Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak najlepiej przekazać mieszkanie niepełnoletniemu wnukowi?

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 19.01.2020

Chcielibyśmy przekazać mieszkanie niepełnoletniemu wnukowi. Jesteśmy z mężem w bardzo podeszłym wieku, poważnie chorzy i chcemy nasze małe, nieobciążone żadnymi długami mieszkanie przekazać w spadku niepełnoletniemu, trzyletniemu wnukowi. Mamy dwóch synów, ale tylko jeden z nich ma dzieci. Jest na to zgoda bezdzietnego syna. Jak najlepiej przekazać mieszkanie niepełnoletniemu wnukowi, żeby po naszej śmierci nie było problemów? Czy akt notarialny wystarczy? Chcę jeszcze poinformować, że jest jeszcze córka mojego męża z pierwszego krótkiego małżeństwa, która od 40 lat zupełnie nie interesuje się ojcem, nie znamy miejsca jej pobytu, pomimo poszukiwań.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak najlepiej przekazać mieszkanie niepełnoletniemu wnukowi?

Fot. Fotolia

Pozwolę sobie na samym początku uporządkować otrzymane od Państwa informacje. Mają Państwo dwoje wspólnych dzieci – synów (w tym jeden nie posiada dzieci) oraz córkę męża z pierwszego małżeństwa. Chcą Państwo, aby w drodze dziedziczenia spadkobiercą był wnuk. Pytania, na które potrzebują Państwo odpowiedzi są związane z następującymi kwestiami: w jakiej formie przekazać spadek wnukowi, co z roszczeniami pozostałych członków rodziny?

Dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed ustawowym

Wypada zacząć od tego, iż zasadą prawa spadkowego jest, iż w przypadku pozostawienia przez spadkodawcę ważnego testamentu, dziedziczenie na jego podstawie ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Powyższe oznacza, że jak najbardziej Pani (oraz odpowiednio mąż) może sporządzić testament, w którym spadkobiercą będzie wnuk.

 

Proszę pamiętać o tym, że testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy (art. 942 Kodeksu cywilnego) oraz może go sporządzić osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych (art. 944).

 

Zgodnie z art. 926 § 2 dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, natomiast § 3 tego przepisu zawiera podobną regulację co do części spadku.

Forma testamentu – własnoręczny i notarialny

Jeżeli chodzi o formę testamentu, to Kodeks cywilny przewiduje ich kilka. Najbardziej popularną jest testament własnoręczny oraz notarialny. Testament własnoręczny jest najprostszą formą, musi być w całości napisany przez spadkodawcę pismem ręcznym, przez niego podpisany i opatrzony datą. Powinien zawierać wskazanie osoby spadkodawcy, dane go identyfikujące, wskazanie osoby spadkobiercy, również identyfikujące dane, czy powołanie następuje do całości czy do części spadku. Najbardziej bezpieczną formą testamentu jest jednak sporządzenie go przez notariusza w formie aktu notarialnego, ponieważ taki testament zabezpiecza przed ewentualnym podważeniem przez zawiedzionych niedoszłych spadkobierców. Poza tym jest przechowywany w kancelarii notarialnej.

Zachowek regulowany w Kodeksie cywilnym

Instytucja zachowku uregulowana w Kodeksie cywilnym, w art. 991, wymienia krąg osób uprawnionych do wystąpienia z takim roszczeniem, są to: zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Mając na uwadze wymienionych przez Panią członków rodziny, w przypadku uczynienia jedynym spadkobiercą Pani wnuka, do zachowku uprawnione byłyby Państwa dzieci. Oczywiście jest to założenie teoretyczne, bowiem pisała Pani o tym, że synowie nie mają żadnych pretensji do planowanego przez Państwa sposobu przepisania majątku, ale zostaje córka.

 

Wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby w dziedziczeniu ustawowym (jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości tego udziału). Zgodnie z art. 991 § 2 jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Wydziedziczenie sposobem na brak zachowku

Jeżeli nie chcą Państwo, aby osobie uprawnionej do zachowku przysługiwało takie roszczenie, proszę pomyśleć nad wydziedziczeniem. Jeżeli rozważają Państwo kwestię związaną z córką męża, to takiego wydziedziczenia musiałby dokonać mąż w swoim testamencie.

 

Jest to instytucja uregulowana w K.c., której zastosowanie pozbawia wydziedziczonego prawa do żądania zachowku, czyli pozbawia osobę uprawnioną, która byłaby powołana do spadku w ramach dziedziczenia ustawowego, a wskutek zapisu testamentu nie została spadkobiercą, roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej.

 

Wydziedziczenia można dokonać jedynie w testamencie. Zgodnie z art. 1009 przyczyna wydziedziczenia powinna wynikać z jego treści. Art. 1008 wymaga, aby przyczyna wydziedziczenia odwoływała się do zachowania uprawnionego do zachowku, musi więc dotyczyć konkretnej osoby wskazanej w testamencie.

 

Przepis ten stanowi, iż „spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych”.

 

Tak więc ważność i skuteczność wydziedziczenia zależy od:

 

  1. dokonania go w ważnym testamencie;
  2. dokonania go z przyczyny wymienionej w art. 1008;
  3. nieprzebaczenia przez spadkodawcę osobie uprawnionej do zachowku.

 

Dla skuteczności wydziedziczenia istotne jest, czy przyczyny wymienione w testamencie były zgodne z rzeczywistością. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na osobie, która twierdzi, że doszło do skutecznego wydziedziczenia (wyrok SA w Krakowie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I ACa 99/13; wyrok SA w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt I ACa 304/13).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII plus zero =

»Podobne materiały

Zakup mieszkania, którego współwłaściciel został uznany za zmarłego

Zamierzam kupić mieszkanie. W księdze wieczystej określono dwóch właścicieli mieszkania – brata i siostrę. Siostra jednak niedawno została uznana sądownie za zmarłą (zaginęła dawno temu). W wyniku tego jej część mieszkania (50%) została podzielona między współwłaściciela i drugiego brata.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »