Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przerejestrowanie samochodu dopiero po przeprowadzeniu sprawy spadkowej

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 06.01.2020

Ojciec po śmierci mamy obdarował mojego syna, czyli swojego wnuka, samochodem który najeżał do zmarłej matki. Syn udał się do wydziału komunikacji, aby przerejestrować samochód. Usłyszał jednak, że potrzebny jest dokument, w którym ja zrzekam się udziału w tym samochodzie, a jestem jedynym synem rodziców. Czy powinienem zrzec się roszczenia wobec tego samochodu przed sądem, czy wystarczy pisemne oświadczenie albo jakiś inny dokument? Proszę o informacje jak przerejestrować samochód po zmarłej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przerejestrowanie samochodu dopiero po przeprowadzeniu sprawy spadkowej

Fot. Fotolia

Przekazanie samochodu po śmierci współwłaściciela

Nemo plus iuris in alium transferre potest, quam ipse habet („Nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam ma”) – ta znana już starożytnym prawnikom rzymskim paremia ma zastosowanie również dzisiaj.

 

Pański ojciec jest uprawniony zbywać (np. w ramach umowy darowizny) wyłącznie to, co mu przysługuje. Z podanych informacji wynika, że w tym przypadku ma miejsce współwłasność. Jedną z podstawowych cech współwłasności – od art. 195 do art. 221 Kodeksu cywilnego (K.c.) – są udziały we współwłasności (art. 204 K.c.). Opis sytuacji wskazuje na to, że dany samochód stanowił przedmiot współwłasności między Pańskimi rodzicami – być może wspólności majątkowej (art. 196 K.c.); zagadnienia majątkowe między małżonkami uregulowano w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.), zwłaszcza w jego artykule 31 i następnych.

 

Jeżeli odnośny samochód wchodził (w czasie małżeństwa między Pańskimi rodzicami) w skład majątku osobistego Pańskiego ojca, to śmierć Pańskiej mamy niczego nie zmienia w zakresie prawa własności. W takim przypadku wyłącznie ojciec – jako właściciel (art. 140 K.c.) – jest uprawniony decydować on zbyciu tej rzeczy ruchomej. Własność tego pojazdu oraz obrót nim byłyby bez związku z dziedziczeniem po Pańskiej mamie.

 

Jeśli rzeczony samochód stanowił przedmiot współwłasności między Pańskimi rodzicami, to wpierw trzeba uzyskać stwierdzenie nabycia spadku po spadkodawczyni, a dopiero później decydować o udziałach we współwłasności, które przysługiwały Pańskiej mamie. W przypadku udziałów ułamkowych (których nie można wykluczyć), uprawnieni do poszczególnych udziałów mogliby samodzielnie – czyli bez zgody innych współwłaścicieli (art. 198 K.c.) – zbywać je (np. darować). Prawdopodobnie jednak chodziło (w czasie trwania małżeństwa Pańskich rodziców) o wspólność majątkową. Regułą jest równość udziałów małżonków we wspólności majątkowej im przysługującej (art. 43 K.r.o.); niekiedy są możliwe odstępstwa od tej reguły. Można więc przyjąć, że wraz z owdowieniem przez Pańskiego ojca (czyli wraz z ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej), wdowcowi przysługuje 50% udziałów (jako majątek własny, poza spadkiem), a ponadto Pański ojciec może dziedziczyć po swej żonie.

Załatwienie spraw spadkowych aby móc przerejestrować samochód

Z całą pewnością urzędnicy w „wydziałach komunikacji” nie są uprawnieni do załatwiania spraw spadkowych; bez większych problemów powinno przebiegać „przepisanie” (w dokumentacji urzędowej) tych udziałów we współwłasności auta, które niewątpliwie przysługują Pańskiemu ojcu – udziały ze spadku po Pańskiej mamie to zagadnienie nieco bardziej złożone. Również ja nie mam kompetencji formalnych do załatwiania spraw spadkowych.

 

Mogę jednak i powinienem zwrócić Pańską uwagę na niezbędność uzyskania stwierdzenia nabycia spadku. Jest to możliwe na drodze sądowej albo przez sporządzenie notarialnego protokołu dziedziczenia i związanego z nim aktu poświadczenia dziedziczenia. Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku jest sporo niższa (parędziesiąt złotych) od taksy notarialnej (zapewne nieco ponad 400 złotych). Dostarczenie wszystkich dokumentów i wniesienie opłaty sądowej bez wzywania przez sąd oraz porozumienie między uczestnikami postępowania sądowego powinny pozwolić na wydanie postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku nawet po przeprowadzeniu jednej rozprawy. O tempo rozpatrywania spraw proszę pytać w „sądzie spadku” – prawdopodobnie w tym sądzie rejonowym, na obszarze działania którego ostatnio stale mieszkała Pańska mama. Tam też byłoby dobrze pytać o wymagane dokumenty. Różnie z tym bywa w praktyce. Odpis aktu zgonu spadkodawcy to podstawowy dokument, ważny może się okazać odpis aktu małżeństwa Pańskich rodziców, a ponadto przydadzą się odpisy aktów urodzenia (potencjalnych) spadkobierców.

 

Jeżeli Pańska mama pozostawiła prawnie wiążący testament (art. 941 i następne K.c.), to treść tego testamentu wraz z przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 941 i następne K.c.) będzie miała – na podstawie artykułu 926 K.c. – pierwszeństwo przed przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne K.c.). Pan jest jednym z potencjalnych spadkobierców ustawowych (art. 931 K.c.), ale to treść możliwego testamentu prawdopodobnie zdecyduje o tym, czy Pan jest spadkobiercą. Być może informacje o ewentualnym testamencie uda się pozyskać (odpłatnie) z notarialnego rejestru testamentów – pomocna w tym zakresie powinna być każda kancelaria notarialna.

 

Wykształciła się taka praktyka, że do ujawnienia uprawnień właścicielskich w polskich rejestrach publicznych (np. w księgach wieczystych oraz w „wydziałach komunikacji”) bardzo często wystarczy okazanie odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia. Każdy ze spadkobierców Pańskiej mamy (w tym być może Pan) będzie uprawniony zdecydować o swych udziałach we współwłasności (art. 204 K.c.) – np. będzie mógł je zbyć (art. 155 K.c.) na podstawie umowy darowizny (art. 888 i następne K.c.). Można decydować o swych udziałach, a nie o cudzych. Proszę pamiętać o stosownych przepisach podatkowych – w tym dotyczących zgłaszania „skarbówce” nabycia spadku lub darowizny.

 

W urzędach zazwyczaj bazuje się na dokumentach, więc przydałoby się sporządzenie umowy (np. umowy darowizny) na piśmie. To dotyczy zarówno „wydziału komunikacji”, jak i naczelnika urzędu skarbowego.

 

Ewentualne odrzucenie spadku (zwłaszcza spadku z ustawy) przez Pana mogłoby skutkować nabyciem udziału w spadku (a nie tylko udziałów we własności owego samochodu) przez Pańskich zstępnych (art. 931 K.c. w związku z art. 1020 K.c.).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V + 5 =

»Podobne materiały

Odpowiedzialność do wartości stanu czynnego spadku

W 2004 r. babcia sporządziła testament, w którym przekazała mi (czyli wnuczce) swój majątek, o czym dowiedziałam się w sądzie na sprawie spadkowej w maju 2010 r. Przyjęłam spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jednak „majątek” babci jest wart najwyżej 700 zł (to właściwie same rzeczy osobiste). Babc

 

Działalność firmy po śmierci właściciela

Prowadzę firmę na zasadzie wpisu do ewidencji działalności. Zatrudniam 25 osób. Mam rozdzielność majątkową z żoną. Mamy dwoje dzieci (córkę i syna); mam także syna z poprzedniego związku. W testamencie powołałem do spadku moją obecną rodzinę, synowi przepisałem pewną kwotę. Co się stanie z firm

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »