Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przepisanie mieszkania na byłą żonę

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 03.07.2015

Jestem współwłaścicielką lokatorskiego własnościowego prawa do mieszkania spółdzielczego. Drugim współwłaścicielem jest mój były małżonek. Każde z nas ma 50% udziałów w tym prawie. Były małżonek w chwili obecnej ma duże problemy finansowe i jest dłużnikiem w wielu bankach. Do tej pory nie chciał ani sprzedać naszego mieszkania, ani zamienić go na dwa mniejsze, teraz zmienił zdanie i zamierza przepisać na mnie swój udział w prawie własności. Nie wiem, co nim kieruje i dlatego proszę o radę. Przypuszczam, że może mnie czymś zaskoczy, bo półtora roku temu był również zadłużony w wielu bankach. Sporządził u notariusza oświadczenie, że będzie spłacał kredyt, który ja wzięłam na jego prośbę. Od stycznia nie płaci tego kredytu i ja to muszę spłacać. 

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowią przepisy Kodeku cywilnego (K.c.). Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 527 K.c., zgodnie z którym:

 

„Art. 527. § 1. Gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

§ 2. Czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

§ 3. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

§ 4. Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli korzyść majątkową uzyskał przedsiębiorca pozostający z dłużnikiem w stałych stosunkach gospodarczych, domniemywa się, że było mu wiadome, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli”.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Art. 530. Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Jeżeli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała.

 

Wskazać należy na stanowisko wyrażone przez doktrynę prawa cywilnego, a w szczególności na pogląd Doroty Malinowskiej, iż „świadomość pokrzywdzenia nie musi dotyczyć konkretnego wierzyciela, wystarczy świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w ogóle. Artykuł 530 K.c. zaostrza przesłanki subiektywne w przypadku zaskarżenia aktów dokonanych przed powstaniem wierzytelności chronionej, uzależniając skuteczność roszczenia pauliańskiego od istnienia po stronie dłużnika zamiaru pokrzywdzenia wierzyciela (dolus directus). Jeśli jednak osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną tylko wtedy, gdy osoba trzecia o zamiarze dłużnika wiedziała. Mimo zaostrzonych przesłanek przyznanie ochrony wierzycielom przyszłym należy uznać za zasadne [...]”1.

 

Art. 530 K.c. może znaleźć zastosowanie tylko wówczas, gdy dochodzi „w zamiarze pokrzywdzenia” do niewypłacalności dłużnika albo też do stanu, w którym staje się on niewypłacalny w stopniu wyższym, niż przed dokonaniem danej czynności (art. 527 § 2 K.c.).

 

Ustawodawca dopuszcza możliwość zaskarżenia przez wierzyciela czynności prawnej dłużnika dokonanej przed powstaniem jego wierzytelności, ale tylko wówczas gdy dłużnik w chwili dokonywania czynności prawnej, np. darowizny lub sprzedaży mieszkania, zdawał sobie sprawę lub też przynajmniej mógł zdawać sobie sprawę przy zachowaniu należytej staranności (mając na uwadze świadomość prawną dłużnika z uwagi na jego wiek, wykształcenie, prowadzenie działalności gospodarczej), że w przyszłości będzie odpowiadał za dług, i dokonał czynności w celu pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż nie jest wymagane, by dłużnik w chwili dokonanie czynności miał świadomość istnienia określonego wierzyciela, wielkość jego wierzytelności i w jakiej konkretnie dacie ona powstanie oraz jaki czas dzieli chwilę dokonania przez dłużnika czynności prawnej krzywdzącej wierzycieli od powstania wierzytelności. Podkreślenia wymaga jednak, iż zgodnie z art. 6 K.c. ciężar udowodnienia zamiaru pokrzywdzenia przez dłużnika przyszłych wierzycieli spoczywa na wierzycielu, tj. osobie która miała zostać pokrzywdzona na skutek działania dłużnika.

 

„Dla zaskarżenia przez wierzyciela czynności prawnej dłużnika dokonanej przed powstaniem jego wierzytelności jest ponadto konieczne, aby osoba trzecia w chwili uzyskania korzyści majątkowej wiedziała lub – przy zachowaniu należytej staranności – mogła się dowiedzieć, że dłużnik – dokonując czynności – działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. W tym zakresie ustawa inaczej jedynie potraktowała sytuację, gdy w wyniku czynności prawnej dłużnika osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową odpłatnie. W tym przypadku wierzyciel nie może żądać uznania czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia jedynie przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się, że dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia wierzycieli. Do sytuacji tej nie znajduje zastosowania domniemanie z art. 527 § 3. Norma art. 530 zd. 2 ma charakter wyjątkowy i nie dotyczy przypadku, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową tylko częściowo odpłatnie (A. Ohanowicz, w: System, s. 948). Według innego poglądu, jeżeli świadczenie ekwiwalentne osoby trzeciej zostało ograniczone do części uzyskanej korzyści, zd. 2 art. 530 stosuje się tylko do tego rozmiaru korzyści (L. Stecki, w: Kodeks, s. 539)”2.

 

Z czynnością odpłatną, o której mowa w art. 530 zd. 2 K.c., mamy do czynienia wówczas, gdy czynność ta została uzyskana w zamian za świadczenie stanowiące jego ekwiwalent.

 

Celem lepszego zobrazowania ciężaru, który będzie spoczywał na wierzycielu chcącym udowodnić zamiar pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli przez dłużnika, wskazać należy na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II CSK 64/11, zgodnie z którym „wykładnia art. 530 k.c. prowadzi do wniosku, że niezbędne jest udowodnienie nie tylko faktu, iż zawierając kwestionowaną czynność prawną dłużnik liczył się z tym, że w związku ze swoją działalnością może mieć w przyszłości wierzycieli ale niezbędne jest udowodnienie, że przez czynność miał zamiar pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, a więc, że celem czynności było spowodowanie niewypłacalności i uniemożliwienie uzyskania zaspokojenia. Do takiego wniosku prowadzi brzmienie art. 530 i art. 527 k.c. Przyszły wierzyciel może uzyskać ochronę jedynie w razie takiego działania dłużnika, które jest rozmyślnym dążeniem do uwolnienia się od spełnienia zobowiązania, którego powstanie w przyszłości jest realne. To rozróżnienie przesłanek odpowiedzialności dłużnika spowodowane jest faktem, że osoba, która chce nawiązać stosunki zobowiązaniowe ma możliwość zbadania stanu majątkowego swego przyszłego partnera handlowego, ma możliwość sprawdzenia czy nie dokonał on czynności uszczuplającej jego aktywa; może bez trudu uchronić się przed pokrzywdzeniem nie wchodząc w stosunki zobowiązaniowe z podmiotem, którego stan majątkowy nie daje gwarancji zaspokojenia. Konstrukcja art. 530 k.c. wskazuje, że również w sytuacji gdy osoba trzecia pozostaje z dłużnikiem w bliskim stosunku, istotny jest nie charakter stosunku, ale charakter nabycia, odpłatny lub nieodpłatny. Z tej też przyczyny, do takiej osoby nie ma zastosowania domniemanie prawne z art. 527 § 3 k.c.”

 

Innymi słowy, jeżeli w krótkim okresie czasu od dokonania czynności prawnej, sprzedaży, darowizny nastąpi zadłużenie, wierzycielowi będzie znaczenie łatwiej udowodnić zamiar wyzbycia się majątku celem pokrzywdzenia. Sprawą oczywistą jest natomiast udowodnienie działania z pokrzywdzeniem wierzycieli w sytuacji, kiedy długi już występują, w chwili dokonywania darowizny. W sytuacji jednak upływu dłuższego okresu czasu, przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej przez dłużnika w sposób pełny, wykazanie zamiaru pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli będzie bardzo utrudnione, co nie oznacza niemożliwe. Nie bez znaczenia przy tego rodzaju sytuacjach jest także stan zdrowia dłużnika, który chcąc np. uregulować swoją sytuację majątkową za życia, rozdysponowuje majątkiem poprzez jego sprzedaż lub darowiznę, celem uniknięcia postępowania spadkowego.

 

W ochronie dłużnika staje także Sąd Najwyższy, który wskazuje w wyroku z dnia 8 marca 2003 r., sygn. akt IV CKN 1965/2000, iż „wierzyciel będący przedsiębiorcą i zawierający umowę o znacznej wartości z dłużnikiem powinien dołożyć staranności, aby zbadać stan majątkowy dłużnika w chwili zawarcia umowy, a nie tylko liczyć na możliwość uznania takiej umowy za bezskuteczną na podstawie art. 530 kc.”

 

Innymi słowy ryzyko gospodarcze związane z zawieraniem umów cywilnych z innymi podmiotami ciągnie za sobą obowiązek należytego zbadania sytuacji materialnej dłużnika. Sad Najwyższy wyraźnie podkreśla, iż wierzyciel nie może liczyć jedynie na skargę pauliańską, w sytuacji kiedy sam nie dokonuje należytego rozeznania sytuacji majątkowej dłużnika, tj. drugiej strony umowy zobowiązaniowej.

 

Nie bez znaczenia dla tego rodzaju spraw jest także zamiar osoby dokonującej czynności prawnej z pokrzywdzeniem przyszłych wierzycieli. „Uregulowanie art. 530 k.c. jest potwierdzeniem szerokiej ochrony wierzyciela, która dotyczy zarówno zobowiązań istniejących w chwili dokonywania czynności rozporządzającej, jak również tych, które powstaną w przyszłości. Wprowadza jednak równowagę pomiędzy zabezpieczeniem interesów przyszłego wierzyciela i dłużnika przez ograniczenie swobody dysponowania majątkiem jedynie do rozmyślnego dążenia do uwolnienia się od spełnienia zobowiązania, którego powstanie w przyszłości jest realne. Sąd Najwyższy w rozpoznawanej sprawie przychyla się do drugiego z powołanych poglądów, przyjmując, że działa w zamiarze pokrzywdzenia także ten, kto posiadając zobowiązania, dokonuje darowizny jedynego składnika majątkowego, wiedząc, że będzie zaciągał dalsze zobowiązania, których nie jest w stanie spełnić, a następnie doprowadza do podwojenia wysokości zobowiązań, z czym łączy się pokrzywdzenie wierzyciela, co było objęte jego świadomym działaniem” (zob. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II CSK 592/08).

 

Powyższy pogląd Sądu Najwyższego jest potwierdzeniem mojej oceny dotyczącej długości okresu, po którym dłużnik zaciąga zobowiązania, nie mogąc ich jednocześnie zaspokoić. Okres, po którym dłużnik popada w „kłopoty finansowe”, ma w mojej ocenie zasadnicze znaczenie dla tego rodzaju spraw, albowiem zamiar dłużnika jest dużo łatwiejszy do udowodnienia. Nie bez znaczenia przy tego rodzaju sprawach jest aktualna w chwili dokonywania czynności sytuacja majątkowa dłużnika. Jeżeli bowiem dłużnik wyzbywa się całego swojego majątku, pozostawiając jednak w dobrej kondycji finansowej prowadzoną przez siebie działalność, wówczas zamiar pokrzywdzenia przyszłego wierzyciela jest bardzo trudno udowodnić. W sytuacji jednak, gdy prowadzona działalność gospodarcza w chwili dokonania czynności pozostaje w nienajlepszej sytuacji finansowej, wówczas sam zamiar pokrzywdzenia jest niejako samym przez się działaniem kierunkowym na pokrzywdzenie przyszłych wierzycieli dla każdego racjonalnie myślącego człowieka.

 

Darowanie na Panią 50% udziałów w prawie własności umożliwi wystąpienie przez dłużników z pozwem o uznanie tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Wskazać należy nadto, iż jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

 

W takiej sytuacji to Pani odpowiadała za długi byłego małżonka do wysokości darowanego udziału.

 

 

 

 

------------------------------------------------

1. Milanowska Dorota, artykuł, Pr. Spółek, 2004.2.13, Skarga pauliańska na gruncie prawa polskiego i niemieckiego

2. Dmowski Stanisław, Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kołakowski Krzysztof, Wiśniewski Tadeusz, Żuławska Czesława, Gudowski Jacek, Bieniek Gerard, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania. Tom I, Warszawa 2007 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VIII) ss. 730)

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 minus 5 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Solidarna odpowiedzialność inwestora oraz wykonawcy

Jakie są szanse wyegzekwowania w sądzie gospodarczym solidarnej odpowiedzialności inwestora oraz generalnego wykonawcy w sytuacji gdy: generalny wykonawca zawarł umowę z podwykonawcą i nie przedstawił jej formalnie do podpisu inwestorowi; inwestor wiedział o niej, bo generalny wykonawca nie

Zmiana zapisów w akcie notarialnym

Kupiłam z mężem mieszkanie od dewelopera, podpisaliśmy akt notarialny z zaznaczeniem, że 80% mieszkania będzie stanowiło mój majątek osobisty, a 20% to wspólnota majątkowa. Obecnie jednak chciałabym zmienić ten zapis, tak by udziały męża i mój wynosiły 50%. Czy mogę anulować pod

Sprzedaż garażu, gdy posiada się tylko umowę przedwstępną

Nie mam jeszcze umowy notarialnej kupna mieszkania i garażu (deweloper nie ma pozwolenia na użytkowanie), mam tylko podpisaną notarialnie umowę przedwstępną. Czy mogę zgodnie z prawem sprzedać garaż i czy potrzebne jest pośrednictwo dewelopera?
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »