Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rekompensata za pracę w dniu wolnym od pracy

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 11.08.2009

W artykule omówiono kwestie dotyczące poprawności rekompensowania pracownikowi wykonywania pracy w dniu wolnym od pracy o charakterze tzw. wolnej soboty, zwracając uwagę na rekompensatę w postaci prawa pracownika do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

W powszechnie obowiązujących przepisach Kodeksu pracy ustawodawca, dopuszczając możliwość zatrudnienia pracownika w dniu wolnym od pracy wynikającym z tzw. zasady średnio pięciodniowego tygodnia pracy, uregulował w art. 1513 przysługującą za to rekompensatę.

 

Zgodnie z tym przepisem pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 K.p. wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy, który musi zostać udzielony do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z pracownikiem.

 

Pierwsze zagadnienie na tle powołanego przepisu sprowadza się do wyjaśnienia zakresu przedmiotowego wskazanej regulacji pracy. Chodzi o pojęcie dnia wolnego od pracy wynikającego z zasady średnio pięciodniowego tygodnia pracy.

 

Pojęcie takiego dnia może być rozumiane dwojako. Po pierwsze, dniem takim może być jedynie taki dzień, jak dawna wolna sobota, albo obecnie inny dzień wyznaczony jako wolny na tych samych zasadach. Względnie, takim dniem może być także tzw. dzień harmonogramowo wolny od pracy w systemie równoważnych norm czasu pracy wynikający np. z art. 135 K.p.

 

Kodeks pracy nie reguluje odrębnie zatrudniania pracownika w dniu harmonogramowo wolnym od pracy, wobec tego należałoby uznać, że zasady rekompensowania pracy w takim dniu są objęte także regulacją art. 1513 K.p.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

W istocie bowiem zatrudnienie pracownika w takim dniu harmonogramowo wolnym od pracy jest pozbawianiem go dnia wolnego wynikającego z zasady średnio pięciodniowego tygodnia pracy przy uwzględnieniu specyfiki równoważnego systemu czasu pracy.

 

Zakładając wskazany kierunek wykładniowy, tzw. wolna sobota od dnia harmonogramowo wolnego od pracy – w zakresie rekompensaty za zleconą w takim dniu pracę – niczym by się nie różniła i ten kierunek wykładni wydaje się właściwy, ponieważ brak jest podstaw prawnych do tego, aby pracę w dniu harmonogramowo wolnym od pracy traktować w sposób odmienny.

 

W myśl art. 1513 K.p. podstawową zasadą rekompensaty za pracę w takim dniu jest udzielenie innego dnia wolnego od pracy w danym okresie rozliczeniowym, w którym przepracowany dzień wystąpił.

 

Inny rodzaj rekompensaty za przepracowanie takiego dnia będzie więc miał miejsce tylko wówczas, gdy nie dojdzie do zrekompensowania pracy w takim dniu przy pomocy udzielenia innego dnia wolnego od pracy w danym okresie rozliczeniowym.

 

W tym miejscu powstaje pytanie, czy pracownik może uzgodnić z pracodawcą udzielenie dnia wolnego od pracy w następnym okresie rozliczeniowym? Uważam, że nie ma ku temu przeszkód, przy czym pracodawca powinien z ostrożności posiadać stosowny pisemny wniosek pracownika po to, aby nie narazić się na zarzut niezastosowania art. 1513 K.p., bądź pozbawiania pracownika wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

W przypadku, gdy upłynie dany okres rozliczeniowy, w którym przepracowany dzień miał miejsce i strony nie uzgodnią udzielenia takiego dnia, będziemy mieli do czynienia z dwoma sytuacjami.

 

Pierwszy przypadek będzie polegał na tym, że owo uzgodnienie było praktycznie niemożliwe, gdyż np. pracownik świadczył pracę w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, albo zaraz po przepracowanym dniu rozchorował się i był niezdolny do pracy do końca okresu rozliczeniowego.

 

W opisanych okolicznościach prawo do dnia wolnego od pracy przekształci się w prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, bez jakichkolwiek dalszych konsekwencji dla pracodawcy.

 

W przypadku natomiast, gdy pracodawca zaniedbał obowiązku realizacji postanowień art. 1513 K.p., wówczas dodatkowo będzie ponosił odpowiedzialność za naruszenie tego przepisu, w postaci wykroczenia z art. 281 pkt 5 K.p. zagrożonego karą grzywny do 30 tys. złotych.

 

Niespełnienie treści art. 1513 K.p., bez względu na przyczyny tego stanu rzeczy, powoduje, że prawo do dnia wolnego od pracy z upływem okresu rozliczeniowego, w którym przepracowany dzień miał miejsce, przekształca się w prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie oraz dodatek na zasadach określonych w art. 1511 § 1 i 2 K.p. Normalne wynagrodzenie za przepracowany dzień wolny powinno być wypłacone wraz z wynagrodzeniem za miesiąc, w którym ten dzień wolny został przepracowany.

 

W konsekwencji, w razie nieudzielenie dnia wolnego od pracy pracownikowi przysługuje w zamian dodatek do wynagrodzenia jak za pracę w godzinach nadliczbowych. Należy przy tym pamiętać, że za dzień wolny udzielony na zasadach art. 1513 K.p. pracownik ma prawo do wynagrodzenia, czyli jest to dzień wolny płatny, a nie bezpłatny.

 

Zagadnienie to dla lepszego zrozumienia trzeba wyjaśnić na przykładzie. Pracownik miał mieć wolną sobotę, a pracować w następujący po niej poniedziałek. Na polecenie pracodawcy przepracował sobotę, a poniedziałek udzielono mu jako dzień wolny od pracy rekompensujący  pracę w sobotę.

 

Za pracę w sobotę, czyli za pracę wykonaną, zgodnie z art. 80 K.p., pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie. Gdyby w sobotę pracownik nie pracował, wówczas za sobotę wynagrodzenie by mu nie przysługiwało. Poniedziałek, zgodnie z rozkładem czasu pracy, miał być dniem pracy i dlatego pracownik wykazywał gotowość wykonywania pracy w tym dniu.

 

Jednakże, zgodnie z poleceniem pracodawcy, poniedziałek został udzielony jako dzień wolny za pracę w sobotę, co powoduje ten skutek, że za poniedziałek pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas gotowości do pracy, w rozumieniu art. 81 K.p.

 

Odmienna sytuacja, polegająca na zamianie pracy z soboty na poniedziałek, bez udzielenia pracownikowi z tego tytułu jakiejkolwiek rekompensaty byłaby niepoprawna, gdyż doszłoby do zmiany rozkładu czasu pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, co musi powodować określone konsekwencje prawne dla pracodawcy.

 

W przeciwnym razie, ustalanie rozkładu czasu pracy na cały okres rozliczeniowy nie miałoby żadnego sensu, gdyż pracodawca mógłby bez jakichkolwiek konsekwencji prawnych, w każdej chwili dokonać takiej zmiany tego rozkładu, która z jednej strony realizowałaby jego potrzeby, a z drugiej pozbawiała pracownika rekompensaty z tytułu naruszenia z góry założonego planu pracy.

 

Mielibyśmy do czynienia z nieuzasadnioną prawnie ingerencją pracodawcy w bieżący rozkład czasu pracy, niczym nierekompensowaną, a zatem dającą możliwości do bieżącego codziennego dokonywania stosownych do potrzeb organizacyjnych zmian, co stawiałoby pracownika w szczególnie niekorzystnej sytuacji, powodując, że funkcja ochronna przepisów o czasie pracy miałaby charakter całkowicie iluzoryczny.

 

Zgodnie z założeniami tej funkcji rozkład czasu pracy przekazywany pracownikowi na cały okres rozliczeniowy jest elementem stabilizującym poczucie pewności wykonywania pracy zasadniczo wedle określonego z góry rozkładu.

 

Ewentualne zmiany tego rozkładu są oczywiście dopuszczalne, gdyż funkcja organizatorska znajduje się w rękach pracodawcy, ale ograniczenia takich zmian rozkładu czasu pracy są hamowane poprzez konieczność stosownej rekompensaty na wypadek przeprowadzenia określonej zmiany.

 

Mamy więc do czynienia z rozwiązaniami z jednej strony sprzyjającymi pracodawcy, ze względu na jego potrzeby organizacyjne, ale z drugiej strony interes pracownika jest zabezpieczony poprzez przyznanie mu stosownej rekompensaty, związanej z naruszeniem zaplanowanego z góry rozkładu czasu pracy obowiązującego na dany okres rozliczeniowy.

 

Tego rodzaju konstrukcja prawna jest poprawną instytucją łączącą negatywne dla pracownika rozwiązanie, burzące jego życie prywatne, z rekompensatą przysługującą w każdym przypadku takiej ingerencji.

 

Niektórzy interpretatorzy omawianych przepisów usiłują całkowicie dowolnie, gdyż sprzecznie z obowiązującym stanem prawnym, pozbawiać pracownika wskazanej rekompensaty, uznając, że pracownik przepracował w danym okresie rozliczeniowym tyle godzin, ile powinien i dlatego żadna rekompensata mu się nie należy.

 

Rzeczywiście, jeśli dojdzie do zamiany dnia pracy w poniedziałek na dzień pracy w sobotę, pracownik przepracuje tyle godzin, ile powinien przepracować w danym okresie rozliczeniowym. Dojdzie jednak do zaburzenia zaplanowanego przez niego czasu prywatnego na inny rozkład i właśnie z tego tytułu pracownikowi przysługuje określona rekompensata.

 

Jednocześnie, świadczenie przysługujące w takim przypadku od pracodawcy jest dla niego swoistego rodzaju hamulcem przeciwdziałającym bieżącej zmianie rozkładu czasu pracy pracownika i tym samym gwarantującym, że w stosunku pracy zasadniczo sfera prywatnego życia pracownika będzie podlegała ochronie.



Stan prawny obowiązujący na dzień 11.08.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 plus cztery =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Ewidencja i rozliczanie czasu pracy

W artykule przeanalizowane podstawowe, niezbędne obowiązki pracodawcy w zakresie prowadzenia ewidencji czasu pracy, konieczne do właściwego rozliczania czasu pracy a także wyjaśniono poprawny sposób rozliczania czasu pracy na przykładzie wyjaśnień zamieszczonych w miesięczniku Praca i Zab

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 1

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, koncentrując się na zagadnieniach dotyczących maksymalnego czasu pracy i minimalnego prawa do wypoczynku pracownikó

Praca zmianowa

Wyjaśnienie definicji pracy zmianowej w aspekcie skutków prawnych szerokiego jej ujęcia.

Niespójność definicyjna doby i tygodnia

Analiza porównawcza definicji doby pracowniczej i tygodnia a tym samym okresu rozliczeniowego czasu pracy.

Pojęcie dnia wolnego od pracy

Wyjaśnienie pojęcia dnia wolnego od pracy w aspekcie zasady średnio pięciodniowego tygodnia pracy oraz dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto.

Wynagrodzenie za pracę w niedziele

W artykule wyjaśniono zasadnicze kwestie dotyczące konsekwencji pracy pracownika w niedziele i nieudzielenia w zamian innego dnia wolnego od pracy najpóźniej w ciągu 6 dni kalendarzowych po upływie przepracowanej niedzieli.

Czas pracy a szkolenie zawodowe

W artykule omówiono przypadki, w których czas szkolenia zawodowego pracownika powinien być zaliczany do czasu pracy

Czas pracy w zakładach opieki zdrowotnej w 2008 r. dla normy 6-godzinnej

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. w służbie zdrowia dla normy dobowej wynoszącej 6 godzin. Obliczeń dokonano dla jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Strukturę normatywnego czasu pracy przedstawiono w fo

Zatrudnienie w zoz średnio do 48 godzin tygodniowo

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, ograniczając problematykę do zagadnień realizacji dyżuru medycznego w granicach nie przekraczających średnio 48 g

Zatrudnienie w zoz średnio ponad 48 godzin tygodniowo

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy – pod kątem sytuacji prawnej pracowników, którzy wyrazili zgodę na zatrudnienie średnio ponad 48 godzin tygodniow

Czas pracy w zakładach opieki zdrowotnej w 2008 r. dla normy 5-godzinnej

W artykule omówiono obliczanie normatywnego czasu pracy w 2008 r. w służbie zdrowia dla normy dobowej wynoszącej 5 godzin, w układzie jednomiesięcznych okresów rozliczeniowych i okresów stanowiących wielokrotność miesiąca. Normatywny czas pracy przedstawiono w formie tabelarycznej w ukł

Dopuszczalna długość dyżuru medycznego

W artykule omówiono nowelizację ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2008 r., na mocy której czas dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, ograniczając problematykę do zagadnień dotyczących czasu dyżuru medycznego i problemów dotyczących udzielania od

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 2

W artykule kontynuowano problematykę czasu pracy w zakładach opieki zdrowotnej, koncentrując się na zagadnieniach dotyczących maksymalnego wymiaru tygodniowego czasu pracy pracowników pełniących dyżury medyczne.

Zmiana definicji dyżuru medycznego

W artykule omówiono zagadnienia związane z zakresem pojęciowym dyżuru medycznego na tle jego definicji zawartej w ustawie z dnia 30.08.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej oraz w związku z nowelizacją tej ustawy dokonaną z dniem 1 stycznia 2008 r.

Czas pracy pracowników pełniących dyżur medyczny – część 3

W artykule kontynuowana jest problematyka czasu pracy w zakładach opieki zdrowotnej, dotycząca zagadnień związanych z maksymalnym wymiarem tygodniowego czasu pracy pracowników pełniących dyżury medyczne.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 1

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 2

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 3

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Charakter prawny godzin nadliczbowych – część 4

W artykule omówiono zagadnienia definicyjne dotyczące pracy w godzinach nadliczbowych, w związku z pojawiającymi się w doktrynie poglądami burzącymi dotychczas ukształtowany kierunek rozumienia tego pojęcia.

Ewidencja czasu pracy – część 1

W artykule omówiono obowiązki pracodawcy dotyczące prowadzenia ewidencji czasu pracy w sposób niezbędny do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Ewidencja czasu pracy – część 2

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej, związanej z omówieniem obowiązków pracodawcy dotyczących poprawnego prowadzenia ewidencji czasu pracy, która jest niezbędna do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Ewidencja czasu pracy – część 3

Artykuł stanowi kontynuację części pierwszej i drugiej związanych z omówieniem obowiązków pracodawcy dotyczących prowadzenia ewidencji czasu pracy w sposób niezbędny do właściwego obliczenia należnego pracownikowi wynagrodzenia za pracę, w świetle art. 149 Kodeksu pracy.

Odpoczynek dobowy

W artykule omówiono zagadnienia związane z prawem pracownika do odpoczynku dobowego oraz kwestie dotyczące odpoczynku równoważnego na tle przepisów Kodeksu pracy.

Dyżur medyczny a praca normalna i nadliczbowa – część 1

Autor polemizuje z poglądami Z. Kubota zawartymi w artykule pt. „Dyżur medyczny a praca w godzinach nadliczbowych”, dowodząc, iż konstruowanie pojęcia pracy ponadnormatywnej odmiennej od pojęcia pracy w godzinach nadliczbowych jest zarówno w świetle prawa krajowego jak i europejskiego

Dyżur medyczny a praca normalna i nadliczbowa – część 2

Artykuł stanowi kontynuację polemiki z poglądami Z. Kubota zawartymi w artykule pt. „Dyżur medyczny a praca w godzinach nadliczbowych” (PiZS 2009/1/20). Wskazano w nim na nieuprawnione tworzenie nowych instytucji prawa pracy, których źródeł normatywnych trudno doszukać się w tekście u

O normach czasu pracy

W artykule omówiono podnoszone w literaturze prawa pracy przez niektórych autorów koncepcje dotyczące przebudowy problematyki czasu pracy, między innymi poprzez likwidację 8-godzinnej normy dobowej czasu pracy.

O pojęciu doby – część 1

W artykule omówiono zagadnienia związane z pojęciem doby pracowniczej służącej rozliczaniu czasu pracy. Szczególnie zwrócono uwagę na nowe koncepcje wykładniowe tego pojęcia pojawiające się w związku z ustawą o łagodzeniu kryzysu ekonomicznego.

O pojęciu doby – część 2

W artykule omówiono zagadnienia związane z pojęciem doby pracowniczej służącej rozliczaniu czasu pracy. Szczególnie zwrócono uwagę na nowe koncepcje wykładniowe tego pojęcia pojawiające się w związku z ustawą o łagodzeniu kryzysu ekonomicznego.

Normatywny czas pracy w 2011 r. – część 1

W artykule autor omawia nowelizację Kodeksu pracy dokonaną na mocy ustawy z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. Nr 224, poz. 1459), która wprowadziła do Kodeksu pracy art. 130 § 21.

Normatywny czas pracy w 2011 r. – część 2

W artykule autor omawia nowelizację Kodeksu pracy dokonaną na mocy ustawy z dnia 24 września 2010 r. (Dz. U. Nr 224, poz. 1459), która wprowadziła do Kodeksu pracy art. 130 § 21.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »