Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie córce nieruchomości ze spadku w zamian za dożywocie a zachowek

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 10.05.2018

Przed siedmioma laty zmarł mój mąż. Przeprowadzone było postępowanie spadkowe, gdzie synowie zrzekli się na moją rzecz prawa do nieruchomości – domu z działką. Córka była wówczas niepełnoletnia i jest w 1/8 właścicielem tej nieruchomości. Czy gdybym przekazała jej moją część domu umową dożywocia, to będzie zobowiązana do zapłaty zachowku na rzecz swoich dwóch braci? Czy w przypadku umowy dożywocia płaci się podatek? Jak należy dokonać tej umowy i jakie dokumenty są do tego potrzebne?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W przypadku, gdyby  przekazała Pani nieruchomość córce w formie darowizny, rzeczywiście nie dałoby się uciec przed żądaniem zachowku przez jej rodzeństwo rodzeństwo po Pani śmierci.

 

Zgodnie z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego „zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału”. § 2 tego przepisu precyzuje, że „jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”. Zatem także w sytuacji braku testamentowego pozbawienia faktycznej wartości udziału spadku „pokrzywdzenia” spadkobiercy mogą dopominać się o zachowek. Można wyłączyć prawo do zachowku wolą spadkodawcy, który sporządzi testament wydziedziczający pozostałych spadkobierców. Zgodnie z art. 1008 „spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

 

1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego 

przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych”.

 

Jak Pani widzi, do wydziedziczenia muszą istnieć konkretne przyczyny, które osoby wydziedziczone mogą skutecznie podważać w procesie o stwierdzenie nabycia spadku. Inaczej jest w przypadku zawarcia umowy dożywocia. Tutaj rzeczywiście takie przekazanie określonych rzeczy , które wchodziłyby kiedyś w skład spadku, nie jest wliczane do dóbr otrzymanych niejako w poczet przyszłego spadku (taką funkcję ma zaliczanie darowizn na rzecz spadkobierców). Uważa się bowiem, że nie jest to czynność nieodpłatna. Potwierdzają to liczne wyroki. Na przykład Sąd Apelacyjny we Wrocławiu potwierdził to w wyroku z dnia 17 października 2013 r. (sygn. akt I ACa 1068/13): „wartość nieruchomości przeniesionej przez spadkodawcę na nabywcę w zamian za dożywotnie utrzymanie, tj. w wykonaniu umowy dożywocia nie dolicza się do substratu zachowku”.

 

Umowę dożywocia należy zawrzeć w formie aktu notarialnego. To u notariusza, przy okazji zamawiania terminu na zwarcie umowy, uzyska Pani informacje, jakie dokumenty należy przygotować w celu zawarcia umowy.

 

Jakie poniesie Pani koszty z tego tytułu? Oczywiście uwzględnić należy opłatę notarialną od czynności przed notariuszem, podatek od czynności cywilnoprawnych oraz rozważyć kwestię podatku dochodowego z tytułu zbycia nieruchomości przez mamę.

 

Opłata notarialna od umowy o dożywocie będzie uzależniona od wartości nieruchomości. Maksymalna stawka wynosi od wartości:

 

  • do 3000 zł – 100 zł,
  • powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł,
  • powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
  • powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
  • powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł,
  • powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł,
  • powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, nie więcej niż 7500 zł.

 

Powyższe stawki to stawki maksymalne – można negocjować z notariuszem wysokość opłat. Do opłaty notarialnej będzie doliczony podatek 22% VAT.

 

Jeśli chodzi o podatek od czynności cywilnoprawnych, to tutaj ustawa wskazuję, że w przypadku dożywocia podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa nieruchomości zbywanej w drodze dożywocia, a podatek wynosi 2%. Niestety ustawa nie zwalnia z podatku tzw. grupy zerowej spadkowej, co czyni w przypadku pożyczki zawieranej między takimi osobami. Otrzymanie nieruchomości w drodze dożywocia nie podlega opodatkowaniu w ramach ustawy o podatku od spadków i darowizn. 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus dwa =

»Podobne materiały

Darowizna zakładu produkcyjnego

Jakie opłaty będą związane z dokonaniem darowizny z ojca na syna zakładu produkcyjnego o wartości 350 000 zł? Ojciec otrzymał emeryturę i obecnie chce przepisać zakład na mnie. Mam dwie siostry, czy będę musiał wypłacić im jakieś pieniądze w związku z przejęciem zakładu?

Darowizna dla osoby niespokrewnionej

Mieszkamy w budynku należącym do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, mamy możliwość wykupu mieszkania. Niedawno sąsiad zaproponował nam, że możemy wykupić jego lokal (on nie ma na to pieniędzy). Oczywiście sąsiad miałby do śmierci mieszkać w swoim mieszkaniu. Czy możliwe jest przekazanie mieszkania w f
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »