Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie darowizny pieniężnej partnerowi na zakup mieszkania a podatek

Autor: Marcin Sądej • Opublikowane: 23.03.2020

Planuję przekazanie darowizny pieniężnej mojemu przyjacielowi/partnerowi na zakup mieszkania. Czy będzie on musiał w związku z tym zapłacić podatek od darowizny? Czy może faktycznie w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1525/16, zostanie z tego obowiązku zwolniony przez US po przesłaniu druku SD-3? Jeśli tak, to jakie sformułowania musi zawierać umowa darowizny, by spełnić przesłanki z takiego zwolnienia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przekazanie darowizny pieniężnej partnerowi na zakup mieszkania a podatek

Podatek od darowizny z poleceniem darczyńcy

Na wstępie należy jeszcze zaznaczyć, że darowizna może zostać obciążona poleceniem darczyńcy.

 

W wyroku NSA z 6.06.2018 r., sygn. akt II FSK 1525/16, sąd stwierdził, że jeżeli „darowizna obciążona jest poleceniem darczyńcy i polecenie to w całości zostało wykonane, to podstawa opodatkowania wynosi zero, w związku z czym nie ma podatku”. Chodzi mianowicie o treść art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym „jeżeli spadkobierca, obdarowany lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu zwykłego, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, darowizny, zapisu zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia, o ile zostało wykonane”.

 

W kontekście tego wyroku dziennikarze na różnych portalach w internecie ogłosi koniec podatku od spadków i darowizn i całkowicie wolne dokonywanie darowizn bez jakiegokolwiek podatku i to bez zgłaszania do urzędu skarbowego. Proponowałbym jednak zachować spokój i cierpliwość, a to z uwagi na kilka powodów.

Wyrok sądowy nie tworzy prawa

Po pierwsze mamy do czynienia z wyrokiem sądowym. W prawie polskim wyroki nie mają mocy tworzenia prawa. Wyłącznie przepis prawa wiąże obywateli i organy państwowe. Wyrok sądowy jest skuteczny tylko wobec tej osoby w stosunku do której został wydany. W rezultacie wyrok NSA z 06.06.2018 r. tak naprawdę w żaden sposób nie wiąże organów podatkowych. Jeżeli zatem w tej chwili podatnik pójdzie do urzędu skarbowego z wyrokiem NSA w ręce, może mu to absolutnie nic nie pomóc. Urzędnik skarbówki powie, że wiążą go przepisy prawa, a nie wyrok sądowy, i nakaże zapłatę podatku. Tak naprawdę ten głośny wyrok NSA to sposób interpretacji przepisów prawa. Niestety, ale zdarzały się i takie sytuacje, że sam NSA w podobnych sprawach wydawał dwa różne wyroki. Fakt, jest to jakiś sposób wykładni przepisów, który można wskazać urzędnikowi, ale równie dobrze może go nie uznać i nałożyć podatek – ma do tego prawo, ponieważ wyrok sądu w sprawie innej osoby nie wiąże urzędu skarbowego, nie ma on mocy prawotwórczej.

 

W rezultacie podatnik, który z tym wyrokiem NSA pójdzie do urzędu, może, mimo wszystko, narazić się na konieczność zapłaty podatku od darowizny. Jeżeli się z tą decyzją nie zgodzi, sprawa trafi do izby skarbowej, dalej sprawa trafia do WSA, a na końcu do NSA. Dopiero jeżeli któryś z organów odwoławczych stwierdzi, że podatnik miał racje, to taki wyrok wiąże urząd skarbowy w odniesieniu do tego konkretnego podatnika.

Przeznaczenie pieniądze zgodnie z poleceniem darczyńcy a zwolnienie od podatku od darowizn

Tutaj przechodzimy do drugiego aspektu całej sprawy. Trzeba bowiem zauważyć, że sąd rozstrzygał kwestię podatku od spadków i darowizn wyłącznie w zakresie, w jakim obciążał on obdarowanego z tytułu darowizny, nie odnosząc się do opodatkowania polecenia darczyńcy.

 

Faktycznie MF potwierdziło, że jeśli obdarowany przeznaczy pieniądze zgodnie z poleceniem darczyńcy, to nie będzie podatku od darowizny, ponieważ wartość wykonanego polecenia darczyńcy obniży podstawę opodatkowania darowizny.

 

Nie oznacza to jednak, że podatku w ogóle nie będzie, ponieważ samo wykonanie polecenia darczyńcy również stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu.

 

Znajduje to potwierdzenie w przepisach prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn „podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej »podatkiem«, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

 

1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2) darowizny, polecenia darczyńcy;

3) zasiedzenia;

4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności”.

Podatek od darowizny a od polecenia darczyńcy

Darowizna i polecenie darczyńcy to dwa odrębne tytuły podatkowe. W konsekwencji w opisanym przypadku brak podatku od darowizny nie oznacza, że podatek nie wystąpi w ogóle, ponieważ podatnik będzie zobowiązany do zapłaty podatku od polecenia darczyńcy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązek podatkowy przy nabyciu z polecenia darczyńcy powstaje z chwilą wykonania polecenia. Oznacza to, ze jeżeli podatnik otrzyma darowiznę z poleceniem i polecenie to faktycznie wykona to podatku od darowizny nie zapłaci ale zapłaci podatek od polecenia. Jeżeli natomiast podatnik otrzyma darowiznę z poleceniem, którego nie wykona, to zapłaci podatek od darowizny, ponieważ polecenie niewykonane nie pomniejsza podstawy opodatkowania.

 

Podstawa opodatkowania w przypadku polecenia jest taka sama jak przy darowiźnie. Obowiązują te same kwoty wolne, te same stawki podatku oraz te same zwolnienia podatkowe.

 

Według MF podatniczka, w której sprawie orzekał NSA, nie zapłaci podatku od darowizny, bo wykonanie polecenia zmniejszyło podstawę jej opodatkowania. Podatek będzie jednak należny od nabycia z polecenia darczyńcy. Natomiast konstrukcja przepisu na który powołała się podatniczka w sprawie, tj. w art. 7 ust. 2 ustawy, ma zapobiegać podwójnemu opodatkowaniu umów darowizny z poleceniem. Bez tej regulacji możliwe byłoby opodatkowanie zarówno samej darowizny, jak i polecenia darczyńcy zawartego w umowie darowizny.

 

W konsekwencji nawet jeżeli organ nie opodatkowałby darowizny, to opodatkowałby polecenie darczyńcy.

 

Również sąd w cytowanym wyroku wskazał, że odnosi się wyłącznie do kwestii samej darowizny i nie neguje prawa US do wymierzenia podatku na innej podstawie. W uzasadnieniu wyroku II FSK 1525/16 czytamy bowiem, że:

 

„Należy ponadto dodać, że niniejsza sprawa w tym kształcie, w jakim trafiła do rozpoznania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczyła wyłącznie podstawy opodatkowania darowizny. Prezentując w tym zakresie określone stanowisko organy podatkowe nie analizowały innych możliwych aspektów zaistniałego stanu faktycznego w kontekście ewentualności powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn z innego tytułu. W związku z tym w kwestii tej nie może się również wypowiadać Naczelny Sąd Administracyjny. Jeżeli organy podatkowe podważają skuteczność czynności prawnej, ich obowiązkiem jest wykazanie stosownych okoliczności opartych na hipotezie właściwej normy prawnej. Rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów podatkowych w tym zakresie”.

 

Analogiczne stanowisko zaprezentował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 31.12.2018 r., nr 0111-KDIB2-2.4015.102.2018.1.HS:

 

„Nabycie przez Wnioskodawcę środków pieniężnych w drodze umowy darowizny podlega zatem co do zasady opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Jak wynika z wniosku, darczyńcami byli: ojciec i matka Wnioskodawcy, a więc (zgodnie z uwzględnieniem stosunku osobistego zbywcy do nabywcy) zaliczający się do I grupy podatkowej; zatem zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, kwotą wolną od podatku będzie kwota w wysokości 9637 zł. Podstawę opodatkowania z tytułu darowizny stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość). Zatem, skoro Wnioskodawca przedmiotową darowiznę w postaci środków pieniężnych (zgodnie ze wskazaniem darczyńców) przeznaczył na nabycie działki, wówczas podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn co do zasady stanowi różnica pomiędzy kwotą darowizny a kwotą ciężaru (polecenia darczyńcy). Jeśli wartość wykonanego polecenia darczyńcy obniżyła podstawę opodatkowania z tytułu darowizny do wartości zero, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny.

 

Nie oznacza to jednak, że podatek w ogóle nie wystąpi. Zapłata podatku nastąpi bowiem tytułem wykonania polecenia darczyńcy. Nabycie tytułem polecenia darczyńcy stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, o którym mowa w treści przywołanego wyżej art. 1 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy. Na podstawie przywołanego już art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, przy nabyciu z polecenia darczyńcy obowiązek podatkowy powstaje – z chwilą wykonania polecenia.

Polecenie darczyńcy skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku od spadków i darowizn

Zatem wykonanie polecenia darczyńcy skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku od spadków i darowizn. W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się darczyńcę i ta relacja wyznacza zakres opodatkowania (wysokość kwoty wolnej – w analizowanej sprawie jest to kwota w wysokości 9637 zł – i skalę podatkową określoną w art. 15 cyt. ustawy). Obciążenie darowizny poleceniem skutkowało – z chwilą wykonania tegoż polecenia – uiszczeniem podatku od spadków i darowizn.

 

W związku z przedstawioną analizą opisanego we wniosku zagadnienia, Organ interpretacyjny zgadza się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, według którego zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn zawarty i wykonany przez Wnioskodawcę zapis w umowach darowizn polecenia darczyńcy uznać należy jako ciężar darowizny i tym samym podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn stanowi różnica pomiędzy kwotą darowizny a kwotą ciężaru. Jeśli wartość wykonanego polecenia darczyńcy obniży podstawę opodatkowania z tytułu darowizny do wartości zero, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny.

 

Obowiązek podatkowy powstaje natomiast - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn – tytułem polecenia darczyńcy – z chwilą wykonania tegoż polecenia. Ponieważ jednak Wnioskodawca – jak sam wskazał – nie spełnił warunku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, również w przypadku nabycia na podstawie polecenia darczyńcy utracił prawo do zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, a co za tym idzie nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy)”.

 

W konsekwencji jeżeli przyjaciel otrzyma darowiznę z poleceniem zakupu nieruchomości, to podatku od darowizny nie zapłaci, lecz wystąpi obowiązek podatkowy w zakresie polecenia darczyńcy. Z uwagi na fakt, iż nie jest to członek najbliższej rodziny, nie ma możliwości zastosowania całkowitego zwolnienia od podatku, co oznacza, że będzie on musiał zapłacić podatek.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 5 - I =

»Podobne materiały

Przelewy na konto syna a zgłoszenie do US

Podarowałam synowi kwotę 25 000 zł. Przelewałam na konto syna bez umowy. Na przelewie pisałam „zasilenie rachunku”, a nie darowizna. Czy to ma jakieś znaczenie? Kwoty przelewałam w różnych transzach, co kilka miesięcy. Nie zgłosiłam do tej pory do US, bo wiedziałam, że 9637 zł jest zwoln

 

Wpłaty od rodziców na konto bankowe a rozliczenia z urzędem skarbowym

Mam 24 lata, jestem studentem, nie pracuję i nigdy nie pracowałem. Posiadam dwa konta bankowe, na których mam zgromadzone dzięki rodzicom środki – odpowiednio 90 i 20 tys. zł. Ponadto regularnie wpłacam na swoje konta 3-4 tys. zł miesięcznie, również od rodziców. Jednorazowo wpłaciłem także 66

 

Rozdzielność majątkowa a pieniądze od męża na utrzymanie domu

Posiadam z mężem rozdzielność majątkową i otrzymuję pieniądze od męża na utrzymanie domu i na dziecko. Czy te pieniądze podlegają opodatkowaniu?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »