Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pułapka Konstytucji biznesu: zapłacisz ZUS za swojego kontrahenta

Autor: Monika Wycykał • Opublikowane: 24.09.2018

Pod koniec sierpnia media społecznościowe zelektryzowała informacja o „ukrytym ZUS-ie”, który pojawił się wraz z przyjęciem Konstytucji biznesu. Portal z branży księgowo-kadrowej opisał historię jednej interpretacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydanej w lipcu 2018 r. na wniosek przedsiębiorcy, któremu nie dawała spokoju sprawa odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne za osoby wykonujące tzw. działalność nierejestrowaną oraz osoby wykonujące działalność gospodarczą, ale równocześnie korzystające z „ulgi na start” (należy zastrzec, że chodziło o umowy o świadczenie usług). Pierwsza forma aktywności zakłada, że dana osoba wprawdzie wykonuje czynności odpowiadające działalności gospodarczej, jednak jej przychody w skali miesiąca są tak niskie, iż nie musi dokonywać wpisu w CEiDG, natomiast druga jest zwykłą formą działalności gospodarczej, jednak w ramach ułatwień początkujący przedsiębiorca przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia przedsiębiorstwa nie musi kłopotać się składkami na ubezpieczenie społeczne.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Interpretacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2018 r., znak DI/100000/43/822/2018, przyniosła zaskakujące dla wielu podmiotów odkrycie: i w jednej, i w drugiej sytuacji za odprowadzenie składek na ubezpieczenie społeczne za osobę prowadzącą działalność nierejestrowaną lub osobę korzystającą z ulgi na start odpowiada… druga strona umowy:

 

  • „Osoby fizyczne, z którymi wnioskodawca zamierza zawrzeć umowy o świadczenie usług, a które są zwolnione przez 6 miesięcy z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców nie są uważane za osoby prowadzące działalność pozarolniczą, co powoduje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zawartych ww. umów, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych” (s. 5 interpretacji ZUS);
  • „Osoby fizyczne, z którymi wnioskodawca zamierza zawrzeć umowy o świadczenie usług, a które zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców są zwolnione z obowiązku rejestracji działalności gospodarczej z uwagi na wysokość osiąganych przychodów, nie są uważane za osoby prowadzące działalność pozarolniczą, co powoduje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zawartych ww. umów, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych” (s. 6 interpretacji ZUS).

 

Na doniesienia medialne natychmiast zareagował Zakład Ubezpieczeń Społecznych wraz z odpowiednimi ministerstwami: Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii oraz Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wyjaśniając, że za osoby korzystające z ulgi na start kontrahent nie musi odprowadzać składek; kwestia osób prowadzących działalność nierejestrowaną została pominięta milczeniem (z oficjalnymi stanowiskami można zapoznać się na stronie ministerstwa oraz stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

 

Niestety, stanowiska te nie są poparte żadnymi przepisami prawnymi i abstrahują od uzasadnienia, jakie pojawiło się w interpretacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w lipcu. Ponadto nie mają mocy obowiązującej, gdyż moc powszechnie obowiązującą mają tylko przepisy prawa — a te w analizowanej sytuacji nie pozostawiają wątpliwości, że stanowisko wyrażone w interpretacji było prawidłowe.

 

Katalog osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu znajduje się w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. 2017 r., poz. 1778, z późn. zm. – dalej: u.s.u.s.):

 

„Art. 6. 1. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:

1) pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów;

2) osobami wykonującymi pracę nakładczą;

3) członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, zwanymi dalej »członkami spółdzielni«;

4) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej »zleceniobiorcami«, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;

5) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi;

5a) osobami współpracującymi z osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (…)”

 

Z powyższego wynikałoby, że skoro osoby korzystające z ulgi na start prowadzą równocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą (inaczej po co im ulga?), to ich tytuł do ubezpieczeń społecznych wyznacza art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. Tak jednak nie jest, ponieważ ustawodawca, przyjmując Konstytucję biznesu, dodał równocześnie art. 6 ust. 6a u.s.u.s., zgodnie z którym „za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność nie uważa się w rozumieniu niniejszej ustawy osoby fizycznej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców” (i niewiele osób wierzy, by było to działanie świadome lub przypadkowe).

 

Tym samym początkujący przedsiębiorca, jeżeli świadczy usługi, na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie jest traktowany jako przedsiębiorca — a to z kolei prowadzi do wniosku, że staje się on osobą wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s.), z czym wiąże się obowiązek odprowadzenia składek jak za każdego innego zleceniobiorcę, nieprowadzącego działalności gospodarczej. To samo dotyczy osób wykonujących działalność nierejestrowaną, ponieważ w katalogu z art. 6 ust. 1 u.s.u.s. taka forma aktywności nie została wskazana jako tytuł do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem.

 

W świetle powyższego zawieranie umów o świadczenie usług z osobami prowadzącymi działalność nierejestrowaną lub korzystającą z ulgi na start staje się działaniem podwyższonego ryzyka, ponieważ kontrahent za kilka lat może zostać niemile zaskoczony wezwaniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do uregulowania zaległych składek za swoich usługodawców (wszyscy doskonale wiemy, że ZUS nie spieszy się z ponagleniami do uregulowania należności). Aby tego uniknąć, kontrahent powinien albo drobiazgowo zbadać sytuację swojego usługodawcy, tj. zweryfikować, od kiedy prowadzi działalność, czy korzysta z ulgi na start etc., albo odprowadzić dla świętego spokoju składki na ubezpieczenie społeczne. W praktyce jednak najczęstszą strategią najpewniej okaże się prewencyjne unikanie jakiejkolwiek współpracy z początkującymi przedsiębiorcami, aby nie narażać się na nieprzewidywalne konsekwencje — w tym kontekście chyba nie trzeba komentować sytuacji, w jakiej znajdą się owi początkujący przedsiębiorcy.

 

Jedynym racjonalnym sposobem rozwiązania problemu oraz ucięcia wszelkich wątpliwości pozostaje ingerencja ustawodawcy oraz zmiana obowiązujących przepisów w taki sposób, by nie dawały Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych prawa do żądania, by przedsiębiorcy odprowadzali składki na ubezpieczenie społeczne za swoich usługodawców. Wbrew temu, co wskazuje się w urzędowych komunikatach, dopóki nie zmieni się treść art. 6 ust. 6a u.s.u.s., dopóty współpraca z początkującymi przedsiębiorcami będzie ryzykowna.


Stan prawny obowiązujący na dzień 24.09.2018


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 - jeden =

 

»Podobne materiały

Wyjście z szarej strefy w kilku krokach – czyli działalność nierejestrowana

Od dnia 30 kwietnia 2018 r. obowiązują przepisy uchwalone w ramach słynnej „Konstytucji Biznesu”, a wśród nich nowa ustawa z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2018 r. poz. 646, z późn. zm. — dalej: Pr. przed.), która zastąpiła poprzednią ustawę z

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »