Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Renta po mężu

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 09.08.2013

Od 27 lat jestem mężatką; od początku małżeństwa nie pracowałam, mąż ma własną firmę. Niedawno podjęłam jednak pracę na pół etatu. Czy w takiej sytuacji w razie śmierci męża będę miała prawo do renty rodzinnej, czy może prawo do renty po mężu przysługuje jedynie niepracującym żonom? Jeśli renta będzie mi przysługiwać, to czy moje zarobki mogą ją zmniejszyć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Renta rodzinna jest świadczeniem przewidzianym w ubezpieczeniach emerytalnym, rentowym i wypadkowym, i przysługuje w sytuacji utraty żywiciela.

 

Ustawa emerytalna omawia szczegółowo uprawnienia wdowy do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Art. 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazuje, że wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

 

  1. w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo
  2. wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

 

Wdowa, która nie spełnia żadnego z wymienionych warunków wymaganych do przyznania renty rodzinnej i nie posiada niezbędnych źródeł utrzymania, ma prawo do okresowej renty rodzinnej przez okres jednego roku od dnia śmierci męża albo przez okres uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od śmierci męża.

 

Prawo do renty rodzinnej po mężu nabywa również wdowa, która ukończyła 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania wskazanych wyżej osób.

 

W każdej sytuacji, w której wdowa ubiega się o rentę rodzinną po zmarłym mężu, musi zostać spełniony jeszcze jeden warunek: wdowa może uzyskać prawo do tego świadczenia wtedy, gdy w chwili śmierci męża pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej. W tym celu powinna ona złożyć odpowiednie oświadczenie w punkcie V wniosku o rentę rodzinną składanego na formularzu ZUS Rp-2.

 

Jednakże należy pamiętać, że renta rodzinna przysługuje uprawnionemu małżonkowi osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy bądź też spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. To oznacza, że aby wdowa uzyskała rentę po mężu, nie wystarczy, że spełni wymogi przewidziane dla niej przez ustawę emerytalną. Renta rodzinna ma bowiem charakter pochodny po osobie zmarłej i jest ustalana w oparciu o świadczenie, które otrzymywała ona za życia lub które mogłaby ewentualnie otrzymać, gdyż spełniała wymagane warunki.

 

W przypadku, gdy osoba zmarła miała do dnia śmierci ustalone prawo do emerytury lub renty, sytuacja jest prosta. Wdowa może uzyskać to świadczenie, o ile oczywiście sama spełnia warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej. Bardziej skomplikowana jest sytuacja, gdy osoba zmarła nie miała przyznanej emerytury bądź renty. Wówczas po złożeniu wniosku o rentę rodzinną ZUS bada, czy zmarły spełniał warunki do uzyskania jednego z tych świadczeń. Przy ocenie prawa do renty ZUS przyjmuje, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy nawet wtedy, gdy w chwili śmierci faktycznie była zdolna do pracy.

 

Renta rodzinna wynosi dla jednej osoby uprawnionej 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

 

Podstawą obliczenia emerytury ustalanej według nowych, zreformowanych zasad jest kwota zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych w ZUS od 1 stycznia 1999 r. oraz kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego obliczonego za okresy pracy – ubezpieczenia społecznego, przebyte przed 1999 r.

 

Kwota najniższej renty rodzinnej określona została w ustawie emerytalnej. Kwota ta podwyższana jest przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji świadczeń, w terminach waloryzacji świadczeń. Gwarancją podwyższenia renty rodzinnej do kwoty najniższej renty rodzinnej objęta jest wyłącznie łączna kwota renty rodzinnej przysługująca wszystkim uprawnionym. Do kwoty najniższej renty rodzinnej nie podwyższa się części renty rodzinnej wynikającej z podziału świadczenia w przypadku, gdy do renty uprawniona jest więcej niż jedna osoba. Nie podlega podwyższeniu kwota renty rodzinnej, jeżeli emerytura przysługująca zmarłemu nie podlegała podwyższeniu do kwoty emerytury najniższej.

 

Jak wynika z powyższego, ewentualna praca wdowy nie ma znaczenia dla uprawnień do renty po mężu. To oznacza, że zarówno wiek osoby uprawnionej do renty rodzinnej, jak i przebieg jej aktywności zawodowej (lub jej brak) nie mają wpływu na wysokość przysługującego świadczenia. Renta rodzinna stanowi bowiem jedynie odpowiedni procent świadczenia, które przysługiwało zmarłemu.

 

A zatem wdowa uprawniona do renty może podczas posiadania tychże uprawnień podejmować pracę zarobkową. Jeśli jednak praca przez nią podjęta jest działalnością podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego lub wykonywaną służbą, jej możliwości są ograniczone. Do działalności stanowiących tytuł do ubezpieczeń społecznych ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zalicza m.in. osoby, które wykonują pracę na podstawie umowy o pracę oraz umowy o pracę nakładczą, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.

 

Przychód uzyskiwany przez wdowę – rencistkę z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych ma zatem wpływ na zawieszenie lub zmniejszenie przysługującego jej świadczenia. Zawieszenie ma miejsce w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia.

 

Jak wynika z powyższych rozważań, ustawa określa dwie kwoty graniczne. Jeśli przychód wdowy – rencistki przekroczy niższą kwotę graniczną, ale nie przekroczy wyższego progu granicznego (pomiędzy 70% a 130%), renta po mężu ulegnie zmniejszeniu o kwotę przekroczenia tego limitu, nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla emerytury w danym okresie. W przypadku, gdy przychód pracującej wdowy – rencistki przekroczy wyższy próg (130%), świadczenie ulegnie zawieszeniu.

 

Progi zarobkowe zmieniają się raz na kwartał (1 marca, 1 czerwca, 1 września i 1 grudnia) każdego roku. Z kolei maksymalna kwota zmniejszenia poszczególnych rodzajów świadczeń zmienia się raz na rok, wraz z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych.

 

Obecne kwoty progów zarobkowych, zgodnie z komunikatem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszą: 2457,20 zł (niższa kwota graniczna) i 4 563,30 zł (wyższa kwota graniczna).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 + VIII =

»Podobne materiały

Renta po zmarłym mężu górniku

Zmarł mój mąż, który miał emeryturę górniczą. Ja zajmowałam się synem, który w chwili śmierci męża nie miał jeszcze skończonych 16 lat (urodził się w 1992 r.). Ja urodziłam się 1965 r. Korzystam z renty rodzinnej. Czy przysługuje

 

Pobieranie emerytury i renty rodzinnej po mężu

Po śmierci taty z renty rodzinnej korzysta moja ucząca się siostra. Prawo ma również mama, ale na razie pozostała przy swojej emeryturze. Czy po ukończeniu 25 lat przez siostrę (za 3 lata) mama będzie mogła zrezygnować z emerytury i pobierać rentę rodzinną? Czy w przypadku zmiany przepisów, o której

 

Zawarcie kolejnego związku małżeńskiego a renta po mężu

Pobieram rentę rodzinną z ZUS-u po zmarłym mężu. Rentę przyznano mi, gdy miałam 52 lata. Mieszkam za granicą i planuję wziąć tam ślub. Czy zawarcie kolejnego związku małżeńskiego pozbawi mnie prawa do renty rodzinnej?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »