Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przestępstwo internetowe

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 18.07.2013

Mój syn kilka lat temu dopuścił się przestępstwa internetowego, w związku z którym został skazany na 2 lata pozbawienia wolności w zawieszeniu na 4 lata. Niestety w ciągu okresu próby kupił konto bankowe założone na tzw. słupa, które posłużyło mu do kolejnego oszustwa. Poszkodowana osoba zgłosiła sprawę na policję; funkcjonariusze znaleźli syna po numerze IP. Syn nie przyznał się do winy. Argumentuje, że w lokalu mieszkam jeszcze ja (jego matka) i młodszy brat, oprócz tego do komputera mogli mieć dostęp koledzy czy kuzyni – nie sposób więc udowodnić, że to właśnie on logował się do konta. Czy prokuratura może postawić zarzuty, opierając się na poszlakach i fakcie, że syn popełnił już wcześniej podobne przestępstwo? Czy brat mógłby wziąć winę na siebie?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną mojej odpowiedzi na Pani pytanie dotyczące przestępstwa internetowego stanowią przepisy Kodeksu karnego, zwanego dalej K.k.

 

Przestępstwem przewidzianym przez polski Kodeks karny, którego znamiona w mojej ocenie może wypełniać zachowanie, które Pani opisuje, jest oszustwo (art. 286 § 1 K.k.): „Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”. Głównym motywem działania sprawcy tego rodzaju przestępstwa jest chęć uzyskania korzyści majątkowej – wprowadzenie innej osoby w błąd, wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do poprawnej oceny swoich czynów, a w konsekwencji – doprowadzenie jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Istota tego przestępstwa polega więc na posłużeniu się fałszem.

 

Czym innym jest jednak dopuszczenie się czynu (np. przestępstwa internetowego), a czym innym jego udowodnienie.

 

W chwili obecnej zasadne jest wykazanie, że komputer, z którego logowano się na konto, na które wpłynęły środki pieniężne, był ogólnodostępny dla wszystkich użytkowników lokalu, w którym Państwo mieszkają. Ważne jest także ustalenie, czy dostęp do komputera jest zablokowany hasłem. Jeżeli hasła dostępu nie ma – problem nie istnieje. Jeżeli hasło dostępu było ustalone, należy wskazać osoby, które je znały. W pytaniu zaznacza Pani, że z komputera mogli korzystać koledzy, z czego wnioskuję, że do komputera miała dostęp nieograniczona liczba osób. Zasadne byłoby także złożenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z odcisków palców, które znajdowały się na klawiaturze, aby ustalić, ile osób mogło korzystać z komputera. Taki dowód pozwoli wykazać możliwość logowania się nieograniczonej liczby osób, a to z kolei uwiarygodni dotychczasowe zeznania syna.

 

Proces poszlakowy jest oczywiście możliwy, ale trzeba podkreślić, że w przypadku oszustwa niezbędne jest wykazanie, że sprawca miał zamiar bezpośredni kierunkowy. Szczegółowa analiza praktyki pozwala postawić tezę, że oszustwo jest przestępstwem trudnym do udowodnienia ze względu na konieczność wykazania zamiaru bezpośredniego kierunkowego, zarówno co do celu działania, jak i używanych środków. Pogląd taki znalazł również wyraz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1973 r. (OSNPG 1974, nr 7, poz. 7). Aby lepiej zobrazować problem, należy wskazać na jedno z orzeczeń Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1980 r., zgodnie z którym nie wypełnia znamion tego przestępstwa sam fakt, że pożyczkobiorca pomimo upomnień ze strony pożyczkodawcy nie zwraca pożyczki.

 

Natomiast według wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 1999 r. (sygn. Aka 48/99) „do przypisania oszustwa konieczne jest ustalenie, że występując o udzielenie pożyczki, kredytu lub innego płatnego świadczenia, sprawca działał z zamiarem jego niezwrócenia lub niespłacenia. Należy dodać, że sam fakt zadłużenia nie może decydować o zamiarze wyłudzenia, a dopiero powiązanie różnych okoliczności związanych z zawieranymi umowami kredytowymi lub innymi transakcjami może pozwolić na wyprowadzenie wniosków o zamiarze oskarżonego”.

 

Organy ścigania muszą wykazać, że zakup konta nastąpił w celu dokonania oszustwa w przyszłości. Aby to zrobić, konieczne byłoby przesłuchanie osoby, od której Pani syn odkupił konto; w przeciwnym razie nie sposób próbować wskazywać na jego zamiar bezpośredni kierunkowy. W mojej ocenie fakt, że w przeszłości syn popełnił przestępstwo internetowe, może mieć wpływ na tok rozumowania osób, które będą się zajmowały sprawą, ale nie może takiego toku narzucać, ponieważ jego wina powinna zostać udowodniona. Należy wskazać chociażby na treść art. 5 § 2 Kodeksu postępowania karnego (w skrócie: K.p.k.), zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

 

Innymi słowy, to organy ścigania powinny przeprowadzić czynności zmierzające do wykazania winy Pani syna. Musiałyby zatem ustalić, że kiedy dochodziło do logowania, pozostali domownicy byli poza domem.

 

Dobrze byłoby znaleźć dla syna alibi, aby wykazać, że kiedy dochodziło do logowania, nie było go w domu. Skoro organy ścigania szukają sprawcy przestępstwa internetowego na podstawie numeru IP, nie sposób przyjąć, że podczas nieobecności syna była także możliwość logowania się na konto z domowego komputera. Takie rozumowanie jest nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie.

 

Kwestia postępowania w sytuacji przedstawienia zarzutów Pani synowi jest w znacznej mierze uzależniona od tego, czy jego brat był przesłuchiwany w sprawie. Należy bowiem wskazać, że jeżeli brat został już przesłuchiwany, konieczna byłaby zmiana zeznań i przyznanie się do winy. Taka możliwość istnieje, ale dobrze byłoby, gdyby jednocześnie syn miał alibi, tak aby zeznania braci były jeszcze bardziej wiarygodne.

 

Czyn penalizowany w art. 286 K.k. jest przestępstwem kierunkowym. Stronę podmiotową oszustwa określonego w § 1 przedmiotowego przestępstwa stanowi zamiar bezpośredni. Wykładnia przepisów wymaga udowodnienia zamiaru bezpośredniego kierunkowego, zarówno co do celu działania, jak i używanych środków.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI - 7 =

»Podobne materiały

Oszukałem na Allegro – co teraz?

Mieszkam i pracuję w Anglii. Od dłuższego czasu sprzedawałem na Allegro i wszystko było OK do czasu, aż zostałem oszukany. Postanowiłem, że się odbiję i też wystawiłem fikcyjny telefon. Ale pazerność człowieka nie zna granic, no i wystawiłem tak jeszcze kilka innych. Teraz policja przychodzi do moje

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »