka, ale nie chce przyjść na rozprawę? Czy mogę powołać świadków lub inne dowody,

 

Egzekucja kredytu z emerytury i renty

Jestem emerytką. Zaciągnęłam kredyt w banku i po pewnym czasie przestałam go spłacać. Bank oddał sprawę do działu windykacji, skąd dostałam propozycję spłaty w ratach w wysokości 1500 zł miesięcznie – jeśli się nie zgodzę, bank odda sprawę do sądu. Zaproponowałam ugodę, zobowiązując się do spł

 

Jednoczesna śmierć spadkodawcy i spadkobiercy

Wnuk z dziadkiem (wdowiec) zginęli jednocześnie w wypadku samochodowym. Podano tę samą godzinę zgonu. Jakiś czas przed wypadkiem dziadek spisał notarialny testament, zapisując w nim swój dom po 1/2 dla wnuka i dla swojej jedynej córki. Wnuk jest żonaty, nie ma dzieci. Skoro czas zgonu spadkodawcy i&

 

Jak dziedziczą ojczym w zbiegu z dziećmi zmarłej?

Jeśli moja mama, która już nie żyje, miała przepisany na siebie przed zawarciem związku małżeńskiego dom wraz z ziemią, to czy majątek ten po jej śmierci należy się je mężowi? Jej mąż to mój ojczym i mama w czasie trwania ich małżeństwa zrzekła się prawa do spadku po swoim teściu. Ojczym się ponowni

 

Ubieganie się o część majątku po ojcu przepisanego na dzieci

W ubiegłym roku zmarł mój teść. Pozostawił trzy córki. Kilkanaście lat temu przekazał najmłodszej córce 14-hektarowe gospodarstwo rolne w zamian za rentę z KRUS-u. Najmłodsza córka dosrała również dom mieszkalny na działce. Najstarsza córka dostała działkę budowlaną położoną obok domu najmłodszej, o

 

Nagrane rozmowy jako dowód w sprawie karnej

Czy materiał operacyjny w postaci nagrań rozmów może być jedynym dowodem w sprawie karnej? Jeśli tak, to jakim dowodem są takie nagrania – mocnym, słabym? Sprawa dotyczy handlu niewielkimi ilościami narkotyków.

 

Misja kanoniczna katechety

Mój mąż jest katechetą oraz uczy języka polskiego i historii od 20 lat. Przez pomówienia ze strony księdza została mu cofnięta przez kurię misja kanoniczna. Mąż jest szanowanym nauczycielem, świetnym katechetą i wychowawcą młodzieży. Cofnięcie misji jest bardzo niesprawiedliwe. Nikt nie chce nam pok

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »