Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prywatny akt oskarżenia

Autor: Łukasz Drzewiecki • Opublikowane: 20.12.2013

Niektóre z przestępstw nie są ścigane przez prokuratora z urzędu, ani na wniosek osoby pokrzywdzonej. Ma do nich zastosowanie tryb prywatnoskargowy, co oznacza, że osoba pokrzywdzona sama może dążyć do ukarania sprawcy wykroczenia, poprzez skierowanie do sądu prywatnego aktu oskarżenia.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego

 

Przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego są następujące czyny zabronione wskazane w Kodeksie karnym1: umyślne i nieumyślne lekkie uszkodzenie ciała (art. 157 § 4 K.k.), zniesławienie (art. 212 § 4 K.k.), zniewaga (art. 216 § 5 K.k.), naruszenie nietykalności cielesnej (art. 217 § 3 K.k.). W przypadku popełnienia jednego z tych przestępstw osobą uprawnioną do wniesienia aktu oskarżenia jest co do zasady pokrzywdzony, który może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać oskarżenie. Status oskarżyciela prywatnego określają art. 59-61 Kodeksu postępowania karnego2.

 

Prywatny akt oskarżenia

 

Prywatny akt oskarżenia nie musi przyjmować szczególnej formy. Zgodnie z art. 487 Kodeksu postępowania karnego może ograniczyć się on do oznaczenia osoby oskarżonego, zarzucanego mu czynu oraz wskazania dowodów, na których opiera się oskarżenie. Nie jest też wymagane, aby pokrzywdzony samodzielnie sporządził i złożył akt oskarżenia we właściwym sądzie. Może to zrobić za pośrednictwem Policji, która na jego żądanie ma obowiązek przyjąć ustną lub pisemną skargę i w razie potrzeby zabezpieczyć dowody, po czym przesłać skargę do właściwego sądu.

 

Oskarżenie wzajemne

 

Oskarżony może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wnieść przeciwko oskarżycielowi prywatnemu będącemu pokrzywdzonym wzajemny akt oskarżenia o ścigany z oskarżenia prywatnego czyn, pozostający w związku z czynem mu zarzucanym. Sąd rozpoznaje wówczas łącznie obie sprawy. Obaj oskarżyciele prywatni korzystają z uprawnień oskarżonego. Pierwszeństwo zadawania pytań i przemówień przysługuje temu oskarżycielowi prywatnemu, który pierwszy wniósł akt oskarżenia. Sąd w wyroku zaznacza, że postępowanie toczyło się z powodu oskarżeń wzajemnych.

 

Oskarżenie wzajemne jest niedopuszczalne, jeżeli prokurator wcześniej wszczął postępowanie albo przyłączył się do postępowania. Natomiast jeżeli po wniesieniu oskarżenia wzajemnego prokurator przyłączy się do jednego z oskarżeń wzajemnych, sąd wyłącza oskarżenie przeciwne do osobnego postępowania. W razie objęcia przez prokuratora obu oskarżeń wzajemnych postępowanie toczy się z urzędu, zaś oskarżeni korzystają w odpowiednim zakresie również z uprawnień oskarżycieli posiłkowych.

 

Wniesienie aktu oskarżenia przez prokuratora

 

Pomimo stosowania trybu prywatnoskargowego w przypadku ścigania niektórych przestępstw, nie zawsze wykluczony jest w takich przypadkach udział prokuratora. Prokurator może bowiem wszcząć postępowanie albo wstąpić do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny. Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego. W przypadku gdy prokurator, który wstąpi do postępowania, odstąpi potem od oskarżenia, pokrzywdzony powraca w dalszym postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego.

 

Wstąpienie w prawa oskarżyciela publicznego osób najbliższych

 

W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie ulega zawieszeniu, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego, w terminie 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego. Jeżeli w tym terminie żadna z osób najbliższych nie poinformuje sądu o wstąpieniu do postępowania, postępowanie zostaje umorzone.

 

 

 

 

_______________________________

1 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.)

2 Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.)


Stan prawny obowiązujący na dzień 20.12.2013


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 plus X =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »