Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie majątku tylko jednemu z synów

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 30.11.2009

Moi teściowie mają dwóch synów. Młodszy syn mieszka wraz z nimi na wsi. My z mężem pobudowaliśmy się nieopodal. Mój mąż jest starszy o 10 lat od brata. Teściowie posiadają okazały dom piętrowy, przy którego budowie, a także przy pracach na roli zawsze pomagał ich starszy syn, czyli mój mąż, drugi syn był malutki. Oprócz działki z domem i budynkami gospodarczymi teściowie posiadają jeszcze 2 działki budowlane i kilkanaście hektarów pól i lasów.

Obecnie cały majątek chcą przekazać młodszemu synowi. Zabolało to mojego męża, tym bardziej że kilka lat temu poprosił o jedną z tych działek, ale się nie zgodzili, tłumacząc się tym, że jemu się dobrze powodzi. Wyczuwam w tym wszystkim wiele zawiści ze strony młodszego brata, który do tych nie należy, co to ręce sobie pracą pobrudzą. Cóż, teściowie są widocznie pod jego wpływem i zapomnieli o wszystkim, co robił przy tym gospodarstwie ich starszy syn. Dlatego chciałabym wiedzieć, ile formalnie należy się mojemu mężowi.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przekazanie majątku tylko jednemu z synów

Czy brat może przejąć cały spadek?

Nie można mówić w chwili obecnej, że któremuś z synów teściów coś się należy. Dopóki teściowie żyją mogą oni dowolnie i swobodnie rozporządzać swoim majątkiem. W szczególności według swojej woli mogą zbyć swój majątek na rzecz jakiejkolwiek osoby (darowizna, sprzedaż), albo sporządzić testamenty, w których do spadku po sobie powołają dowolną osobę.

 

Żaden z synów teściów nie może żądać, aby rodzice przenieśli na jego rzecz jakikolwiek składnik ich majątku, mogą ich co najwyżej o to prosić.

 

Jeżeli teściowie zbędą swój majątek na rzecz jednego z synów lub jeżeli pozostawią testamenty, w których do spadku po sobie powołają jednego z synów, wówczas po ich śmierci, w sytuacji, w której starszy syn nic po nich nie odziedziczy (bo będzie pominięty w testamencie lub rodzice nie pozostawią majątku, bo jeszcze za życia przekażą go młodszemu synowi), będzie mógł ubiegać się o zachowek.

Komu należy się zachowek?

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).

 

Według § 2 art. 991 K.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Czy darowizny uczynione przez spadkobiercę dolicza się do spadku celem obliczenia zachowku?

Według art. 993 K.c. przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę.

 

Zgodnie z art. 994 § 1 K.c. przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

 

Jeżeli teściowie nie pozostawią nic w spadku starszemu synowi (bo przekażą go drogą darowizny np. na rzecz młodszego syna) lub pozostawią testamenty, w których do spadku powołają tylko młodszego syna, Pani mąż będzie mógł żądać zachowku.

Czy prawo do zachowku należy się po każdym z rodziców oddzielnie?

Należy pamiętać, że prawo do zachowku przysługuje po każdym z rodziców oddzielnie. Jeżeli więc nieruchomości stanowią składnik majątku wspólnego małżeńskiego rodziców, to jeżeli je wspólnie przekażą jednemu z synów drogą darowizny lub w swoich testamentach powołają go do całości spadku, to w przypadku śmierci jednego z teściów, pominięty w rozporządzeniach majątkowych syn będzie mógł domagać się zachowku w wysokości odpowiadającej wartości 1/12 wartości wspólnych działek rodziców lub 1/9 wartości tych działek, jeżeli ten syn jest trwale niezdolny do pracy.

 

Wynika to z tego, że w przypadku jednego z teściów, gdyby miało miejsce dziedziczenie ustawowe, spadek po nim nabyłoby drugie z nich oraz dwóch synów, każde po 1/3 udziału (a więc po 1/6 udziału w nieruchomościach ze względu na to, że działki są składnikiem majątku wspólnego teściów, więc każdemu z nich przypada udział 1/2 w nieruchomościach).

 

Syn może żądać zachowku w wysokości 1/2 z tego, co dziedziczyłby w drodze dziedziczenia ustawowego (a więc 1/2 z 1/6 udziałów w nieruchomościach = 1/12) lub 2/3, jeżeli jest trwale niezdolny do pracy (a więc 2/3 z 1/6 = 1/9).

 

Po śmierci drugiego z teściów, gdyby miało miejsce dziedziczenie ustawowe, spadek nabyliby synowie po 1/2 udziału. Pominięty w rozporządzeniach syn mógłby ubiegać się o zachowek o wartości 1/6 wartości nieruchomości (bo w skład spadku po drugim z teściów wszedłby udział 2/3 w nieruchomościach – 1/2 z tytułu współwłasności majątkowej + 1/6 z dziedziczenia po małżonku) lub 2/9, jeżeli syn jest trwale niezdolny do pracy.

 

Łącznie więc po rodzicach, syn pominięty w testamencie czy w sytuacji gdyby teściowie przekazali cały swój majątek drugiemu synowi za życia drogą darowizny, mógłby domagać się od brata zapłaty zachowku odpowiadającego wartości 1/4 całego majątku rodziców lub 1/3 tego majątku, jeżeli syn ten w chwili śmierci teściów byłby trwale niezdolny do pracy.

Czy roszczenie o zachowek może się przedawnić?

Jak już wspomniałem, zachowek należny jest po każdym z teściów z osobna. Warto pamiętać, że roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu lub od dnia śmierci spadkodawcy (jeżeli dochodzi się zachowku z tytułu darowizny).

 

Natomiast jeżeli teściowie zbędą swoje nieruchomości jednemu z synów na podstawie umowy o dożywocie, to wówczas drugi z synów nie będzie mógł ubiegać się nawet o zachowek. Przeniesienie własności nieruchomości w drodze umowy o dożywocie nie jest bowiem darowizną (nieodpłatnym zbyciem) nieruchomości.

Przekazanie nieruchomości jednemu z dzieci w umowie dożywocia a zachowek

Zgodnie z art. 908 § 1 K.c., jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

 

Według § 2 tego artykułu, jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

 

Jeżeli taka umowa zostanie zawarta pomiędzy teściami a jednym z synów, drugi syn nie będzie mógł ubiegać się nawet o zachowek po rodzicach. Umowa o dożywocie nie jest bowiem nieodpłatnym przysporzeniem (darowizną), a tylko darowizny dolicza się do spadku w razie ubiegania się o zachowek.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I plus cztery =

»Podobne materiały

Darowizna na rzecz zagranicznej instytucji

Chciałabym przekazać darowiznę – w wysokości 150 dolarów – na rzecz zagranicznej instytucji (dokładniej: fundacji, której siedziba mieści się w Stanach Zjednoczonych). Czy będę musiała zapłacić podatek? Czy powinnam gdzieś zgłosić tę transakcję?

 

Uregulowanie korzystania z sieci kanalizacyjnej przez sąsiadów

Kilka miesięcy temu kupiłam działkę m.in. z przyłączem do sieci kanalizacyjnej. Podczas budowy domu projektant sieci kanalizacyjnej poinformował mnie, że jest to studnia kanalizacyjna podciśnieniowa i do sieci kanalizacyjnej podłączone są 3 domy sąsiadów i będzie podłączony mój dom, jako czwarty. W

 

Testament notarialny a prawo do zachowku

Nasz ojciec zmarł 3 miesiące temu. W testamencie notarialnym zapisał cały majątek na obecną żonę. Czy należy się nam (3 dzieci) zachowek?

 

Wkład mieszkaniowy od rodziców a zachowek dla rodzeństwa

Mam pytanie odnośnie wysokości zachowku. W 2000 roku rodzice darowali mi wkład mieszkaniowy mieszkania spółdzielczego w kwocie 60 000 zł. Ojciec zmarł w 2017 r., nie zostawiając spadku ani żadnego majątku. Jego żona (czyli moja mama) zmarła dużo wcześniej, w 1994 r., również nie pozostawiając żadneg

 

Jak pozbawić syna zachowku?

Posiadam mieszkanie własnościowe. Mam dwójkę dzieci: syna i córkę. Spisałam testament przed notariuszem i zapisałam mieszkanie córce i zięciowi. Jednak słyszałam, że syn może żądać wypłaty zachowku. Czy istnieje możliwość, aby w taki sposób przepisać mieszkanie córce i zięciowi, aby po mojej śmierci

 

Zwrot kosztów pogrzebu

Niedawno zmarła moja matka, z którą nie utrzymywałam kontaktów. Koszty pogrzebu poniosła w całości jej siostra, która teraz domaga się ich zwrotu ode mnie (z racji tego, że spadek trafił w całości do mnie). Czy ma do tego prawo? Dodam, że chodzi o kilkanaście tysięcy złotych – a więc dużo więc

 

Co jest lepsze testament czy umowa dożywocia?

Moi rodzice posiadali mieszkanie oraz murowany garaż. Pięć lat temu ojciec zmarł. Za jego życia rodzice spisali oddzielnie jedno na drugiego testamenty, gdzie wzajemnie sobie przekazali obie nieruchomości. Jestem jedynym bliskim mojej mamy, ponieważ mój brat nie żyje od 20 lat. Brat był żonaty i zos

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »