.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przemoc fizyczna

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 12.04.2013

Mój ojciec, który jest alkoholikiem, przez wiele lat stosował wobec mojej matki i mnie przemoc fizyczną i psychiczną. Kilka lat temu udało się nam sprawić, że wyprowadził się z domu, jednak nie zwróciliśmy się do sądu z pozwem o znęcanie się nad rodziną. Ostatnio ojciec wystąpił o rozwód i podział wspólnego majątku (który w większości pochodził od mojej matki i jej rodziny). W związku z tym chciałbym się dowiedzieć, czy istnieje szansa na to, żeby moja matka po rozwodzie zachowała większą część majątku.

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ustosunkowując się do zadanego przez Pana pytania dotyczącego rozwodu małżonków, z których jeden stosował wobec rodziny przemoc fizyczną i psychiczną, uprzejmie wyjaśniam:

 

Jak rozumiem, priorytetem w sprawie o podział majątku wspólnego jest jego nierówny podział.

 

Istotny w sprawie Pańskiej mamy i jej interesów jest więc art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.), zgodnie z którym:

 

„§ 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

§ 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym”.

 

Z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Stosownie do treści art. 31 § 2 K.r.o. do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

„1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków”;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych” (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

 

Jak wynika z art. 43 § 2, każdy z małżonków ma prawo żądać, aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Zasadne jest ponadto zwrócenie uwagi na § 3, z którego wynika, że przy ustalaniu, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest możliwe jedynie w odniesieniu do całego majątku wspólnego. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2003 r., sygn. akt IV CKN 278/01, „małżonek nie może żądać na podstawie art. 43 § 2 K.r.o. ustalenia nierównych udziałów w niektórych składnikach majątku wspólnego”.

 

Z równości udziałów wynika, że przy podziale majątku wspólnego wartość składników przyznanych każdemu z małżonków powinna być jednakowa, a gdy jest to niemożliwe – wartość udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Powyższy zapis stanowi zasadę, jednak ustawodawca przewidział od niej wyjątek, o którym mowa w § 2.

 

Jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z 21 listopada 2002 r., sygn. akt III CKN 1018/2000, „warunkiem ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie istnienia ważnych powodów oraz przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu (art. 43 § 2 K.r.o.)”.

 

W mojej ocenie przedstawiony przez Pana stan faktyczny (m.in. nadużywanie alkoholu przez ojca i stosowanie przez niego przemocy fizycznej) świadczy o istnieniu ważnych przyczyn, z powodu których Pana matka ma pełne prawo żądać ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, proporcjonalnych do stopnia przyczynienia się do jego powstania.

 

Przy ocenie istnienia „ważnych powodów” w rozumieniu art. 43 K.r.o. należy mieć na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania obowiązków ciążących na nich względem rodziny, którą przez swój związek założyli (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 1974 r., sygn. akt III CRN 190/74).

 

Należy wyraźnie podkreślić, że zachowanie Pana ojca powinno być jednak udowodnione. Innymi słowy, w odpowiedzi na pozew należy wnioskować o przesłuchanie świadków, tj. wszystkich osób, które mogą poświadczyć, że ojciec nadużywał alkoholu oraz stosował przemoc fizyczną wobec najbliższych, a przede wszystkim – wobec małżonki. Powyższe dowody mają ogromne znaczenie z uwagi na pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 26 listopada 1973 r., sygn. akt III CRN 227/73, zgodnie z którym „artykuł 43 § 2 K.r.o. może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych”.

 

Pragnę także zaznaczyć, że po nowelizacji z maja 2012 roku Kodeksu postępowania cywilnego należy przywiązywać szczególną wagę do odpowiedzi na pozew i jej strony formalnej. Zgodnie z art. 207 K.p.c:

 

„§ 1. Pozwany może przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę wnieść odpowiedź na pozew.

§ 2. Przewodniczący może zarządzić wniesienie odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie.

§ 3. Przewodniczący może także przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę zobowiązać strony do złożenia dalszych pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, termin, w którym należy je złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. W toku sprawy złożenie pism przygotowawczych następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

§ 4. W wypadkach, o których mowa w § 3, przewodniczący lub sąd mogą wysłuchać strony na posiedzeniu niejawnym.

§ 5. Zarządzając doręczenie pozwu, odpowiedzi na pozew lub złożenie dalszych pism przygotowawczych, przewodniczący albo sąd, jeżeli postanowił o złożeniu pism przygotowawczych w toku sprawy, pouczają strony o treści § 6.

§ 6. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

§ 7. Odpowiedź na pozew złożona z naruszeniem § 2 podlega zwrotowi; zwrotowi podlega także pismo przygotowawcze złożone z naruszeniem § 3”.

 

Innymi słowy, jeżeli Pana matka otrzymała pozew, zasadne jest sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na pozew, ponieważ w taki sposób można dobrze zabezpieczyć jej interesy.

 

Pragnę jednocześnie poinformować, że serwis ePorady24.pl świadczy usługi w zakresie sporządzania pism, w tym pism procesowych (np. odpowiedzi na pozew), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć plus 3 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »