Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Renta socjalna a praca za granicą

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 15.01.2014

Pobieram rentę socjalną, która została mi przyznana na stałe. Chciałabym wyjechać do pracy za granicę (konkretnie – do Norwegii). Czy będę mogła dalej pobierać świadczenie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak Pani zapewne wiadomo, kwestie dotyczące zasad i trybu udzielania pomocy społecznej w formie świadczenia, jakim jest renta socjalna, reguluje ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268). Zgodnie z art. 2 tej ustawy prawo do renty socjalnej przysługuje:

 

  • osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium RP;
  • cudzoziemcom zamieszkującym i przebywającym na terytorium RP na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy o cudzoziemcach, lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej;
  • mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) oraz członkom ich rodzin posiadającym prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium RP.

 

Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, która jest całkowicie niezdolna do pracy wskutek naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

 

  • przed ukończeniem 18. roku życia;
  • w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia;
  • w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

 

Renta socjalna nie przysługuje jednak osobie, która:

 

  • ma ustalone prawo do emerytury, uposażenia w stanie spoczynku, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty inwalidzkiej, renty strukturalnej, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego, lub
  • pobiera świadczenie o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych, lub
  • jest tymczasowo aresztowana albo odbywa karę pozbawienia wolności, lub
  • ma ustalone prawo do renty rodzinnej (części renty) przez jednostkę organizacyjną ZUS lub przez inny niż ta jednostka organ emerytalno-rentowy (np. KRUS), w wysokości przekraczającej 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, lub
  • jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 5 ha przeliczeniowych lub – jako współwłaściciel – ma udział w takiej nieruchomości, który przekracza 5 ha przeliczeniowych.

 

A zatem, w ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2008 r. (I UK 264/07) zasadnie można stwierdzić, że renta socjalna to świadczenie zabezpieczające dla osób, którym nie przysługuje ani renta z tytułu niezdolności do pracy, ani emerytura, gdyż ich niezdolność do pracy powstała, zanim miały możliwość wejścia na rynek pracy.

 

Organem przyznającym i wypłacającym renty socjalne jest właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Renta socjalna wynosi 84% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa o FUS).

 

W przypadku pobierania renty socjalnej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i jednoczesnego podjęcia zatrudnienia może ulec zawieszeniu prawo do pobierania renty z ZUS. Zawieszanie prawa do renty socjalnej w razie osiągania przychodu m.in. z tytułu zatrudnienia reguluje art. 10 ustawy o rencie socjalnej z dnia 27 czerwca 2003 r.

 

Od 1 stycznia 2012 r., po ostatniej nowelizacji przepisów, próg zarobków, po przekroczeniu którego renta zostaje zawieszona, został znacznie podwyższony: obecnie wynosi on 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (wcześniej było to 30%). Kwota ta będzie podlegała podwyższeniu albo obniżeniu, zgodnie z komunikatem prezesa GUS publikowanym co kwartał. Należy przy tym pamiętać, że katalog dochodów, które wpływają na zawieszenie renty socjalnej, jest niezwykle szeroki.

 

Prawo do renty socjalnej zostanie zawieszone, jeżeli przychody pochodzą z działalności, która podlega pod ubezpieczenie społeczne. Chodzi tu o następującą działalność:

 

  1. praca wykonywana w ramach stosunku pracy;
  2. praca nakładcza;
  3. praca wykonywana na podstawie umowy-zlecenia i umowy agencyjnej oraz współpracy przy wykonywaniu jednej z tych umów;
    wykonywanie pracy w ramach umowy o świadczenie usług (innej niż umowa-zlecenie lub agencyjna), do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu tej umowy;
  4. wykonywania pracy na podstawie:
    • umowy-zlecenia;
    • umowy agencyjnej;
    • innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy o zleceniu;
    • umowy o dzieło.

 

Zawieszenie renty socjalnej może być również spowodowane osiąganiem przychodu z działalności niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, ale opodatkowanej podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc według skali podatkowej. Nie dotyczy to natomiast przychodu opodatkowanego na podstawie art. 29-30b wspomnianej ustawy.

 

Zawieszenie renty socjalnej może nastąpić także wskutek uzyskiwania przychodu z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

 

W przypadku dorabiania do renty po przekroczeniu kwoty powodującej zawieszenie renty socjalnej (która np. od 1 grudnia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. wynosiła 2457,20 zł) należy niezwłocznie poinformować ZUS. Obowiązek poinformowania spoczywa na osobie pobierającej rentę socjalną lub na jej przedstawicielu ustawowym, np. rodzicu lub kuratorze. Powiadomienie następuje na piśmie w formie oświadczenia. W przypadku, gdy od przychodu odprowadzane jest ubezpieczenie społeczne, należy dodatkowo przedstawić zaświadczenie wystawione przez płatnika składek.

 

Trzeba pamiętać, że przy rencie socjalnej przychód jest rozliczany na bieżąco, tzn. świadczenie zawieszane jest wyłącznie za ten miesiąc (te miesiące), w którym przekroczono 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ogłoszonego przez Prezesa GUS, dla celów emerytalnych. W związku z tym w oświadczeniu lub zaświadczeniu o przychodzie należy wskazać, czy przychód w kwocie powodującej zawieszenie renty ma charakter jednorazowy, stały czy też okresowy (ze wskazaniem tego okresu).

 

Co do kwestii Pani pracy za granicą: Norwegia niestety nie jest członkiem UE, tylko krajem stowarzyszonym, w związku z tym nie obowiązują jej skoordynowane przepisy o zabezpieczeniu społecznym, tj. do świadczeń takich jak renta socjalna nie stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 200 z 7 czerwca 2004 r. Niemniej jednak zasada wyrażona w tym rozporządzeniu (tzn. to, że renta socjalna jest świadczeniem nieskładkowym, udzielanym wyłącznie w państwie, w którym zainteresowany ma miejsce zamieszkania oraz zgodnie z jego ustawodawstwem) może mieć zastosowanie także w przypadku Norwegii. W konsekwencji zmiana miejsca zamieszkania i podjęcie pracy za granicą pozbawia Panią prawa do renty socjalnej.

 

Gdyby jednak praca w Norwegii miałaby mieć charakter sezonowy i nie wiązałaby się ze zmianą miejsca Pani zamieszkania, a praca miałaby mieć charakter legalny, to wiązałoby się to z koniecznością odprowadzania podatków.

 

W zależności od wysokości pobieranych przez Panią dochodów z tytułu zatrudnienia wysokość renty w Polsce może być zmniejszona lub zawieszona. Na zmniejszenie świadczenia rentowego wpływa przychód w wysokości przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyższej jednak niż 130% tego wynagrodzenia. Wysokość zmniejszenia jest uzależniona od kwoty przychodu. Osiąganie przychodu w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia powoduje zawieszenie prawa do świadczenia, co oczywiście musi Pani zgłosić do ZUS-u.

 

Proszę też pamiętać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Przepis ten stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska (art. 4a ustawy).

 

Oznacza to, że osoby, które mieszkają w Polsce, a np. pracują czasowo za granicą, podlegają obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości dochodów, tj. uzyskanych zarówno w Polsce, jak i za granicą. Zgodnie z art. 15 ust. 1 umowy wynagrodzenie, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce osiąga z pracy najemnej w Norwegii, może być opodatkowane w Polsce. Jednakże jeśli praca wykonywana jest na terytorium Norwegii, to osiągane za nią wynagrodzenie może być również opodatkowane w tym państwie. Umowa daje zatem prawo do opodatkowania tego rodzaju dochodu obu państwom.

 

Powyższa zasada nie powoduje jednak podwójnego opodatkowania dochodów uzyskanych za granicą. Umowy zmierzają do unikania podwójnego opodatkowania poprzez określenie metody unikania podwójnego opodatkowania lub ustanowienie prawa do opodatkowania dochodu tylko w jednym państwie.

 

Mianowicie wynagrodzenie może być opodatkowane tylko w państwie miejsca zamieszkania pracownika, jeżeli:

 

  1. pracownik przebywa w Norwegii łącznie nie dłużej niż 183 dni podczas roku finansowego i wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę, który nie ma w Norwegii miejsca zamieszkania lub siedziby;
  2. wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w Norwegii.

 

Trzeba więc zauważyć, że pobyt w Norwegii nieprzekraczający 183 dni jest jednym z warunków koniecznych do spełnienia, ale nie jedynym uzasadniającym opodatkowanie dochodów tylko w Polsce.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X minus sześć =

»Podobne materiały

Renta uczniowska a podjęcie pracy

Od 10 lat jestem na tzw. rencie uczniowskiej. Przyznano mi ją, ponieważ zachorowałam na zwyrodnienie stawów przed 18. rokiem życia. Co kilka lat jestem wzywana do ZUS-u na komisję lekarską, która przyznaje mi rentę na czas określony (czyli nie na stałe). Chciałabym podjąć pracę w zakładzie pracy chr

 

Orzeczenie o trwałej niezdolności do pracy

Nasz syn od urodzenia jest niewidomy, ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym na stałe. Niedawno ukończył 18 lat i złożył wniosek o rentę socjalną. Lekarz orzecznik wydał orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i przyznał rentę, jednak tylko na okres pięciu lat, mimo że

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »