Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedawnienie roszczenia

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 12.08.2013

W 2002 roku dostałam mandat za jazdę bez biletu. Nie zapłaciłam go. Odbyła się sprawa w sądzie; 5 sierpnia 2002 r. sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, a 8 stycznia 2003 r. nakazowi zapłaty nadano tytuł wykonawczy. W styczniu tego roku dostałam pismo od komornika domagającego się zapłaty ok. 200 zł (dług razem z odsetkami). Pismo jest datowane wprawdzie na 8 stycznia 2013 r. (a więc dokładnie 10 lat od nadania tytułu wykonawczego), ale stempel na kopercie jest już z 12 stycznia. Czy nastąpiło przedawnienie roszczenia? W załączniku przesyłam pisma, które dostałam.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W opisanej sytuacji nie jest oczywiste, że doszło do przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu, dlatego ten argument podniesiony przez Panią w ewentualnym zażaleniu na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty czy też w skardze na czynności komornika nie musi okazać się skuteczny. Należy dokonać szczegółowych ustaleń, które wskazuję w dalszej części odpowiedzi.

 

Jak wynika z treści przepisu art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.), roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.

 

„Przepis art. 125 § 1 K.c. normuje przedawnienie wszystkich roszczeń niezależnie od ich charakteru stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu” (tak: Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w uchwale z dnia 31 maja 1990 r., sygn. akt III CZP 25/90).

 

Jak wynika z przedstawionych informacji, 5 sierpnia 2002 r. sąd wydał przeciwko Pani nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym zasądził na rzecz gminy określone roszczenie z tytułu jazdy środkiem komunikacji publicznej bez ważnego biletu. Nakaz zapłaty, stanowiący tytuł egzekucyjny, wydawany w postępowaniu upominawczym bez udziału stron na posiedzeniu niejawnym, stał się prawomocny z upływem dwóch tygodni od dnia doręczenia go pozwanemu, jeżeli w tym terminie nie wniosła Pani sprzeciwu (art. 502 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego; w skrócie: K.p.c.).

 

Z dniem uprawomocnienia się nakazu zapłaty, co w podanych okolicznościach mogło nastąpić najprawdopodobniej pod koniec sierpnia 2002 r., wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny, uprawniający do egzekucji w ciągu 10 lat. Zatem do lata 2012 r. gmina mogła złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności temu orzeczeniu, a po jej uzyskaniu skierować do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji, także bezwzględnie w tym czasie. Jak wynika z przesłanych dokumentów, sąd wydał postanowienie o nadaniu nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności już w dniu 8 stycznia 2003 r., ale okoliczność ta nie ma znaczenia w świetle oceny, czy doszło o przedawnienia roszczenia. Nie mają też znaczenia daty zamieszczone na pismach od komornika (8 stycznia 2013 r.) czy na kopercie (12 stycznia 2013 r.) – ta ostatnia świadczy o dniu doręczenia, czyli wydania korespondencji adresatowi w urzędzie pocztowym.

 

Komornik zwykle podejmuje bardzo szybkie działania, jeśli trafia do niego wniosek o wszczęcie egzekucji, przynajmniej dotyczący znaczniejszych sum, zatem skoro w tym przypadku zajął się sprawą w roku 2013 r., może to rodzić zasadne pytanie, czy komornik nie przyjął wniosku od wierzyciela już po upływie terminu przedawnienia, co oczywiście może uczynić bez przeszkód. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 804 K.p.c.). Nie można więc wykluczyć, że wierzyciel – zamiast w roku 2012 – podjął konieczne czynności po upływie terminu przedawnienia.

 

Dopiero złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji do organu egzekucyjnego (komornika) skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Jak wskazał Sąd Najwyższy – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we wciąż aktualnym wyroku z dnia 22 lutego 1973 r. (sygn. akt III PRN 111/72), „wniosek o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności nie przerywa biegu przedawnienia”. W świetle przepisu art. 123 § 1 pkt 1 K.c., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji jest właśnie taką czynnością zmierzającą bezpośrednio do zaspokojenia roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym (np. prawomocnym orzeczeniem sądu zaopatrzonym w klauzulę wykonalności). Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo (art. 124 § 1 K.c.). W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone (art. 124 § 2 K.c.).

 

Jeżeli dotychczas nie toczyło się postępowanie egzekucyjne przeciwko Pani na podstawie opisanego wyżej tytułu wykonawczego (prawomocny nakaz zapłaty zaopatrzony w klauzulę wykonalności), to należy odpowiedzieć na podstawowe dwa pytania: kiedy dokładnie uprawomocnił się nakaz zapłaty i kiedy wierzyciel złożył u komornika wniosek o wszczęcie egzekucji. Za moment złożenia wniosku egzekucyjnego uznaje się również dzień nadania przesyłki poleconej w placówce pocztowej operatora publicznego – Poczty Polskiej. Informacje te można pozyskać, zapoznając się z aktami sprawy egzekucyjnej w kancelarii komorniczej oraz z aktami procesu cywilnego, które z uwagi na upływ czasu są już zarchiwizowane w archiwum sądowym. Jako strona ma Pani jednak nadal pełne prawo dostępu do tych akt, otrzymywania z nich kopii, sporządzania notatek na własny użytek. We własnym interesie proszę to uczynić bezzwłocznie.

 

Jeśli ten pierwszy moment dzieli od drugiego więcej niż dziesięć lat, mamy do czynienia z przedawnieniem roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu i są podstawy do wystąpienia:

 

  1. z zażaleniem na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności; koszt to 30 zł tytułem stosunkowej opłaty sądowej. Zażalenie wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia korespondencji od komornika. Zażalenie jest ważne z punktu widzenia wstrzymania czynności egzekucyjnych;
  2. z powództwem o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności z uwagi na istnienie okoliczności, która powoduje, że zobowiązanie nie może być egzekwowane (art. 840 § 1 pkt 2 K.p.c., tzw. powództwo opozycyjne). Pozew w sprawie o prawa majątkowe podlega stosunkowej opłacie sądowej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, opłata nie może być niższa niż 30 zł;
  3. ze skargą na czynności komornika (art. 767 K.p.c.), czyli w tym wypadku na zajęcie Pani wierzytelności m. in. z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, służącej Pani w stosunku do naczelnika właściwego urzędu skarbowego; skarga na czynności komornika podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 100 zł i wnosi się ją do sądu rejonowego, jak został Pan dokładnie pouczony w treści pism od komornika, wskazujących ponadto właściwy wydział sądu. Termin na wniesienie skargi to 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu, czyli jeśli doręczenie nastąpiło 12 stycznia 2013 r., upływa on w dniu 19 stycznia. Skargę tę należy wnieść, aby „zablokować” na czas jej rozpoznania czynności egzekucyjne.

 

Chciałabym zdecydowanie podkreślić, że jeśli analiza akt postępowania sądowego i egzekucyjnego wykaże brak podstaw do podnoszenia przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu, wszelkie działania wskazane wyżej w pkt 1-3 są z góry bezcelowe. Narażą Panią tylko na kolejne koszty, w tym wydatki na opłaty sądowe, co przy naprawdę niewielkiej kwocie egzekwowanego roszczenia wraz z kosztami i odsetkami jest działaniem zdecydowanie niewartym zaangażowania, tym bardziej że jego ostateczny rezultat – niekorzystny dla Pani – można z góry przewidzieć.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I minus 8 =

»Podobne materiały

Przedawnienie roszczenia operatora telekomunikacyjnego

Nie zapłaciłem operatorowi telefonii komórkowej faktury z tytułu zerwania umowy. Faktura ta wystawiona została ponad trzy lata temu. Zapłatę za nią próbuje obecnie wyegzekwować firma windykacyjna. Czy moje zobowiązanie nie uległo przedawnieniu? Jeśli tak, to jak mam sprawę definitywnie zakończyć?

 

Okres przedawnienia roszczeń o zapłatę

Jaki jest okres przedawnienia roszczeń o zapłatę, które wnosi firma w stosunku do innej firmy? A jak to wygląda w przypadku dwóch osób fizycznych (dawnego członka zarządu) na drodze cywilnej? 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »