Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przerwanie biegu przedawnienia w prawie cywilnym

Autor: Karol Jokiel • Opublikowane: 28.08.2012 • Zaktualizowane: 28.08.2012

Artykuł omawia przesłanki oraz konsekwencje skutecznego przerwania biegu przedawnienia w prawie cywilnym.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z przepisem art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego (K.c.), czyli ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) – „po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia”.

 

W przypadku podniesienia przez dłużnika zarzutu przedawnienia dochodzonych względem niego roszczeń, niejednokrotnie wierzycielowi może wydawać się niesprawiedliwą okoliczność, że oto zostaje pozbawiony możliwości potwierdzenia przed sądem przysługujących mu praw i sam zastanawia się, jakie środki prawne jeszcze mu pozostały. Warto wówczas sprawdzić, czy zarzut przedawnienia, podniesiony przez dłużnika, jest rzeczywiście uzasadniony.

 

W pierwszej kolejności wymaga to ustalenia, jaki okres przedawnienia dotyczy dochodzonego roszczenia.

 

W tym kontekście należy podnieść, że, co do zasady, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe (np. czynsz najmu) oraz tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata (art. 118 Kodeksu cywilnego). Jednakże liczne przepisy przewidują szczególne, krótsze terminy przedawnienia i tak przykładowo roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch (art. 554 K.c.), podobnie jak roszczenia wynikające z umowy o dzieło (art. 646 K.c.).

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

  

Warto wspomnieć tu nadto o pewnym przypadku szczególnym. Otóż roszczenie – stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju, albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym, albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd – przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu (art. 125 K.c.).

 

Nawet jednak w przypadku ustalenia, że przewidziany dla dochodzonego roszczenia okres przedawnienia upłynął, sprawdzenia wymaga przynajmniej jeszcze jeden element – czy nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Przerwa biegu przedawnienia polega bowiem na tym, że cały okres od rozpoczęcia biegu przedawnienia do momentu jego przerwania nie podlega wliczeniu do okresu przedawnienia, na skutek czego przedawnienie po przerwie biegnie na nowo według tych samych zasad jak pierwotnie (art. 124 § 1 K.c.).

 

W tym miejscu zasadnym wydaje się pytanie: jakie okoliczności powodują przerwanie biegu przedawnienia? Otóż, stosownie do przepisu art. 123 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się:

 

  1. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju, albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  2. przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje; lub
  3. przez wszczęcie mediacji.

 

W odniesieniu do pierwszej z podanych wyżej przesłanek wypada podkreślić, że do przerwania biegu przedawnienia prowadzi tylko czynność podjęta „bezpośrednio w celu (…)” dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia oznaczonego roszczenia. Zatem z całą pewnością bieg terminu przedawnienia podlega przerwaniu na skutek wniesienia pozwu do sądu, wniesienia pozwu wzajemnego, a także na skutek wniesienia wniosku w postępowaniu nieprocesowym. Podobne znaczenie ma dochodzenie roszczenia przed sądem polubownym. Nie przerywa jednak biegu przedawnienia przedsądowe wezwanie dłużnika do zapłaty.

 

W uzupełnieniu omówienia pierwszej przesłanki przerwania biegu przedawnienia należy nadto zauważyć, że „w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone” (art. 124 § 2 K.c.).

 

Uznanie długu przez dłużnika oznacza, w największym skrócie, stwierdzenie istnienia długu przez dłużnika. Uznanie długu może przybrać różne formy, w tym zwłaszcza formę pisemnej lub ustnej umowy (ugody) z wierzycielem, zawierającej przyznanie przez dłużnika faktu zadłużenia, określenie jego wielkości a nadto, przykładowo, termin spłaty, źródło zadłużenia itp. (jest to tzw. właściwe uznanie długu). Za uznanie długu (tzw. uznanie niewłaściwe) można jednak również przyjąć szereg znacznie mniej sformalizowanych czynności jak np. potwierdzenie przez dłużnika salda, zapłata części zaległości, zapłata należnych od tej zaległości odsetek, czy wystąpienie z ofertą rozłożenia zaległości na raty.

 

Mediację określa się jako alternatywny, w stosunku do sądowego postępowania cywilnego, sposób rozwiązywania sporów cywilnych, w którym mediator pomaga stronom w rozwiązaniu ich sporu i dojściu do ugody, wykorzystując rozwiązania proponowane przez strony oraz rozwiązania własne. Procedurę mediacji regulują przepisy art. 1831-18515 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Wszczęcie mediacji przez stronę, jako moment istotny z punktu widzenia przerwania biegu przedawnienia, następuje z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji, z dołączonym dowodem doręczenia jego odpisu drugiej stronie (art. 1836 K.p.c.).



Stan prawny obowiązujący na dzień 28.08.2012

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

»Podobne materiały

Roszczenie o zachowek – przerwanie biegu przedawnienia

Artykuł omawia problematyką przerwania biegu przedawnienia roszczenia o zachowek.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »