.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Procedura ułaskawienia

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 24.07.2012

Mam problem związany z procedurą ułaskawienia. Parę dni temu sąd rozpatrywał moją sprawę. Niestety, nie udało się uzyskać ułaskawienia. Argument – nie spełniam odpowiednich warunków. Teraz sprawa trafi do sądu okręgowego. Co jeszcze mogę zrobić? Gdzie się odwołać od niesprawiedliwego – moim zdaniem – wyroku?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jak zdążył się Pan już osobiście przekonać, procedura ułaskawienia w polskim postępowaniu karnym jest bardzo sformalizowana. Wszystkie czynności podejmowane zwłaszcza przez sądy obu instancji są szczegółowo określone i ubiegający się o ułaskawienie nie ma zbyt wielu możliwości manewru – poza złożeniem wniosku, który nadaje bieg jego sprawie.

 

Sąd, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji, opiniuje prośbę o ułaskawienie w pierwszej kolejności (art. 561 § 1 Kodeksu postępowania karnego; w skrócie K.p.k.). Powinien on kierować się w szczególności, zgodnie z treścią przepisu art. 563 K.p.k., zachowaniem skazanego po wydaniu wyroku, rozmiarem już wykonanej kary, stanem zdrowia skazanego, jego warunkami rodzinnymi, dokonanym naprawieniem szkody wyrządzonej przestępstwem, przede wszystkim zaś powinien mieć na względzie szczególne wydarzenia, jakie nastąpiły po wydaniu wyroku.

 

W Pana sprawie będzie orzekał również sąd okręgowy, skoro opiniowanie prośby o ułaskawienie, jak Pan pisze, pozostawiono również temu sądowi. Jeśli opinia tego sądu też będzie negatywna, podobnie jak opinia sądu rejonowego, co do zasady, sprawę pozostawia się bez dalszego biegu. Proszę poczekać na rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji – być może jednak opinia będzie dla Pana pozytywna. Jeśli tak, to wówczas akta trafią do Prokuratora Generalnego wraz z treścią wydanych opinii, a następnie do Prezydenta (art. 564 § 3 K.p.k.), do którego zawsze należy decyzja ostateczna.

 

Gdyby obydwie opinie były dla Pana negatywne, pozostanie Panu droga skierowania prośby wprost do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej lub ewentualnie do Prokuratora Generalnego. Jeśli prośba trafi od razu do Prezydenta, zostanie ona przekazana Prokuratorowi Generalnemu, być może z jednoczesną decyzją Prezydenta o wszczęciu przez Prokuratora Generalnego postępowania w sprawie ułaskawienia z urzędu. Prokurator Generalny może z kolei zażądać przedstawienia sobie akt sprawy z opiniami sądów albo przedstawić akta Prezydentowi RP bez zwracania się o opinię. Nawet dwie negatywne opinie sądów nie zamykają Panu drogi do wnoszenia o własne ułaskawienie. Opinia sądu nie jest orzeczeniem, zatem nie służy od niej żaden środek odwoławczy. Jednak treść opinii negatywnych, w przeciwieństwie do pozytywnych, może Pan poznać (art. 564 § 4 K.p.k.).

 

Jak wskazał Sąd Najwyższy – Izba Karna w postanowieniu z dnia 10 listopada 2000 r. (sygn. akt V KO 84/00), stan zdrowia skazanego i jego sytuacja rodzinna nie stanowią dostatecznej przesłanki ku temu, aby zastosować nadzwyczajny środek, jakim jest ułaskawienie, zważywszy, iż uznany on został za winnego zbrodni zabójstwa. Na zasadzie argumentacji przeciwnej można wyprowadzić z treści tego orzeczenia wniosek, iż stan zdrowia i sytuacja rodzinna mają znaczenie dla oceny prośby skazanego o ułaskawienie, jeśli popełnił on czyn o niższej społecznej szkodliwości.

 

Ponieważ nie znam w ogóle okoliczności Pana sprawy związanych z popełnionym przestępstwem oraz procesem karnym, wymiarem orzeczonej i odbytej kary oraz warunkami rodzinnymi i szczególnymi wydarzeniami, na których opiera Pan swoją prośbę, nie jestem w stanie odnieść się do opinii sądu pierwszej instancji. Niestety nie ma możliwości procesowych kwestionowania tych opinii. Jedyną drogą jest wystąpienie wprost do wskazanych wyżej organów, dla których opinie negatywne lub ich brak nie są wiążące ani nie determinują oceny stanu faktycznego, uzasadniającego prośbę o zastosowanie prawa łaski.

 

Proszę jednak rozważyć, czy w sprawie nie ma przypadkiem podstaw do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania (art. 540 i nast. K.p.k.). Skoro w Pana ocenie wyrok sądu rejonowego jest niesprawiedliwy, a po wydaniu tego wyroku ujawniły się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, a wskazujące:

 

  1. że skazany czynu nie popełnił albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze,
  2. skazano Pana na karę surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących sąd do nadzwyczajnego złagodzenia kary lub błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary,
  3. sąd umorzył albo warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu
    – można wystąpić z wnioskiem o wznowienie procesu.

 

Jeśli podstawą żądania wznowienia postępowania karnego są wskazane wyżej okoliczności (art. 540 § 1 pkt 2 K.p.k.), to wznowienie i rozpoznanie tego wniosku przez sąd jest obowiązkowe. Co istotne, wznowić postępowanie na korzyść oskarżonego można bez ograniczenia żadnym terminem. Być może jest to dla Pana szansa wzruszenia zapadłego, niesprawiedliwego, prawomocnego orzeczenia, jeśli procedura ułaskawienia nie spełni pokładanych w niej nadziei, nawet w przypadku skierowania prośby wprost do Prezydenta lub Prokuratora Generalnego.

 

W kwestii wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem sądu okręgowego orzeka sąd apelacyjny w składzie trzech sędziów (art. 544 § 1 K.p.k.). Orzeczenie zapada na posiedzeniu bez udziału stron. Proszę zwrócić uwagę, iż wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego (art. 545 § 2 K.p.k.). Gdyby sąd apelacyjny oddalił wniosek albo pozostawił go bez rozpoznania, to takiego postanowienia nie będzie można kwestionować przy pomocy zażalenia. Wniosek o wznowienie postępowania podlega stałej opłacie w wysokości 150 zł (art. 15 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych – t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.).

 

Instytucją prawną, która może okazać się pomocna, jest także zatarcie skazania na wniosek, a więc przed upływem terminów ustawowych. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 107 § 2 Kodeksu karnego w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności nie dłuższą jak 3 lata już po upływie 5 lat od wykonania kary (a więc nie dziesięciu lat wymaganych z mocy ustawy) sąd może zarządzić zatarcie skazania, jeśli skazany w tym czasie przestrzegał porządku prawnego. Wniosek o zatarcie skazania podlega opłacie w wysokości 45 zł (art. 15 ust. 1 pkt 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć - 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »