.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Renta po zmarłym mężu (po rozwodzie)

Autor: Irena Sawa • Opublikowane: 21.07.2011

Rozwiodłam się z mężem cztery lata temu (sąd orzekł o winie po obu stronach). Były mąż zmarł dwa lata temu. Czy mogę skorzystać z jego renty?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo do renty rodzinnej po zmarły mężu dla wdowy przewidują jedynie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

 

Zgodnie bowiem z art. 65 tej ustawy „renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń”.

 

Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy.

 

Zgodnie z treścią art. 70 ustawy „wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

 

  1. w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
  2. wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej”.

 

Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania dzieci (do lat 16 i 18 – jeżeli się kształcą).

 

Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych wyżej miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową – podstawa prawna to art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach.

 

Odnosząc się do treści powyższego przepisu prawa, stwierdzić należy, że rozwód, względnie brak pozostawania we wspólności małżeńskiej, generalnie wyłączają uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym mężu (byłym mężu).

 

Ponadto, prawo do renty rodzinnej wyklucza również – co do samej zasady – orzeczenie separacji.

 

Zgodnie z art. 614 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej”. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 09.08.2007 r., sygn. akt I UK 67/07 (OSNPUSiSP 2008, nr 19-20, poz. 297) uznano, iż „orzeczenie sądowe o separacji wyklucza prawo wdowy do renty rodzinnej, chyba że miała ona w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową”.

 

Biorąc pod uwagę treść przepisu art. 70 ust. 3 ustawy podnieść należy, że ustawodawca dopuścił możliwość nabycia prawa do renty rodzinnej dla małżonki rozwiedzionej lub wdowy, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, jeżeli spełniała warunki określone w art. 70 ust. 1 lub 2 ustawy emerytalnej, dodatkowo zaś wdowa miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. 

 

W ocenie Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 12.04.2000 r., sygn. akt III AUa 925/99, PP 2001, nr 1, oraz wyrok z dnia 12.04.2000 r., sygn. akt III AUa 929/99, OSA 2001, z. 2, poz 8), przepis art. 70 ust. 3 ustawy emerytalnej wprowadził do systemu ubezpieczeniowego istotne odstępstwa mające na celu takie zabezpieczenie funduszy publicznych, z których wypłacane są świadczenia rentowe, by nie były one wypłacane osobom pozostającym jedynie w formalnym związku małżeńskim, bez istnienia między małżonkami wspólności małżeńskiej.

 

„Małżonka rozwiedziona, która w chwili śmierci byłego męża nie miała ustalonego prawa do alimentów wyrokiem sądowym lub ugodą sądową, nie ma prawa do renty rodzinnej po byłym mężu, także w przypadku dalszego pożycia byłych małżonków po rozwodzie” (wyrok SN z dnia 16.03.1999 r., sygn. akt II UKN 521/98, OSNAPiUS 2000, nr 9, poz. 373).

 

Na uwagę zasługuje również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.01.1998 r., sygn. akt II UKN 461/97, OSNAPiUS 1998, nr 1, poz. 22), w którym sąd stwierdził, iż „małżonka rozwiedziona, która nie miała ze strony męża prawa do alimentów ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową, nie może nabyć prawa do renty rodzinnej po nim, choćby pomiędzy nią a rozwiedzionym małżonkiem istniała w chwili jego śmierci więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza i to bez względu na czasokres trwania tej więzi i okoliczności, które na jej istnienie wpłynęły”.

 

Ustawa o emeryturach i rentach w przepisie art. 70 ust. 4 przewiduje również i sytuację, że wdowa, która nie spełnia warunków do renty rodzinnej określonych wyżej i nie posiada niezbędnych źródeł utrzymania, ma prawo do okresowej renty rodzinnej:

 

  1. „przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;
  2. w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża”.

 

Reasumując, przepisy ustawy emerytalnej przewidują prawo do renty rodzinnej dla wdowy, o ile wdowa spełnia powyższe przesłanki.

 

Zakładam, iż w dniu śmierci męża był już orzeczony rozwód, w związku z tym brak jest uprawnień do renty rodzinnej.

 

Z uwagi na upływ okresu dłuższego niż 1 rok, licząc od daty śmierci męża, nie posiada Pani także prawa do renty rodzinnej okresowej zgodnie art. 70 ust. 4 cytowanej ustawy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy plus trzy =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »