Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ubieganie się o świadczenie emerytalne po byłym mężu

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 01.03.2010

Jestem emerytką, mam bardzo niskie świadczenie. Niedawno zmarł mój były mąż. Byliśmy małżeństwem prawie 40 lat, ale rozwiedliśmy się 10 lat temu. Rozwód był bez orzekania o winie. Jednak pomimo rozwodu nadal żyliśmy wspólnie aż do jego śmierci. Przez cały czas mieszkaliśmy razem w naszym mieszkaniu. Mamy wspólnie dwoje dzieci. Dodać pewnie powinnam, że nie pobierałam od byłego męża świadczeń alimentacyjnych. Czy mogę ubiegać się o świadczenie emerytalne po nim?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ubieganie się o świadczenie emerytalne po byłym mężu

Osoby uprawnione do renty rodzinnej

Zasady ustalania prawa do renty rodzinnej zawarte są w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. 2009 r. Nr 153 poz. 1227).

 

Według art. 65 ust. 1 wymienionej ustawy renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń.

 

Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (art. 66).

 

Najważniejszym, w odpowiedzi na Pani pytanie, jest art. 67 ust. 1 ustawy, stosownie do którego, do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny:

 

  1. dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;
  2. przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej;
  3. małżonek (wdowa i wdowiec);
  4. rodzice.

Prawo do renty rodzinnej osoby rozwiedzionej lub wdowy

Ważnym będzie również art. 70 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową.

 

Jak z powyższego wynika, osoba pozostająca ze zmarłym w nieformalnym związku (konkubinacie) nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej.

 

Renta rodzinna przysługuje (po spełnieniu pewnych warunków) wdowie, a więc osobie, która w chwili śmierci osoby, która miała ustalone prawo do emerytury, pozostawała z nią w związku małżeńskim.

 

Małżonka rozwiedziona uzyskuje prawo do renty rodzinnej wyłącznie w sytuacji, w której jej były mąż był zobowiązany do płacenia alimentów, a obowiązek ten wynikał z wyroku sądowego lub z ugody zawartej przed sądem.

 

W chwili śmierci swojego byłego męża nie była Pani wdową, a jako była małżonka nie miała Pani ustalonego prawa do alimentów od byłego męża.

 

W związku z powyższym nie jest Pani osobą uprawnioną do renty rodzinnej po swoim byłym mężu. Okoliczność, że po rozwodzie nadal żyli Państwo w związku, nie ma znaczenia w sprawie, bo związek ten był związkiem nieformalnym, a nie związkiem małżeńskim.

 

Również to, że Pani były mąż pomagał Pani finansowo oraz że prowadzili Państwo wspólne gospodarstwo domowe, nie zmienia Pani sytuacji. Pani mąż nie miał zasądzonych alimentów na Pani rzecz i nie można mówić, że pozostawali Państwo w związku małżeńskim.

 

Jeżeli złoży Pani wniosek o ustalenie prawa do renty rodzinnej po byłym mężu, ZUS z pewnością wyda decyzję odmowną.

Uprawnienia osób pozostających w konkubinacie do renty rodzinnej w przypadku śmierci jednego z nich

Pozwolę sobie zacytować kilka orzeczeń sądowych odnoszących się do konkubinatu i byłych małżonków i uprawnienia tych osób (a raczej jego braku) do renty rodzinnej.

 

I tak, w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2006 r., sygn. akt. III AUa 1007/2006 (LexPolonica nr 1875870) możemy przeczytać:

 

„Ustawodawca nie miał woli, by uprawnienia do renty rodzinnej przysługiwały konkubinie. W art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskazuje bowiem, że prawo to jest należne małżonkowi (wdowie i wdowcowi). Definicję małżeństwa zawiera natomiast art. 1 § 1 K.r.o., zgodnie z którym małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem stanu urzędu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.

 

Tej oceny nie może zmienić okoliczność, że pozostawała ona w długoletnim związku nieformalnym z Kazimierzem K., że prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, czy też mieli wspólnego syna. Nie ma też żadnej podstawy prawnej, by przesłanką orzekania były względy współżycia społecznego. Przy analizie, czy odwołująca spełnia przesłanki do uzyskania renty rodzinnej, nie może także być brany pod uwagę jej stan majątkowy. Okoliczności te nie mają bowiem znaczenia dla oceny prawnej stanu faktycznego. Przyznanie renty rodzinnej nie jest rzeczą uznaniową, ani ocenną. Jedynym warunkiem skutkującym przyznaniem prawa do tej renty jest wypełnienie przesłanek z art. 70 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”.

Czy pozostawanie rozwiedzionych małżonków w konkubinacie daje podstawy do do ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku?

Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt. I UK 302/2004 („Gazeta prawna” 2005/116 str. 22) stwierdził, iż pozostawanie rozwiedzionych małżonków w konkubinacie nie daje podstaw prawnych do ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku, jeżeli wnioskodawczyni nie miała po byłym mężu ustalonego prawa do alimentów.

 

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004 r., sygn. akt. II UK 496/2003 (LexPolonica nr 369587) wskazuje natomiast, iż małżonka rozwiedziona może nabyć prawo do renty rodzinnej wyłącznie w przypadku, gdy wraz ze zgonem byłego małżonka utraciła osobę zobowiązaną do alimentacji.

 

Powyższe orzeczenia sądowe potwierdzają, że jako rozwiedziona małżonka, która nie miała ustalonego w wyroku sądowym lub w ugodzie zawartej przed sądem prawa do alimentów od swojego byłego męża, ma Pani nikłe szanse na uzyskanie renty rodzinnej po swoim byłym mężu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć - dziesięć =

»Podobne materiały

Kradzież pieniędzy z kasy sklepowej

Prowadzę sklep, w którym zatrudniam jedną pracownicę na umowę. Zauważyłam, że znika towar. Okazuje się, że pracownica sprzedaje pewne towary, księgując jednak za nie w systemie niższą kwotę niż wynikająca z metki. Różnicę zachowuje dla siebie. Nie mam w sklepie monitoringu, ale mam słowa świadka na

 

Jak najszybciej rozwiązać umowę o pracę, aby podjąć nowe zatrudnienie?

Jak najszybciej rozwiązać umowę o pracę, aby podjąć nowe zatrudnienie? Mam 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Nowy pracodawca chce, żebym rozpoczął pracę jak najszybciej. Obecny pracodawca zgodził się wstępnie na porozumienie stron, ale pod warunkiem że przepracuję jeszcze 6 tygodni. Mam jeszcze bard

 

Jak zostać opiekunem prawnym chorego rodzica?

Czy aby zostać opiekunem prawnym matki chorej na chorobę alzheimera, musi ona być całkowicie ubezwłasnowolniona? Gdzie i jakie wnioski należy złożyć w tej sprawie?

 

Wady ukryte mieszkania z rynku wtórnego

Początkiem roku zakupiłam mieszkanie na rynku wtórnym. Mieszkanie było po generalnym remoncie. Teraz, po 3 miesiącach użytkowania w jednym z pomieszczeń zaczęło bardzo śmierdzieć jakąś substancją chemiczną. Smród jest nie do wytrzymania. Wyszło to dopiero teraz, ponieważ zrobiło się ciepło. Podejrze

 

Spadek po ojczymie

Moja mama wyszła za mąż kiedy miałam 6 miesięcy. Ojca biologicznego nie poznałam nigdy. Zmieniono nawet moje nazwisko. Czy w świetle prawa jest on moim ojczymem. Mama zmarła 5 lat temu, a niedawno jej mąż. Czy jako pasierbica dziedziczę po nim?

 

Sprzedaż towarów przez eBay klientom z Unii Europejskiej

Posiadam firmę w Polsce i chciałbym sprzedawać towary odbiorcom detalicznym w krajach Unii Europejskiej za pośrednictwem portalu eBay. Przeważnie będą to osoby fizyczne, ale również i firmy. Jaki dokument sprzedaży w obu przypadkach należy wystawiać? Czy są jakieś ograniczenia w obrocie? Czy przekra

 

Zwrócenie darowizny pieniędzy - czy należy się podatek?

Córka otrzymała od szwagierki (żony brata) przelewem na konto dwukrotnie pewną znaczną kwotę pieniędzy – w tytule przelewu wpisana była darowizna. Następnie w niedługim czasie obie darowizny zwróciła darczyńcy. Jednocześnie zgłosiła obie darowizny do US. Otrzymała dwie decyzje określające kwot

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »