Mamy 10 452 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo do pierwszego urlopu

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 17.01.2009

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego na zasadach obowiązujących od dnia 1 stycznia 2004 r.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Urlop wypoczynkowy pracownika stanowi uprawnienie realizujące podstawową zasadę prawa pracy, zapisaną w art. 14 Kodeksu pracy, a mianowicie zasadę prawa do wypoczynku pracownika. Zgodnie z tym artykułem, pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych.

 

Te trzy grupy przepisów wspólnie realizują zasadę prawa do wypoczynku pracownika, niemniej jednak prawo do urlopu odgrywa bardzo istotną rolę polegającą na przywróceniu pracownikowi zdolności psychofizycznej do pracy, gdyż taki jest cel urlopu wypoczynkowego.

 

Biorąc to pod uwagę, ustawodawca nie dopuszcza do udzielenia urlopu wypoczynkowego z inicjatywy pracodawcy, ale tylko na wyraźny wniosek pracownika, ograniczając jednocześnie tę możliwość w art. 162 K.p.

 

Historycznie rzecz ujmując, przepisy prawa pracy przewidywały, że prawo do pierwszego urlopu pracownik nabywał z upływem roku pierwszej pracy, co było związane z potrzebą wypracowania tego prawa, w przeciwieństwie do kolejnego urlopu wypoczynkowego, do którego pracownik nabywał prawo od razu z dniem 1 stycznia następnego roku kalendarzowego.

 

Dokonując nowelizacji przepisów Kodeksu pracy z dniem 1 stycznia 2004 r., ustawodawca zdecydował się na zmianę art. 153 K.p. Obecny stan prawny przewiduje przede wszystkim odmienne od dotychczasowych zasady nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego, gdyż pominięto obowiązującą dotychczas podstawową zasadę nabywania prawa do urlopu z upływem roku pierwszej pracy.

 

Zgodnie z art. 153 § 1 K.p.:

  • pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy,
  • w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę,
  • uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca,
  • w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego po przepracowanym roku.

 

Zatem obecnie w przypadku urlopu wypoczynkowego ustawodawca zrezygnował z zasady nabywania do niego prawa z upływem roku pracy, chociaż nadal jest on świadczeniem corocznym, rozumianym w sposób kalendarzowy, bo na to wskazuje art. 152, w związku z art. 153 § 2 K.p.

 

Na tle tej regulacji prawnej mogą zachodzić różne stany faktyczne wymagające wykładniowego wyjaśnienia. Pierwszy problem, to kwestia wyliczenia miesiąca zatrudnienia, warunkującego nabycie prawa do urlopu.

 

Przez miesiąc rozumie się oczywiście przepracowany miesiąc kalendarzowy. Natomiast w przypadku przepracowania części miesiąca, np. zatrudnienia od 10 września 2008 r. – za miesiąc pracy liczy się 30 dni, poczynając od 10 września, a skończywszy na dniu 9 października 2008 r.

 

Jeśli pracownik w 2008 roku podjął pierwszą pracę, a następnie został z niej zwolniony, po czym kolejny raz podjął pracę u tego lub innego pracodawcy, to jego uprawnienie urlopowe przez cały 2008 r. oblicza się wedle zasad przewidzianych w art. 153 K.p.

 

W konsekwencji sumuje się okresy pierwszego i drugiego zatrudnienia do wielkości miesiąca i w ten sposób ustala nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego w rozumieniu art. 153 K.p.

 

Pracownik, który podjął pierwszą pracę 1 marca 2008 r. i pracował do 31 marca 2008 r., nabył prawo do urlopu za jeden miesiąc pracy. W przypadku obliczania przepracowanych miesięcy kalendarzowych nie stosuje się przy obliczaniu terminów postanowień Kodeksu cywilnego, lecz zasady wypracowane na tle przepisów o urlopach wypoczynkowych.

 

Oznacza to, że w podanym przykładzie miesiąc pracy upływa 31 marca 2008 r. i z tym dniem pracownik nabywa prawo do urlopu, a nie z dniem 1 kwietnia 2008 r., jakby to wynikało z zastosowania regulacji dotyczących liczenia terminów przewidzianych w art. 112 K.c.

 

Zasady nabywania prawa do pierwszego urlopu wedle formuły określonej w art. 153 K.p. obejmują cały pierwszy rok kalendarzowy pracy danego pracownika. Oznacza to, że np. pracownik, który był zatrudniony od 1 lutego 2008 r. do 31 marca 2008 r. nabył prawo do urlopu za 2 miesiące pracy.

 

Jeśli po przerwie w zatrudnieniu pracownik ten podejmie pracę np. od 1 lipca 2008 r. i będzie do końca roku nadal pracował, to nabędzie kolejne prawo do urlopu za 6 miesięcy 2008 r., po czym z dniem 1 stycznia 2009 r. nabędzie prawo do kolejnego już pełnego wymiaru urlopu wypoczynkowego.

 

Dokonana zmiana zasad nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego wpisuje się w zmienione stosunki zatrudnieniowe, które charakteryzuje w znacznej mierze zmienność zatrudnienia i częste stosowanie umów zawieranych na czas określony, a także jest powiązana z wprowadzonym urlopem na żądanie.

 

Gdyby nie doszło do zmian nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego, pracownik zatrudniony po raz pierwszy nie miałby możliwości skorzystania z urlopu na żądanie, co było także jednym z argumentów na rzecz przeprowadzenia omawianej nowelizacji prawa urlopowego.

 

Obecna specyfika zatrudnieniowa, a także krytykowana poprzednio sytuacja prawna różnicująca uprawnienia urlopowe pracownika w zależności od tego, w którym momencie roku kalendarzowego podjął pierwszą pracę, spowodowała omówioną nowelizację, którą zasadniczo trzeba ocenić pozytywnie.

 

Z legislacyjnego punktu widzenia ustawodawca pozostawił jednak w postanowieniach kodeksu zapisy, które mogą pozornie budzić wątpliwości i wskazywać na możliwość przysługiwania pracownikowi urlopu po przepracowaniu roku pracy.

 

W art. 153 § 1 K.p. użyto następującego sformułowania: „w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu wypoczynkowego przysługującego mu po przepracowaniu roku”. Zwrot ten należy jednak rozumieć w zakresie prawa do wymiaru urlopu. Przy takiej interpretacji tego przepisu odpadnie zarzut dokonania wykładni w sposób pozbawiający określonych zwrotów użytych w art. 153 § 1 K.p. znaczenia prawnego, co czyniłoby postawioną tezę wykładniową niedopuszczalną.

 

Wskazany sposób rozumienia tego przepisu sprawdza się na przykładach praktycznych, które najlepiej weryfikują każde teoretyczne twierdzenie. Pracownik zatrudniony po raz pierwszy od 1 października 2008 r. nabędzie za październik 1/12 z 20 dni urlopu, za listopad i grudzień 2008 r. tak samo, natomiast z dniem 1 stycznia 2009 r. nabędzie prawo do pełnego urlopu za 2009 r., ponieważ ustawodawca wyraźnie ogranicza urlop miesięczny cząstkowy do roku kalendarzowego, w którym pracownik rozpoczął pracę.

 

W konsekwencji mechanizmem opisanym w art. 153 § 1 K.p. – z punktu widzenia gramatycznego brzmienia przepisu – nie może być już objęty następny rok kalendarzowy. Poprzednio krytykowane były przypadki, kiedy to w razie podjęcia pracy np. 1 lutego danego roku pracownik przepracowywał 23 miesiące, posiadając tylko prawo do jednego urlopu.

 

Z dniem 1 stycznia 2004 r. wprowadzono do kodeksu zasadę jednakowego traktowania pracowników w zatrudnieniu (art. 183a i nast.), z którą w pewnej opozycji pozostawałyby dotychczasowe przepisy regulujące nabywanie prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego dopiero po roku pracy.

 

Uprawnienie do pierwszego urlopu wypoczynkowego uzależnione byłoby bowiem od okoliczności zupełnie przypadkowej. Różnicowanie czasu przepracowanego, koniecznego do nabycia prawa do urlopu, powodowałoby dyferencjację nie opartą na żadnej racjonalnej przesłance i dlatego ustawodawca słusznie dokonał zmiany tych zasad.

 

Opisane metody nabywania prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego mają charakter ogólnych, powszechnie stosowanych regulacji. Nie wyklucza to możliwości odmiennych, przewidzianych w ustawach szczególnych w stosunku do Kodeksu pracy.

 

Te regulacje szczególne mogą także przewidywać odmienne zasady nabywania prawa do pierwszego urlopu dodatkowego, jak to ma miejsce np. w przypadku osób niepełnosprawnych uprawnionych do dodatkowego urlopu wypoczynkowego.



Stan prawny obowiązujący na dzień 17.01.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I + 1 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Wymiar urlopu na niepełnym etacie

Wykładnia przepisów urlopowych dotyczących przeliczania dni urlopu na godziny urlopowe w stosunku do pracowników zatrudnionych na niepełnym etacie.

Zasady obliczania urlopu na żądanie

W artykule omówiono zasady udzielania urlopu na żądanie pracownikom zatrudnionym w stałym rozkładzie czasu pracy oraz w równoważnych normach czasu pracy i w rozkładzie zmiennym.

Uprawnienia pracodawcy w procesie udzielania urlopu na żądanie

W artykule omówiono uprawnienia pracodawcy w procesie udzielania urlopu na żądanie, zwracając szczególną uwagę na odrębne zasady w tym zakresie obowiązujące w stosunku do udzielania urlopu podstawowego.

Urlop wypoczynkowy bibliotekarzy

W artykule omówiono zagadnienia związane z art.264 ust. 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zakresie prawa do urlopu wypoczynkowego bibliotekarzy. Wskazano na naruszenie przez ustawodawcę zasady prawa nabytych, co powinno być przedmiotem badania przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Moment zgłoszenia wniosku o urlop na żądanie

W artykule omówiono kwestię dotycząca momentu, w którym najpóźniej pracownik może zażądać od pracodawcy urlopu na żądanie, analizując ostatni wyrok Sądu Najwyższego w tej sprawie omówiony wstępnie na łamach „Rzeczpospolitej” z dnia 16.11.2006 r.

Urlop dodatkowy niepełnosprawnego

W artykule omówiono moment powstania prawa do urlopu dodatkowego pracownika zaliczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności.

Niespójność pojęcia dnia urlopu wypoczynkowego

Wyjaśnienie charakteru znaczeniowego dnia urlopu wypoczynkowego w aspekcie jego wymiaru oraz okresu czasu wolnego przeznaczonego na wypoczynek.

Końcówka urlopu

Omówienie zasad udzielania końcowej części godzinowej urlopu wypoczynkowego w rozmiarze mniejszym niż dobowy wymiar czasu pracy pracownika.

Prawo do urlopu niepełnosprawnego

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące nabycia prawa do urlopu dodatkowego pracownika niepełnosprawnego w sytuacji orzeczenia niepełnosprawności na czas określony i związane z tym dalsze wątpliwości.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »