.
Mamy 12 842 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Autor: Krystyna Ewa Nizioł • Opublikowane: 22.05.2012

Jestem jedynym spadkobiercą po rodzicach. Zostało mi po nich małe mieszkanie i sporo długów (kredyty). Wartość mieszkania na pewno jest mniejsza niż wartość długów. Słyszałem o możliwości przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Na czym dokładnie to polega? Dodam, że jedna firma windykacyjna naciska, abym spłacił dług, mimo że nie zdecydowałem jeszcze, czy przyjąć spadek. Co mam w związku z tym zrobić? I jeszcze jedno – ktoś mi powiedział, że nie muszę spłacać kredytu konsumenckiego. Czy to prawda?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Do chwili przyjęcia spadku ponosi Pan odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. W związku z tym do czasu przyjęcia spadku egzekucja na zaspokojenie długu spadku dopuszczalna jest tylko ze spadku (art. 836 Kodeksu postępowania cywilnego).

 

„Art. 836. Do czasu przyjęcia spadku egzekucja na zaspokojenie długu spadkodawcy dopuszczalna jest tylko ze spadku. Przed przyjęciem spadku nie może być z niego prowadzona egzekucja na zaspokojenie osobistego długu spadkobiercy”.

 

Zatem firma windykacyjna – przed złożeniem przez Pana oświadczenia o przyjęciu spadku – może zaspokoić swoje roszczenie tylko ze spadku. Dotyczy to jednak wyłącznie zaspokojenia w toku prowadzonej egzekucji.

 

Proszę wysłać do tej firmy pismo z informacją, iż może ona zaspokoić swoje roszczenie tylko w drodze egzekucji ze spadku – do momentu złożenia przez Pana oświadczenia o przyjęciu spadku.

 

Po przyjęciu spadku będzie Pan ponosić odpowiedzialność – niezależnie od treści oświadczenia o przyjęciu spadku (przyjęcie proste lub z dobrodziejstwem inwentarza) – za długi spadkowe z całego swego majątku (art. 1030 zd. 2 Kodeksu cywilnego; w skrócie K.c.). Zatem nie tylko ze spadku, lecz również z majątku własnego. Trzeba jednak wskazać, iż przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza tę odpowiedzialność do wartości czynnego spadku.

 

Artykuł 1031 § 2 Kodeksu cywilnego podaje:

 

„§ 2. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie nie podał do inwentarza przedmiotów należących do spadku albo podał do inwentarza nieistniejące długi”.

 

W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza następuje ograniczenie odpowiedzialności za długi do wartości czynnego spadku. Oznacza to, że ograniczeniem osobistej odpowiedzialności spadkobierców jest wartość otrzymanego spadku – w Pana przypadku wartość mieszkania, jeżeli jest to jedyny składnik majątkowy wchodzący w skład masy spadkowej.

 

Podsumowując, jeżeli zdecyduje się Pan przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, to istotnie Pana odpowiedzialność za długi spadkowe będzie ograniczona tylko do wartości czynnego spadku – w praktyce do wartości mieszkania.

 

Według art. 1032 Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 1032. § 1. Jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacił niektóre długi spadkowe, nie wiedząc o istnieniu innych długów, ponosi on odpowiedzialność za niespłacone długi tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które spłacił.

 

§ 2. Jeżeli spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi on odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe”.

 

Jeśli przyjmie Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza i następnie spłaci jedynie niektóre długi spadkowe (np. wobec owej firmy windykacyjnej), ale nie będzie Pan wiedział o istnieniu innych długów, to Pana odpowiedzialność będzie ograniczona tylko do wysokości różnicy między wartością ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów, które Pan spłacił (art. 1032 § 1 K.c.). Na przykład gdyby spłacił Pan jeden dług o wartości 100 000 zł, który wyczerpałby wartość aktywów spadku (mieszkanie miałoby wartość właśnie 100 000 zł), to zostałby Pan zwolniony z odpowiedzialności wobec innych wierzycieli, o których istnieniu Pan nie wiedział.

 

W sytuacji gdyby przyjął Pan spadek z dobrodziejstwem inwentarza, spłacając tylko niektóre długi spadkowe, ale jednocześnie wiedząc o istnieniu innych długów, to ponosiłby Pan odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby Pan obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał Pan należycie wszystkie długi spadkowe (art. 1032 § 2 K.c.).

 

Jeżeli spłacałby Pan tylko niektóre długi spadkowe, pomijając inne, następuje ustawowe rozszerzenie granic Pana odpowiedzialności jako spadkobiercy (tj. ponad wartość stanu czynnego spadku).

 

W związku z tym proponuję nie spłacać żadnego długu spadkowego przed złożeniem oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Jeżeli zdecyduje się Pan to uczynić, to proszę zachować należytą ostrożność. Trzeba uważać, żeby nie nastąpiło opisane wyżej rozszerzenie odpowiedzialności ponad wartość czynnego spadku. Nastąpi to, jeżeli spłaci Pan jeden dług spadkowy, wiedząc o istnieniu innych. Jeśli firma windykacyjna domaga się spłaty długu przed złożeniem przez Pana oświadczenia o przyjęciu spadku, to może dokonać zaspokojenia swojego roszczenia ze spadku w toku egzekucji.

 

Gdy długi spadkowe przekraczają wartość stanu czynnego spadku, to ich spłata wymaga ustalenia kryteriów kolejności ich należytego zaspokojenia oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów (m.in. dotyczących egzekucji).

 

Zobowiązanie do spłaty kredytu wchodzi w skład spadku jako dług spadkowy (art. 922 § 1 K.c.). Definicję kredytu udzielanego przez bank ustalono w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

 

Stosownie do art. 69 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:

 

  1. strony umowy,
  2. kwotę i walutę kredytu,
  3. cel, na który kredyt został udzielony,
  4. zasady i termin spłaty kredytu,
  5. wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany,
  6. sposób zabezpieczenia spłaty kredytu,
  7. zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu,
  8. terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych,
  9. wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje,
  10. warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

 

Przyznanie kredytu przez bank jest – z reguły – uzależnione od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Zdolność kredytowa to zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Ponadto kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności (art. 70 ust. 1 omawianej ustawy).

 

Generalnie przyznanie kredytu przez bank jest uzależnione od posiadania przez kredytobiorcę zdolności kredytowej, czyli faktycznej spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami.

 

W przypadku udzielenia kredytu osobie, która nie posiada zdolności kredytowej, powinien być on m.in. zabezpieczony w szczególny sposób.

 

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2001 r. o kredycie konsumenckim – przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę, na mocy której przedsiębiorca w zakresie swojej działalności, udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi kredytu w jakiejkolwiek postaci.

 

„Art. 2.

(…)

2. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności:

 

1) umowę pożyczki;

2) umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego (…)”.

 

Również umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta na piśmie, chyba że odrębne przepisy przewidują inną, szczególną formę. Kredytodawca jest obowiązany niezwłocznie doręczyć konsumentowi egzemplarz umowy, która powinna zawierać następujące dane:

 

  1. imię, nazwisko konsumenta i jego adres oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy, a gdy kredytodawcą jest osoba prawna – także określenie organu, który zarejestrował działalność kredytodawcy, i numer w rejestrze, pod którym kredytodawca został wpisany;
  2. wysokość kredytu;
  3. zasady i terminy spłaty kredytu;
  4. roczną stopę oprocentowania oraz warunki jej zmiany;
  5. opłaty i prowizje oraz inne koszty związane z udzieleniem kredytu, w tym opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego oraz przygotowanie i zawarcie umowy kredytowej, będące elementem całkowitego kosztu kredytu, oraz warunki ich zmiany;
  6. informację o całkowitym koszcie kredytu i rzeczywistej rocznej stopie oprocentowania;
  7. sposób zabezpieczenia, jeżeli umowa je przewiduje, oraz opłaty należne kredytodawcy z tego tytułu;
  8. informację o pozostałych kosztach, do których zapłaty zobowiązany jest konsument w związku z zawartą umową;
  9. informację o łącznej kwocie wszystkich kosztów, opłat i prowizji, do których zapłaty zobowiązany jest konsument;
  10. informację o uprawnieniu i skutkach przedterminowej spłaty kredytu przez konsumenta;
  11. informację o terminie, sposobie i skutkach wykonania uprawnienia do odstąpienia od umowy przez konsumenta;
  12. informację o skutkach uchybienia postanowieniom dotyczącym zasad i terminu spłaty kredytu;
  13. informację o rocznej stopie oprocentowania zadłużenia przeterminowanego oraz warunki jej zmiany, a także informację o innych kosztach ponoszonych przez konsumenta w związku z niewykonaniem przez niego zobowiązań wynikających z umowy, w tym o kosztach upomnień lub wezwań do zapłaty, kosztach sądowych i postępowania egzekucyjnego (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim).

 

W ustawie o kredycie konsumenckim nie ustalono, że nie wchodzi on w skład długów spadkowych. W związku z tym zaciągnięte kredyty i wszelkie ich niespłacone raty, w tym też kredyty konsumenckie, stanowią długi spadkowe.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I plus dziewięć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl