.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przepisanie domu na członka rodziny

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 03.11.2014

Jesteśmy osobami starszymi, nie mamy dzieci i chcemy odpisać część domu siostrzeńcowi. Czy działkę na której stoi budynek musimy też jemu odpisać, czy możemy tylko część? Jak uwzględnić nasze prawa i jego opiekę nad nami?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawową zasadą prawa cywilnego jest to, że budynki trwale związane z gruntem są częścią składową gruntu. W orzecznictwie wyjaśniono już dawno, że dom stanowi zawsze część składową nieruchomości. Budynki stają się częścią składową gruntu od chwili trwałego połączenia każdej części ich konstrukcji z gruntem, a więc praktycznie już z chwilą rozpoczęcia budowy. Przepisując dom na rzecz siostrzeńca, przepisujecie Państwo również i nieruchomość (grunt) na której stoi dom według zasady omówionej powyżej.

 

Rozumiem, że Państwo chcą przepisać dom na rzecz siostrzeńca w taki sposób, żeby uchronić swoje interesy w przyszłości dotyczące opieki nad Państwem, możliwości zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości, itp.

 

Oprócz zwykłej darowizny proponowałabym Państwu zatem zastanowić się nad sporządzeniem umowy dożywocia.

 

Odpowiednio do art. 908 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) umowa o dożywocie polega na tym, że nabywca (tu zstępny) w zamian za przeniesienie na niego własności nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub też zbywcy i osobie dlań bliskiej dożywotnie utrzymanie.

 

Z braku odmiennej regulacji umownej (zakres obowiązków zstępnego można bowiem rozszerzyć lub zawęzić w umowie o dożywocie) nabywca winien przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

 

Treść prawa dożywocia, a więc zakres zobowiązania się nabywcy nieruchomości do dożywotniego utrzymania zbywcy lub bliskich mu osób, określa z reguły, i to w sposób bardzo szczegółowy, umowa dożywocia. Postanowienia umowy są w takim wypadku wiążące nie tylko dla stron, czyli dla zbywcy i nabywcy nieruchomości, ale także dla osoby bliskiej zbywcy, jeżeli dożywocie zostało dla takiej osoby zastrzeżone (art. 908 § 3). Zakres obowiązków nabywcy nieruchomości co do utrzymania zbywcy i ewentualnie jego bliskich, a więc osób nazywanych dożywotnikami, powinien sięgać tak daleko, aby nie musiały one poszukiwać środków utrzymania dodatkowo gdzie indziej.

 

Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia (art. 910 Kodeksu cywilnego). Koniecznym jest zatem zachowanie formy aktu notarialnego.

 

Prawa uprawnionego z tytułu umowy dożywocia chronią przepisy szczególne, zgodnie z którymi m.in.:

 

  1. jeżeli zobowiązany z tytułu umowy o dożywocie (tu zstępny) dokona zbycia otrzymanej nieruchomości, dożywotnik może żądać zamiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tego prawa oraz
  2. jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd na żądanie jednej z nich zamieni wszystkie lub niektóre uprawnienia objęte treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych uprawnień.

 

Powyższa umowa jak najbardziej zabezpieczy Państwa interesy w zakresie zamieszkania w domu, opieki, pomocy Państwu ze strony siostrzeńca.

 

Jeśli chodzi o zwykłą umowę darowizny to za jej sprawą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku (art. 888 Kodeksu cywilnego). Umowa darowizny nie rodzi takich obowiązków jak umowa dożywocia (dostarczenie Państwu wyżywienia, mieszkania, zapewnienie odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie, itp.).

 

Jeżeli jednak zdecydowalibyście się Państwo przepisać nieruchomość w formie umowy darowizny to warto byłoby w treści takiej umowy ustanowić służebność osobistą.

 

Ustanowienie służebności mieszkania najczęściej towarzyszy umowie darowizny nieruchomości lub umowie przenoszącej własność gospodarstwa rolnego na następcę. Jej istota zależy od treści konkretnej umowy o ustanowienie służebności mieszkania, zazwyczaj jednak ukształtowana zostaje jako prawo do zamieszkiwania, a więc zajmowania oznaczonego (oznaczonych) pomieszczenia mieszkalnego dla schronienia, wypoczynku, snu, przyrządzania posiłków, zaspokajania innych potrzeb życiowych, kulturalnych, itp.

 

Przepisy art. 301-302 Kodeksu cywilnego przewidują nadto dodatkowe uprawnienia osoby, na rzecz której ustanowiona zostaje służebność. Po pierwsze „mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie”, a inne osoby wówczas, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego (co ma duże znaczenie dla osób niedołężnych i starych).

 

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu cywilnego, mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku. Należy wskazać, że – jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa – właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę.

 

Istotnym przepisem Kodeksu cywilnego, stosowanym odpowiednio do służebności mieszkania, jest przepis art. 294, zgodnie z którym właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności za wynagrodzeniem na rzecz uprawnionego, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest ona już niezbędna samemu uprawnionemu.

 

Mam nadzieję, że powyższa informacja pomoże Państwu podjąć właściwą decyzję.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 - V =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »