Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przymusowy urlop

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 17.02.2014

Jestem kierownikiem działu w pewnym przedsiębiorstwie. Mam prawie 50 dni zaległego urlopu. Przełożony chce wysłać mnie na przymusowy urlop (określił termin, w którym mam go wykorzystać – od 15 lutego do 5 kwietnia). Boję się jednak, że przez tak długą nieobecność w pracy nie zdołam wykonać wszystkich obowiązków i będzie to stanowić powód do zwolnienia. Czy mogę odmówić wykorzystania urlopu?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odpowiadając na Pańskie pytanie, uprzejmie informuję, że zasadniczo pracodawca nie może zmusić pracownika do pójścia na urlop wypoczynkowy, który jest udzielany na jego wniosek. Niekiedy jednak może zobowiązać go do odpoczynku w wyznaczonym przez siebie terminie.

 

Prawo do urlopu wypoczynkowego jest jednym z najważniejszych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy gwarantują, że urlop powinien być:

 

  • coroczny;
  • nieprzerwany;
  • płatny.

 

W związku z tym urlop wypoczynkowy należy wykorzystać w naturze – jest to zgodne z celem urlopu: służy on regeneracji sił pracownika. Tylko w wyjątkowych sytuacjach ściśle określonych w art. 171 Kodeksu pracy (w skrócie: K.p.) dopuszcza się zamianę wykorzystania urlopu w naturze na ekwiwalent pieniężny.

 

Prawo do urlopu jest prawem podmiotowym pracownika o charakterze osobistym, dlatego nie może on się go zrzec ani poprzez jednostronne oświadczenie woli (rezygnację z urlopu), ani w drodze postanowień umownych dokonanych przez obie strony stosunku pracy, na podstawie których pracownik miałby zrzec się całości lub części przysługującego mu urlopu. Takie postanowienia są z mocy prawa są nieważne i zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy dotyczące urlopów. Podobnie pracownik nie może swojego uprawnienia urlopowego przenieść na osobę trzecią, np. na kolegę z pracy.

 

Zgodnie z zasadą corocznego urlopu wypoczynkowego pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo. Udzielanie urlopów pracownikom odbywać powinno się zgodnie z planem urlopów lub po uzgodnieniu z pracownikiem – na jego wniosek.

 

W związku z tym nie można zmusić pracownika do wykorzystania urlopu. Poza pewnymi wyjątkami takie działanie pracodawcy jest prawnie niedopuszczalne, ponieważ wkracza w sferę uprawnień pracowniczych. Z kolei na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia normalnego toku pracy, wobec tego terminy wypoczynku pracowników powinny być uzgadniane z pracodawcą. Mimo że do kompetencji pracodawcy należy udzielenie urlopu, to nie może on samodzielnie wyznaczać terminów urlopów i wysyłać pracowników na urlop.

 

Wątpliwości nie budzi przymusowy urlop w okresie wypowiedzenia, gdyż takie rozwiązanie przewiduje wyraźny przepis prawa. Takich uprawnień jednak pracodawca nie ma w przypadku, gdy pracownik odmawia wykorzystania zaległego urlopu. Nie może jednostronne wyznaczyć pracownikowi terminu tego urlopu – może natomiast zobowiązać pracowników do wskazania terminów korzystania z zaległych urlopów w okresie wyznaczonym przepisami, czyli do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168 K.p.). Za brak współpracy ze strony pracowników w tej kwestii pracodawca może nakładać kary porządkowe zgodnie z art. 108 K.p., gdyż takie działanie może zostać uznane za nieprzestrzeganie przez pracowników ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy.

 

Ponadto, jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 25 stycznia 2005 r. (sygn. akt I PK 124/05): „Pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody. Ekwiwalent pieniężny przysługuje tylko wtedy, gdy wykorzystanie urlopu w naturze nie jest możliwe”.

 

Z kolei pracodawca musi pamiętać, że uniemożliwianie pracownikowi wypoczynku jest wykroczeniem przeciwko prawu pracownika. Dlatego powinien udzielić zaległego urlopu najpóźniej w terminie wskazanym przez przepis (do końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego).

 

Wobec powyższego pracodawca – zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego – miał prawo wysłać Pana na zaległy urlop. Co do zasady nie powinien narzucać terminu z góry, tylko zobowiązać Pana do wskazania odpowiedniego terminu. Jeśli Pan nie wskaże terminu albo odmówi w ogóle skorzystania z urlopu – pracodawca może Pana ukarać karą porządkową.

 

Jeśli chodzi o możliwość niewywiązania się z obowiązków z powodu przymusowego urlopu, proponuję, aby poszedł Pan do pracodawcy i wskazał mu, jak Pan widzi całą sytuację. Warto także poprosić przełożonego, aby wydał Panu pisemne zalecenie, że ma Pan wykorzystać urlop w określonym terminie. To będzie ewentualny dowód w sprawie. Ponadto proszę pamiętać, że niewywiązanie się z zadań, gdy był Pan na urlopie, który się Panu należy, nie może być podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego. Pracodawca wysyłając Pana na tak długi urlop, powinien zatrudnić kogoś na zastępstwo na ten okres.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 + 9 =

»Podobne materiały

L4 i urlop przymusowy, na którym przebywa pracownik

Mój mąż jest w okresie wypowiedzenia, przebywa na przymusowym urlopie wypoczynkowym aż do rozwiązania umowy o pracę. Ja jestem obecnie na urlopie macierzyńskim. Mamy też drugiego starszego syna. Czy jeśli on zachoruje, a mąż weźmie na niego zwolnienie lekarskie, to zwolnienie to znosi przymusowy url

Jak pozbyć się uciążliwego pracownika?

Mój mąż 5 lat temu zatrudnił pracownika na czas nieokreślony. Może trudno w to uwierzyć, ale przez te lata pracownik nie wyrażał zgody na urlop. Nie podpisywał też list płac. W tej chwili postawiliśmy pracownika przed faktem przymusowego wykorzystania urlopu, ale on nadal odmawia. Do tego straszy na

Zmuszanie pracownika do pójścia na urlop wypoczynkowy

Jestem sekretarką, obecnie zastępuję koleżankę w sekretariacie. Przełożony poinformował mnie, że wybiera się na urlop i chce mnie w tym czasie także wysłać na przymusowy urlop wypoczynkowy. Jak się dowiedziałam, jego sekretarka zawsze przebywa na urlopie wtedy co on – jest u nas takie niepisan

Urlop w czasie wypowiedzenia

Czy pracodawca może zmusić mnie do wykorzystania urlopu w czasie wypowiedzenia, żeby nie musiał za niego zapłacić?

Czy planowanie urlopu na cały rok z góry jest obowiązkowe?

Pracuję w szpitalu. Pracodawca zobowiązuje nas do planowania na cały rok urlopu z góry. Czy to jest obowiązkowe i zgodne z prawem? Trudno mi określić, kiedy będę potrzebowała wolnego. Czy pracodawca słusznie twierdzi, że nie może dać urlopu wypoczynkowego 5 osobom z oddziału w tym samym miesiącu? Ja
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »