.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Publikowanie wizerunku

Autor: Hanna Żurowska • Opublikowane: 10.04.2014

Jestem nauczycielem w szkole średniej. Uczniowie wpadli na pomysł umieszczania na stronie internetowej filmików z ważnych wydarzeń z życia szkoły. Czy takie publikowanie wizerunku wymaga zgody każdego z uczniów bądź ich rodziców?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przede wszystkim należy wiedzieć, że prawo do wizerunku jest chronione przez Kodeks cywilny oraz przez prawo autorskie.


Art. 23 Kodeksu cywilnego w katalogu dóbr osobistych wymienia m.in. wizerunek, który pozostaje pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych ustawach.

 

Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego wizerunek jest dobrem osobistym człowieka, które podlega ochronie przepisów prawa cywilnego oraz prawa autorskiego. Orzecznictwo sądowe definiuje „wizerunek” jako „wytwór materialny, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby”.

 

Pod tym pojęciem kryją się poza cechami fizycznymi stanowiącymi wygląd danej osoby także inne cechy człowieka – jak choćby jego głos (wyrok SA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 1991 r., sygn. akt I ACr 127/91).

 

Kwestie związane z ochroną i publikowaniem wizerunku normują przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

 

Jako rozpowszechnianie należy rozumieć jakiekolwiek udostępnianie publiczne – np. umieszczanie na wystawie, stronie internetowej, w gazecie.

 

Zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt I ACa 564/04, „rozpowszechnianiem wizerunku jest również samo zamieszczenie na portalu tzw. głębokiego linku, umożliwiającego użytkownikom bezpośrednie otwarcie rekomendowanej witryny z wizerunkiem jakiejś osoby”.

 

Z art. 81 prawa autorskiego wynika, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej. Zgoda może być udzielona w dowolnej formie. Wyłącza ona bezprawność działania osoby rozpowszechniającej wizerunek.

 

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego zgody tej nie można domniemywać. Musi być ona wyraźna, a osoba jej udzielająca musi mieć pełną świadomość nie tylko formy przedstawienia jej wizerunku, ale także miejsca i czasu publikacji, zestawienia z innymi wizerunkami i towarzyszącego komentarza.

 

„Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku musi być wyraźna, niewątpliwa i nie może mieć charakteru dorozumianego, jednakże może zostać ona wyrażona w dowolny sposób, a więc pisemnie bądź nawet ustnie” (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt VI ACa 5/09).

 

Ponadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego umieszczenie wizerunku na portalu internetowym, choćby w postaci zdjęcia grupowego sprzed kilkunastu lat, wraz z podaniem imienia i nazwiska osoby na nim występującej stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 667/09). W podanym wyroku sąd stwierdza, iż zamieszczenie takiego zdjęcia bez oznaczania osób na nim występujących nie stanowiłoby danych osobowych, gdyż bez wątpienia ustalenie tożsamości takiej osoby wymagałoby nadmiernych kosztów, czasu lub działań, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy.

 

Prawo autorskie wyróżnia trzy sytuacje, w których można rozpowszechniać wizerunek, mimo braku zgody osoby na nim przedstawionej. I tak, nie potrzeba zgody na rozpowszechnianie wizerunku w sytuacji, gdy:

 

  1. za wykonanie wizerunku osoba otrzymała zapłatę (np. modelki),
  2. wizerunek dotyczy osoby powszechnie znanej (z zastrzeżeniem, że wizerunek tej osoby wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych np.: politycznych, społecznych czy zawodowych),
  3. osoba, której wizerunek jest uwidoczniony, stanowi jedynie fragment większej całości (np. krajobrazu, zgromadzenia, imprezy masowej, tłumu).

 

Można zatem przyjąć, iż w świetle obowiązujących przepisów istnieje swoboda w fotografowaniu, filmowaniu osób powszechnie znanych, jeżeli wizerunek ich utrwalony został w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, jak i w przypadku, gdy fotografowane osoby stanowić będą jedynie szczegół fotografowanej całości – np. widok przechodniów na chodniku.

 

Przez osobę powszechnie znaną należy rozumieć osobę, która pełni szczególną rolę w życiu społecznym, politycznym, kulturowym lub wzbudza publiczne zainteresowanie.

 

Podsumowując, można przyjąć, biorąc pod uwagę nie tylko obowiązujące przepisy, ale i przyjęte zwyczaje, że zalecane jest uzyskanie każdorazowej zgody osób fotografowanych, filmowanych, przy czym przy zamiarze późniejszego rozpowszechniania tych wizerunków zgoda na takie rozpowszechnianie musi być udzielona w sposób wyraźny i świadomy.

 

Konsekwencje naruszenia prawa do wizerunku zostały uregulowane zarówno w Kodeksie cywilnym, jak i w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.


Ochrona opiera się przede wszystkim na możliwości żądania zaniechania działania zagrażającego dobru osobistemu, a także dokonania czynności niezbędnych do usunięcia jego skutków, jednakże tylko w przypadku, gdy omawiane działanie jest działaniem bezprawnym.


W przypadku, gdy naruszenie prawa do wizerunku jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione, można domagać się również:

 

  • zapłaty odszkodowania (odszkodowanie może być przyznane, jeżeli uprawniony wykaże, że na skutek naruszenia prawa do wizerunku poniósł straty lub też nie uzyskał korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono; wysokość odszkodowania odpowiada wysokości poniesionej szkody);
  • zapłaty zadośćuczynienia na rzecz uprawnionego (zadośćuczynienie może być przyznane, jeżeli tym, co dotknęło uprawnionego, jest nie szkoda majątkowa, a krzywda z powodu wykorzystania jego wizerunku bez wymaganego zezwolenia, tj. ujemnych przeżyć, pewnego rodzaju „uszczuplenia”, które nie zachodzi w sferze majątkowej i jako takie jest niewymierne);
  • zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany przez uprawnionego cel społeczny.

 

Odpowiadając wprost na Pana pytanie, uważam, że w sytuacji, kiedy sfilmowane imprezy szkolne miałyby trafić na stronę szkoły, czyli do Internetu, a każdy mógłby wejść i zobaczyć film, potrzebna byłaby zgoda przedstawiciela ucznia, czyli rodziców, a w przypadku uczniów pełnoletnich potrzebna byłaby ich zgoda na takie publikowanie wizerunku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X plus trzy =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton