.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przejęcie udziałów spadkowych w zamian za opiekę

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 03.09.2015

Moi rodzice mieli nieruchomość jako małżeństwo. Tato zmarł i na mocy testamentu spadkobiercami zostałyśmy: mama, ja i siostra. Chciałabym przejąć całą nieruchomość i zaopiekować się matką. Jakie kroki prawne mam podjąć w tej sprawie i co zaproponować siostrze, żeby zrzekła się prawa do nieruchomości i po śmierci matki nie żądała zachowku? Nadmieniam, że dom wymaga kapitalnego remontu i ani matka, ani siostra nie będą partycypowały w kosztach napraw.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zatem nieruchomość ma współwłaścicieli, jest nią Pani, siostra oraz mama. Jak mniemam, nastąpiło sądowe stwierdzenie nabycia spadku po tacie lub notarialne poświadczenie dziedziczenia po nim. Pani zamiarem jest przejęcie całej nieruchomości i zajęcie się mamą. Nieruchomość wymaga nakładów, ale mama i siostra nie będą partycypowały w kosztach. Chciałaby Pani aby siostra:

 

  • zrzekła się prawa do nieruchomości oraz
  • po śmierci mamy nie domagała się zachowku.

 

Aby Pani stała się jedynym właścicielem, konieczne jest, by siostra i mama przeniosły na Panią swoje udziały w nieruchomości. Można to uczynić w drodze:

 

  • darowizn dla Pani od siostry oraz dla Pani od mamy (umowa sporządzona u notariusza) lub
  • działu spadku i zniesienia współwłasności – umownej u notariusza albo na drodze sądowej.

 

Darowizna dla Pani od mamy spowoduje, że siostra będzie miała prawo do zachowku po śmierci mamy lub prawo do jego uzupełnienia od Pani z tytułu darowizny. Darowizna bowiem doliczana byłaby do spadku po mamie dla celów ustalenia zachowku.

 

Darowizna dla Pani od siostry spowoduje, że spadkobiercy siostry będą mieli prawo do żądania od Pani uzupełnienia zachowku po jej śmierci z tytułu darowizny. Darowizna bowiem doliczana byłaby do spadku po siostrze dla celów ustalenia zachowku. Wynika to z Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 994.

§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.”

 

Innymi słowy dolicza się do spadku darowizny dla osób będących spadkobiercami ustawowymi. Jak więc mniemam – cel w postaci braku możliwości żądania zachowku lub jego uzupełnienia – eliminuje darowizny.

 

Jednak istnieje możliwość, by Pani mama dokonała na Pani rzecz darowizny, a jednocześnie siostra zawarłaby z mamą umowę, na mocy której zrzekłaby się dziedziczenia po mamie. Zrzeczenie się to obejmuje także dzieci i wnuki siostry, chyba że w umowie byłoby inaczej. Wtedy nie byłaby spadkobiercą po mamie i nie miałaby prawa do żądania zachowku lub jego uzupełnienia z tytułu darowizny od Pani. Według Kodeksu cywilnego:

 

„Art. 1048.

Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Art. 1049.

§ 1. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej.

§ 2. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku.”

 

Ponieważ oprócz Pani współwłaścicielem jest siostra i mama, konieczne staje się zniesienie współwłasności.

 

W pierwszej kolejności należałoby dogadać się z mamą i siostrą co do samego pomysłu działu spadku i zniesienia współwłasności, w wyniku którego Pani stanie się jedynym właścicielem całej nieruchomości.

 

Jeżeli sam pomysł zostanie zaakceptowany – konieczne będą kolejne ustalenia co do spłaty mamy oraz siostry. Mama, jak rozumiem, mając być pod Pani opieką, nie będzie chciała spłat ze swojego udziału. Siostra miałaby się ich zrzec, także nie powinna żądać spłaty, ale w tym przypadku nie jest to takie oczywiste. Posiada Pani argument: albo jest współwłaścicielem i finansuje koszty napraw i remontów stosownie do swego udziału w nieruchomości, w takim samym stosunku płaci podatki, albo decyduje się na zniesienie współwłasności w ten sposób, że Pani stanie się właścicielem nieruchomości, a ona nie otrzyma z tego tytułu spłat (spłata będzie niejako zainwestowana przez Panią w remont).

 

Gdyby udało się wszystko uzgodnić po Pani myśli, nie pozostałoby nic innego jak wizyta wszystkich u notariusza i zawarcie stosownej umowy. Notariusz może wymagać przedłożenia zaświadczenia z urzędu skarbowego o zapłaceniu podatku od spadku lub też o zwolnieniu z tego podatku.

 

Gdyby nie doszło do porozumienia, musiałaby Pani wystąpić do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności. W tym przypadku musiałaby Pani liczyć się także z koniecznością spłaty co najmniej siostry (a nie wykluczone że mamy). Siostra i mama mogą jednak zaakceptować to, że dział spadku i zniesienie współwłasności nastąpi bez spłat.

 

Jeżeli dotychczas uzyskała Pani potwierdzenie swych praw (oraz siostra i mama) do spadku po tacie w formie sądowego stwierdzenia nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia – ale nie było działu spadku po tacie, to wniosek do sądu o zniesienie współwłasności musiałby być połączony z wnioskiem o dokonanie takiego działu.

 

Dział spadku może nastąpić także na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

 

Dopiero przy braku porozumienia w rachubę wchodzi sąd na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

 

Jeżeli stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania o dział spadku (połączonego z wnioskiem o zniesienie współwłasności).

 

Konieczny byłby wniosek o dział spadku wraz z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV + 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »