Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Problem z odzyskaniem majątku spadkowego po rodzicach

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 20.11.2009

Zaraz po śmierci mojej matki ojciec w tajemnicy spisał z pewną osobą spoza rodziny (nazwijmy ją „panią Anną”) umowę o dożywocie (chodziło m.in. o zapłatę tylko 2% podatku), w ten sposób spółdzielcze lokatorskie mieszkanie moich rodziców stało się jej własnością. Po roku ojciec zmarł, nie zostawiając (tak jak i mama) testamentu, więc jako ich jedyny syn jestem jedynym spadkobiercą, złożyłem do sądu sprawę o stwierdzenie nabycia spadku.

Mój problem polega na tym, że pani Anna nie wpuszcza mnie do mieszkania, ani nie ma zamiaru nic mi z rzeczy po rodzicach wydać. Wiem, że mama pozostawiła jakieś pieniądze, książeczki, starą, rodzinną biżuterię. W mieszkaniu pozostały cenne książki, albumy ze zdjęciami. Ojciec zapewne również pozostawił jakieś oszczędności, ale pani Anna oświadczyła, że nic nie ma, a złoto dostała od niego wcześniej i mnie nic do tego.

Co powinienem teraz zrobić? Czy ona miała faktycznie prawo nie wpuścić mnie do tego mieszkania i nic nie wydać? Czy mam jeszcze szansę cokolwiek odzyskać?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Problem z odzyskaniem majątku spadkowego po rodzicach

Naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy

Bez zgody właścicielki nie może Pan niestety wejść tak po prostu do mieszkania i zabrać swoje rzeczy. Nie może Pan naruszać posiadania i własności lokalu. Jednak przepisy prawa pozwalają Panu na zabezpieczenie majątku spadkowego.

 

Stosownie do art. 634 Kodeksu postępowania cywilnego, spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie.

 

Sąd dokonuje zabezpieczenia spadku na wniosek lub z urzędu (art. 635 § 1 K.p.c.). Wniosek może zgłosić każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy.

Zabezpieczenie majątku spadkowego

Środkami zabezpieczenia są: spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór, złożenie do depozytu, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie dozoru nad nieruchomością. Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno (art. 636 K.p.c.).

 

Wniosek o zabezpieczenie spadku powinien zostać złożony w sądzie, w którego okręgu znajdują się przedmioty wchodzące w skład spadku. Najczęściej będzie to ten sam sąd, który prowadzi postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku – sąd spadku.

 

We wniosku powinien Pan uprawdopodobnić, że jest Pan spadkobiercą swojego ojca. Musi Pan wskazać, że jest Pan synem spadkodawcy, a więc należy Pan do kręgu spadkobierców ustawowych. Może Pan wskazać we wniosku sygnaturę sprawy o stwierdzenie nabycia spadku.

 

Powinien Pan również wskazać, że ze względu na fakt, że rzeczy należące do spadku po ojcu znajdują się w mieszkaniu należącym do osoby, która spadkobiercą nie jest, a osoba ta odmawia Panu zabrania tych rzeczy, istnieje obawa, że rzeczy te zostaną utracone lub osoba, w której mieszkaniu te rzeczy się znajdują, rozporządzi nimi bez uprawnienia.

 

Postanowienie o zabezpieczeniu spadku wykonuje na zlecenie sądu rejonowego komornik lub komornik skarbowy, w którego okręgu znajdują się rzeczy podlegające zabezpieczeniu lub wciągnięciu do spisu inwentarza.

Sporządzenie spisu inwentarza celem zabezpieczenia spadku

Może Pan również wystąpić o sporządzenie spisu inwentarza. Różni się on od spisu rzeczy ruchomych dokonywanego w ramach zabezpieczenia spadku tym, że przy okazji ustala się skład i wartość całego spadku.

 

Dokonując zabezpieczenia spadku, komornik może opieczętować rzeczy z wyjątkiem rzeczy codziennego użytku, a także tych, które z uwagi na swoje właściwości nie mogą zostać opieczętowane, bądź do których osoba trzecia zgłosiła i uprawdopodobniła prawa.

 

Pieczęcie te mogą zostać z urzędu zdjęte tylko przez tego komornika, który je nałożył, bądź przez osobę, którą do tego upoważnił sąd rejonowy. Pieniądze, złote monety, kruszce szlachetne i wyroby z nich, drogie kamienie, kosztowności, papiery wartościowe mogą zostać złożone do depozytu sądowego, natomiast kosztowności oddane na przechowanie dozorcy.

 

W wypadku zabezpieczenia spadku należy liczyć się z kosztami. Opłata od wniosku o zabezpieczenie spadku wynosi 50 zł. Zgodnie zaś z art. 53 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, za dokonanie spisu inwentarza albo innego spisu majątku pobiera się stałą opłatę w wysokości 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę.

Jak odzyskać rzeczy należące do spadku będące we władaniu osoby trzeciej

Kłopoty mogą się pojawić, jeżeli faktycznie pani Anna rozporządziła wszystkimi rzeczami Pańskich rodziców. Jeżeli będzie Pan w stanie udowodnić, że rzeczy te znajdowały się w posiadaniu Pana ojca w chwili jego śmierci, może Pan pozwać ją o wydanie tych rzeczy lub zapłatę ich ceny. Jako dowody na okoliczność tego, że przedmioty te znajdowały się w posiadaniu Pana ojca w chwili jego śmierci mogą służyć np. zeznania świadków, którzy widzieli te przedmioty u ojca w okresie jego śmierci.

 

Jeżeli umowa o dożywocie została zawarta tylko dlatego, aby uniknąć podatku od darowizny, mamy do czynienia z umową pozorną, dokonaną dla ukrycia faktycznej umowy darowizny.

Oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru

Stosownie do art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.

 

Jednak ze względu na to, że taką pozorność należy udowodnić, jeżeli nie posiada Pan na to dowodów, trudno Panu będzie doprowadzić do ustalenia, że umowa o dożywocie zawarta przez Pana ojca była faktycznie umową darowizny.

 

Pana ojciec z tytułu dziedziczenia po Pana mamie był zobowiązany do wypłacenia Panu ¼ wartości wkładu mieszkaniowego związanego z prawem spółdzielczym lokatorskim. Był więc Pana dłużnikiem.

 

W Pana sytuacji, zbywając na rzecz pani Anny swoje mieszkanie, spowodował, że jego majątek znaczenie się pomniejszył, co mogło powodować jego niewypłacalność.

Wystąpienie z pozwem o uznanie umowy o dożywocie za bezskuteczną

Ta okoliczność powoduje, że mógłby Pan wystąpić z pozwem o uznanie umowy o dożywocie, jaką zawarł Pana ojciec, za bezskuteczną w stosunku do Pana. Gdyby udało się Panu uzyskać korzystne orzeczenie w tej sprawie, mógłby Pan egzekwować należną część wkładu z nieruchomości będącej własnością pani Anny.

 

Stosownie do art. 527 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika – dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli – osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Czynność prawna dłużnika dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli

Według art. 527 § 2 Kodeksu cywilnego czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż był przed dokonaniem czynności.

Duże znaczenie w tej sprawie miałby § 3 art. 527 K.c., zgodnie z którym, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

 

Określenie, czy stosunek łączący daną osobę z dłużnikiem może być uznany za bliski, jest z natury rzeczy ocenne i wymaga indywidualizacji w ramach okoliczności faktycznych każdej sprawy. Nie ma bowiem katalogu osób pozostających w bliskim stosunku z dłużnikiem. W Pana sprawie wydaje się, że pani Anna zostałaby uznana za osobę będącą w bliskim stosunku z Pana ojcem, co oznacza, że w toku ewentualnego postępowania musiałaby obalić domniemanie, że wiedziała, iż Pana ojciec, zawierając umowę, działał ze świadomością pokrzywdzenia Pana (Pan, korzystając z domniemania, nie musiałby tego udowadniać).

 

Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową. Uznania tego nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.

Zawarcie umowy której wykonanie czyni niemożliwym zadośćuczynieniu roszczeniu osoby trzeciej

Podobne roszczenie do tego z art. 527 K.c. normuje art. 59 K.c., zgodnie z którym w razie zawarcia umowy, której wykonanie czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo jeżeli umowa była nieodpłatna. Uznania umowy za bezskuteczną nie można żądać po upływie roku od jej zawarcia.

 

Sprawy związane ze wskazanymi powyżej powództwami są zazwyczaj sprawami trudnymi i trudno powiedzieć, jakie miałby Pan szanse na ich wygranie. Dużo będzie zależało od tego, jakimi środkami dowodowymi dysponowałby Pan ewentualnie i jakie byłyby w dyspozycji pani Anny.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI - II =

»Podobne materiały

Co ze wspólnym domem po rozwodzie?

Jestem 5 lat po rozwodzie z orzeczeniem wyłącznej winy mojego męża. Mamy wspólny dom z kredytem hipotecznym. Ze względu na zachowanie byłego męża byłam zmuszona wraz z dzieckiem wyprowadzić się z własnego domu. Jednak nadal ponoszę koszty: płacę połowę kredytu oraz media, chociaż z nich nie korzysta

 

Wypowiedzenie umowy agencyjnej

Wypowiedziałem umowę agencyjną w trybie trzymiesięcznym ze skutkiem na dzień 31.07.2012 r. Jednak ostatnio zaszły okoliczności, które dają mi prawo do natychmiastowego wypowiedzenia umowy (dający zlecenie nie wywiązuje się z warunków umowy). Czy mogę zmienić obowiązujące obecnie wypowiedzenie n

 

Co zrobić aby gmina nie przejęła spadku?

W grudniu ubiegło roku zmarła siostra mojej babci, a kilka miesięcy później jej jedyny, niepełnosprawny syn. Zostawili po sobie nieruchomość w postaci gruntu i budynku. Siostrzeniec obiecywał wielokrotnie babci cały majątek po swojej śmierci, lecz nie zostawił testamentu. Czy ustną deklarację w spra

 

Jak nie płacić zachowku?

Jestem wdowcem. Od kilkunastu lat mieszka i opiekuje się mną syn z wnuczką. W 2004 r. sporządziłem notarialnie testament, w którym oświadczyłem, że do całości spadku po sobie powołuję syna. W 2006 r. z kolei darowałem swoje mieszkanie jedynej córce syna (bez zapisu o dożywociu). Syn, działając w jej

 

Śmierć byłego męża, z którym od lat nie było kontaktu

Dowiedziałam się niedawno, że mój były mąż zmarł. Od dawna nie miałam z nim kontaktu, mieszkał daleko i nie wiem, jak żył. Co zrobić, by córka uniknęła dziedziczenia jego ewentualnych długów?

 

Propozycja seksu za pieniądze

Korespondowałem przez Internet z osobą, która podawała się za siedemnastoletnią dziewczynę. Raz złożyłem jej propozycję seksu za pieniądze. Teraz wyszło na jaw, że był to mężczyzna. Grozi mi zgłoszeniem na policję. Czy propozycja seksu za pieniądze mężczyźnie, który podawał się za kobietę, jest prze

 

Urlop dla poratowania zdrowia po świadczeniu rehabilitacyjnym

Jestem nauczycielem. Od ponad roku choruję na guza mózgu, jestem już po 3 operacjach, obecnie oczekuję na rekonstrukcję kości czaszki. Przebywam teraz na świadczeniu rehabilitacyjnym, które skończy mi się za półtora miesiąca. Czy po zakończeniu tego świadczenia mogę wystąpić o urlop dla poratowania

 

Wynagrodzenie założyciela i dyrektora szkoły niepublicznej

Jestem założycielem i dyrektorem szkoły niepublicznej, która otrzymuje dotację z JST, a nie pobiera czesnego. Od stycznia, zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych, mam pobierać WYNAGRODZENIE, nie mając przecież sama ze sobą umowy o pracę. Jak mam rozliczyć w sensie podatkowym to wynagrodze

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »