Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zagadnienia prawne związane z prokurą

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 12.10.2007

Artykuł omawia w sposób szczegółowy zagadnienia prawne związane z prokurą.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prokura to instytucja, która została wprowadzona do Kodeksu cywilnego nowelą z dnia 14 lutego 2003 r., która weszła w życie 25 września 2003 r. Jest ona pełnomocnictwem udzielanym przez przedsiębiorcę, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa (art. 1091 K.c.). Definicję przedsiębiorcy zawiera przepis art. 431 K.c., na podstawie którego przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz tzw. ułomna osoba prawna, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

 

Prokurent jest zatem wyspecjalizowanym pełnomocnikiem a nie organem przedsiębiorcy, jak na to wskazuje również Sąd Najwyższy w swoim postanowieniu z dnia 26 listopada 2003 r. (OSN KW 1/2004 poz. 2). Teoria organów dotyczy osób prawnych, a także – na podstawie przepisu art. 331 K.c. – ułomnych osób prawnych. Przedsiębiorcą może być również inny podmiot, np. osoba fizyczna.

 

Prokury udziela przedsiębiorca podlegający obowiązkowi wpisu do rejestru, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 168 z 2007 r., poz. 1186 z późn. zm.). Przepis ten enumeratywnie wymienia podmioty, które podlegają obowiązkowi wpisu do KRS. Udzielenie prokury i cofnięcie prokury następuje zgodnie z ogólnymi zasadami składania oświadczeń woli. W spółce jawnej, partnerskiej, komandytowej i komandytowo-akcyjnej (czyli w tzw. spółkach osobowych) udzielenie prokury wymaga zgody wszystkich wspólników. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnej (czyli w tzw. spółkach kapitałowych) udzielenie prokury wymaga zgody wszystkich członków zarządu.

 

Na tym etapie pojawia się problem spółki w organizacji, która podejmuje działalność gospodarczą przed dokonaniem wpisu do rejestru. Wydaje się, iż taki podmiot nie może udzielać prokury, gdyż nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru, nie został też wymieniony w art. 36 ustawy o KRS. Dopiero z chwilą rejestracji spółka może udzielić prokury.

 

Pozostaje również podkreślić w tym miejscu, iż inne podmioty, np. te, które podlegają obowiązkowi wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie mogą udzielać prokury.

 

Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Udziela się jej na piśmie. Nie stosuje się przy tym przepisu art. 99 § 1 K.c., w którym ustawodawca mówi, że jeżeli do dokonania czynności prawnej wymagana jest forma szczególna, to prokura musi być udzielona w tej samej formie. Na przykład przy nabyciu nieruchomości prokurent nie musi mieć pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego. Natomiast zbycie nieruchomości, które wyłączone jest spod zakresu uprawnień prokurenta, powoduje, iż i tak będzie on musiał mieć osobne pełnomocnictwo notarialne.

 

Zauważyć należy również w tym miejscu, iż zgodnie z przepisem art. 78 § 2 K.c. prokura może być udzielona przez złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, z bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, gdyż taka forma składania oświadczeń woli jest równoznaczna z formą pisemną.

 

Warto również pamiętać, że nie można skutecznie ograniczyć prokury wobec osób trzecich, a w okresie likwidacji w ogóle nie można jej ustanowić.

 

Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do rejestru przedsiębiorców (KRS). Zgłoszenie o udzieleniu powinno określać rodzaj prokury, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonywania.

 

Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie. Prokura łączna może istnieć w wielu odsłonach. Sędzia J. Naworski, wybitny praktyk i glosator wyróżnia kilka rodzajów prokury w zależności od tego, jaki wpis widnieje w rejestrze:

 

  1. prokura łączna całkowita – prokurenci mogą działać jedynie wspólnie, nigdy samodzielnie (dwóch lub więcej prokurentów);
  2. prokura łączna grupowa – prokurentów jest kilku i mogą działać jedynie w ustalonych grupach;
  3. prokura połowiczna – jest co najmniej dwóch prokurentów, z których jeden może działać samodzielnie, a drugi tylko łącznie z pierwszym;
  4. prokura łączna niewłaściwa – jest jeden prokurent, ale może działać tylko łącznie z członkiem zarządu.

 

Jeżeli we wpisie do rejestru nie wskazano, iż udziela się prokury łącznej, to przyjmuje się, iż została udzielona oddzielnie. W takim przypadku każdy prokurent może działać samodzielnie, chociaż oczywiście w granicach ustawowego umocowania.

 

Kierowane do przedsiębiorcy oświadczenia lub doręczenia pism mogą być dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury łącznie.

 

Prokurę można ograniczyć do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa (prokura oddziałowa). Instytucja ta jest znana w Niemczech i Austrii, stamtąd polski ustawodawca czerpał wzorce. Definicję „oddziału” znajdziemy w przepisie art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 155 z 2007 r., poz. 1095 z późn. zm.). Zgodnie z tą definicją oddział jest to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza jego siedzibą lub głównym miejscem wykonywania działalności gospodarczej.

 

Prokura nie może być przeniesiona. Prokurent może ustanowić pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności.

 

Prokura może być w każdym czasie odwołana. Przedsiębiorca nie może zrzec się odwołania prokury, tak jak jest to możliwe w przypadku pełnomocnictwa (art. 101 § 1 K.c.). W spółkach osobowych każdy wspólnik mający prawo do prowadzenia spraw spółki może odwołać prokurę, w spółkach kapitałowych – może to zrobić każdy członek zarządu.

 

Prokura wygasa wskutek:

 

  1. wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także
  2. ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy;
  3. śmierci prokurenta.


Stan prawny obowiązujący na dzień 12.10.2007


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II minus sześć =

 

»Podobne materiały

Prokurent a pełnomocnik

Prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa. Różnice pomiędzy prokurentem a klasycznym pełnomocnikiem polegają głównie na ograniczeniu podmiotów prawa, które mogą ustanowić prokurenta, oraz na zakresie umocowania.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »