Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przychody uzyskane bez założenia firmy, co z rozliczeniem podatkowym?

Autor: Marcin Sądej • Opublikowane: 25.09.2020

Nie mam założonej firmy, ale w ubiegłym roku otrzymałam 5 przelewów za pracę projektową na łączną kwotę około 23 tys. zł od 3 osób fizycznych. Nie miałam z tymi osobami podpisanych żadnych umów. Nie zapłaciłam od tych kwot miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy, bo sądziłam, że mogę to zrobić w rozliczeniu rocznym. Czy faktycznie tak jest? Czy nie zostaną wobec mnie wyciągnięte konsekwencje z powodu opóźnienia? Jaki formularz powinnam złożyć PIT-36 czy PIT-37?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przychody uzyskane bez założenia firmy, co z rozliczeniem podatkowym?

Klasyfikacja źródeł przychodów

Ustawa PIT wyróżnia kilka źródeł przychodów, w ramach których podatnicy mogą uzyskiwać przysporzenie majątkowe. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy źródłami przychodów są m.in.:

 

1) stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;

2) działalność wykonywana osobiście (w tym umowy cywilnoprawne, tj. zlecenie i o dzieło);

3) pozarolnicza działalność gospodarcza.

 

Podatnik, który chce prawidłowo rozliczyć podatek, musi w pierwszej kolejności dokonać odpowiedniej klasyfikacji uzyskanego wynagrodzenia do odpowiedniego źródła przychodu.

 

Definicja działalności gospodarczej

W dalszej kolejności zaznaczyć trzeba, że ustawa PIT wprowadza własną, autonomiczną definicję działalności gospodarczej. Jak bowiem czytamy w art. 5a pkt 6 ustawy PIT – działalność gospodarcza to działalność zarobkowa:

 

a) wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa,

b) polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegająca na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

 

– prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9;

 

W kontekście tej definicji należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii. Po pierwsze, uznanie, że dana aktywność podatnika stanowi działalność gospodarczą, nie jest uzależniona od formalnej rejestracji firmy w urzędzie oraz w CEIDG. W konsekwencji na gruncie ustawy PIT urząd skarbowy może uznać, że działania podatnika miały znamiona działalności gospodarczej, nawet jeżeli formalnie nie założył takiej działalności. Wystarczające jest w tym przypadku uznanie, że działalność była prowadzona w sposób zorganizowany oraz ciągły. Decydujące są zatem kryteria materialne a nie formalne. Po drugie, z powyższej definicji wynika, że dany przychód jest zaliczany do działalności gospodarczej, jeżeli nie można go przyporządkować do innych źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy. Powoduje to, że jeżeli wykluczymy, że dany przychód stanowi jedno z wymienionych w katalogu źródeł (np. stosunek umowy o pracę lub działalność wykonywaną osobiście), to jest on kwalifikowany jako pozarolnicza działalność gospodarcza.

 

Negatywne przesłanki działalności gospodarczej

Trzeba także pamiętać, że ustawa PIT zawiera katalog negatywnych przesłanek co do działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy PIT – za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

 

1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;

2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;

3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

 

Przychód o cechach działalności gospodarczej

Z przedstawionego przez Panią opisu niestety nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy wszystkie pozytywne przesłanki z art. 5a pkt 6 oraz negatywne z art. 5b ust. 1 wystąpiły w przypadku wykonywanych przez Panią usług. Należałoby to poddać głębszej analizie. Mając jednak na uwadze to, co mamy, można z pewnością stwierdzić, że uzyskany przychód nie został osiągnięty w ramach umowy o pracę. Brak również umów zlecenia czy o dzieło. Powoduje to wskazanie, że przychód został jednak osiągnięty w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy PIT. Z pewnością była to działalność usługowa o charakterze zarobkowym, powtarzalnym oraz ciągłym. Przez ciągłość należy tu rozumieć nie tylko permanentne świadczenie usług, ale cały proces i czas poświęcony na wykonanie usługi (zlecenia).

 

Formularz PIT-36

W rezultacie w mojej ocenie uzyskany w ten sposób przychód powinna Pani rozliczyć jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej na formularzu PIT-36 zgodnie ze stawką 18%. Zaznaczam jednak, że opis stanu faktycznego jest pobieżny, a tego rodzaju problemy wymagają bardzo dokładnej analizy pod kątem spełnienia przesłanek ustawowych określonych dla działalności gospodarczej. Podejrzewam również, że dla urzędu skarbowego głównym argumentem może być właśnie fakt, że nie posiada Pani żadnej umowy z klientami. Gdyby była choćby umowa cywilnoprawna moglibyśmy argumentować, że przychód został osiągnięty w ramach działalności wykonywanej osobiście. Jednak w tych okolicznościach jest to bardzo trudne.

 

Miesięczne zaliczki na podatek dochodowy

Kolejno należy podkreślić, że niestety, ale Pani założenie co do braku konieczności zapłaty zaliczek i możliwość rozliczenia całości podatku w zeznaniu rocznym jest nieprawidłowe. Niezależnie bowiem czy przychód zakwalifikowalibyśmy do działalności wykonywanej osobiście, czy też do działalności gospodarczej, to zgodnie z art. 44 ust. 1-1a ustawy PIT podatnicy mają obowiązek bez wezwania wpłacać miesięczne zaliczki na podatek.

 

Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z art. 45 ust. 4 pkt 1 ustawy PIT przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania, o którym mowa w ust. 1, a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników.

 

Zaległość podatkowa

Wprawdzie niewpłacona w terminie zaliczka stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę, jednak zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie odsetek – odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności w całości lub w części zaliczek na podatek dochodowy są naliczane do dnia złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie, na ostatni dzień terminu złożenia zeznania.

 

Jak natomiast wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z 12 kwietnia 2017 r., I SA/Ol 122/17: „każda uszczuplona zaliczka staje się odrębną zaległością podatkową. Zaległości te istnieją aż do czasu rozliczenia ich w zeznaniu rocznym w terminie do 30 kwietnia następnego roku. W tym samym terminie podatnicy są obowiązani wpłacić różnicę pomiędzy podatkiem należnym od dochodu wynikającym z zeznania, a sumą należnych za dany rok zaliczek. W tym też dopiero momencie zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatek dochodowy ulega przekształceniu, transformacji w roczne zobowiązanie w podatku dochodowym”.

 

Decyzja urzędu skarbowego o naliczonych odsetkach za zwłokę

Ponadto, jak wynika z art. 53 ust. § 1. Ordynacji podatkowej – jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie – odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.

 

Powstanie zobowiązania podatkowego za rok podatkowy oznacza, że z tą chwilą zobowiązanie z tytułu zaliczek na podatek traci swój byt prawny, co oznacza, iż organ podatkowy nie może ich też egzekwować. W przypadku zaś stwierdzenia, że podatnik zaniżył wysokość uiszczonych zaliczek na podatek dochodowy, organ podatkowy – jeżeli wydaje decyzję po zakończeniu roku podatkowego – określa odsetki za zwłokę bez określania wysokości zaliczek. Odsetki te określa za okres do dnia złożenia zeznania rocznego, a jeżeli zeznania nie złożono – do ostatniego dnia terminu złożenia zeznania (S. Babiarz, Komentarz do Ordynacji podatkowej). W konsekwencji organ podatkowy ma prawo do naliczenia odsetek od niezapłaconych w terminie zaliczek.

 

Kara za uporczywe niewpłacanie zaliczek na podatek dochodowy

Co do zasady, uporczywe niewpłacanie zaliczek na podatek stanowi wykroczenie skarbowe określone w art. 57 Kodeksu karnego skarbowego zagrożone karą grzywny. Moim zdaniem w tym przypadku nie powstanie jednak odpowiedzialność za niewpłacenie zaliczek, ponieważ w momencie złożenia zeznania ustaje byt prawny zaliczek, które ulegają przekształceniu w zobowiązanie roczne. Jak jednak wskazałem, US może dochodzić samych odsetek od niezapłaconych zaliczek.

 

 

 

Opis sprawy z kwietnia 2020 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IX plus zero =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »