.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo dewizowe a przewóz lub transfer pieniędzy do Egiptu

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 20.02.2012

Jaką kwotę pieniędzy mogę przewieźć lub wytransferować do Egiptu w ramach ogólnego zezwolenia dewizowego (i co znaczy „jednorazowo”?)? Zgodnie z prawem egipskim mogę nabyć nieruchomość na terenie Egiptu, ale jakie czynności prawne muszę podjąć, by dokonać takiej transakcji zgodnie z prawem polskim? Czy muszę uzyskać indywidualne zezwolenie dewizowe? Czy mogę nabyć akcje spółki zarejestrowanej na terenie Egiptu? Proszę o konkretne rady.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W dniu 1 lipca 1995 r. w Kairze została podpisana umowa międzynarodowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Arabską Republiką Egiptu w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji (Dz. U. z 1998 r. Nr 48, poz. 302). Niniejsza umowa weszła w życie w dniu 17 stycznia 1998 r. i nadal obowiązuje w stosunkach pomiędzy obydwoma państwami – jak wynika z oświadczenia rządowego z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie wejścia w życie powyższej umowy (Dz. U. z 1998 r. Nr 48, poz. 303). Stanowi tym samym część polskiego porządku prawnego.

 

Umowa powyższa nie została ratyfikowana za uprzednią zgodą Sejmu wyrażoną w ustawie, zatem w razie ewentualnej kolizji między przepisami rangi ustawowej obowiązującymi w Polsce a postanowieniami niniejszej umowy, pierwszeństwo ma polska ustawa.

 

W świetle art. 1 ust. 1 umowy, za inwestora „uważa się w stosunku do każdej z Umawiających się Stron:

 

  1. osobę fizyczną posiadającą obywatelstwo danej strony,
  2. osobę prawną, w tym spółkę, korporację, stowarzyszenie handlowe, i inne organizacje utworzone lub zorganizowane w sposób zgodny z prawem Umawiających się Stron, na której terytorium maja swoją siedzibę i prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą,
  3. osobę prawną utworzoną zgodnie z prawem którekolwiek państwa i znajdującą się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą obywateli tej Umawiającej się Strony lub osób prawnych, mających swoją siedzibę i prowadzących rzeczywistą działalność gospodarczą na terytorium tej Umawiającej się Strony; kontrola wymaga istotnego udziału we własności”.

 

W świetle postanowień umowy międzynarodowej spełnia Pani zatem przesłanki do uznania Pani za „inwestora” na terenie Arabskiej Republiki Egiptu.

 

Umowa definiuje również pojęcie „inwestycji” (art 1 ust. 2 lit. a-e). Jest to „wszelkie mienie zainwestowane przez inwestora jednej Umawiającej się Strony, zgodnie z ustawodawstwem i przepisami drugiej Umawiającej się Strony, i obejmuje w szczególności, lecz nie wyłącznie:

 

  • majątek ruchomy i nieruchomy, jak również wszelkie inne prawa rzeczowe, takie jak służebności, hipoteka, kupieckie prawo zatrzymania lub zastaw,
  • akcje, udziały, lub wszelkie inne rodzaje udziałów w spółce,
  • wierzytelności pieniężne lub prawa do innych świadczeń mających wartość ekonomiczną,
  • prawa autorskie, prawa własności przemysłowej (takie jak: patenty, wzory użytkowe, projekty i wzory przemysłowe, znaki handlowe lub usługowe, nazwy handlowe, oznaczenia pochodzenia), know-how i goodwill;
  • prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, przyznane zgodnie z prawem przez władze publiczne, w tym koncesje”.

 

„Każda z Umawiających się Stron zobowiązała się do popierania na swoim terytorium inwestycji, realizowanych przez inwestorów drugiej Umawiającej się Strony i dopuszczania takich inwestycji zgodnie ze swoim ustawodawstwem i innymi przepisami” (art. 2 ust. 1). Planowane przez Panią zamierzenia spełniają warunki do uznania ich za inwestycję w świetle postanowień cytowanej umowy międzynarodowej.

 

Ponadto, co istotne w Pani sprawie, strony umowy w art. 6 zobowiązały się przyznać inwestorom, zgodnie jednak z ich wewnętrznymi ustawodawstwami i przepisami, swobodny transfer płatności związanych z tymi inwestycjami, a w szczególności transfer m.in.:

 

  • kapitału i dodatkowych kwot, niezbędnych do utrzymania i rozszerzania inwestycji,
  • przychodów (przychody to „kwoty uzyskane z inwestycji, w szczególności choć nie wyłącznie pojęcie to obejmuje zyski, odsetki, zyski kapitałowe, dywidendy, należności licencyjne, honoraria lub inny bieżący dochód” – art. 1 ust. 5 umowy).
  • wpływów z całkowitej lub częściowej likwidacji lub sprzedaży inwestycji,
  • zarobków obywateli jednej Umawiającej się Strony, którzy uzyskali zezwolenie na pracę w związku z inwestycją dokonaną na terytorium drugiego państwa.

 

Transfery mają być dokonywane w walutach wymienialnych, a żadne z państw nie będzie podejmować działań prowadzących do odmowy, zawieszenia lub zmiany istoty tego transferu (art. 6 ust. 2).

 

Funt egipski (EGP) ma w Polsce status waluty wymienialnej, zgodnie z treścią pkt 54 załącznika do Obwieszczenia Prezesa Narodowego Polskiego z dnia 23 lutego 2011 r. w sprawie ogłoszenia wykazu walut wymienialnych („Monitor Polski”, Nr 19, poz. 203).

 

Zakup nieruchomości położonej na terenie Egiptu oraz nabycie praw z akcji spółki egipskiej podlegają prawu wewnętrznemu Arabskiej Republiki Egiptu. W Polsce Pani obowiązki jako rezydenta, związane z realizacją obu planowanych transakcji, są zminimalizowane. Odrębną kwestią jest opodatkowanie w Polsce dochodów uzyskiwanych na terytorium Egiptu, co zależy od tego, czy posiada Pani status polskiego rezydenta podatkowego.

 

Na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2007 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 z późn. zm.) Egipt jest traktowany jako kraj trzeci, nienależący do państw członkowskich Unii Europejskiej.

 

Czynności prawne, jakie planuje Pani dokonać na terenie Arabskiej Republiki Egiptu, oraz wywóz wartości dewizowych to obrót dewizowy z zagranicą (art. 2 ust. 1 pkt 17 Prawa dewizowego).

 

„Zezwoleń dewizowych udziela się, jeśli nie zagraża to interesowi publicznemu lub międzynarodowym zobowiązaniom, wiążącym Rzeczpospolitą Polską” (art. 6 ust. 1 Prawa dewizowego). Ogólnych zezwoleń dewizowych udziela w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 7).

 

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz. U. Nr 69, poz. 597), Egipt należy do krajów BIT – a więc jest krajem trzecim, z którym Rzeczpospolitą Polską wiążą umowy o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji.

 

§ 2 wyżej wymienionego Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.04.2009 r. ustanawia katalog przypadków, które uzasadniają zezwolenie na odstępowanie od ograniczeń w dokonywaniu obrotu dewizowego z zagranicą.

 

Zezwala się zatem m.in.:

 

  • na przekazywanie przez rezydentów do krajów BIT za pośrednictwem uprawnionych banków, krajowych lub zagranicznych środków płatniczych z przeznaczeniem na podjęcie lub rozszerzenie w tych krajach działalności gospodarczej, w tym na nabycie nieruchomości na potrzeby tej działalności (§ 2 pkt 1);
  • nabywanie przez rezydentów w krajach BIT udziałów i akcji w spółkach, mających siedzibę w krajach BIT a także obejmowanie udziałów i akacji w takich spółkach (§ 2 pkt 2 lit. a);
  • dokonywanie przez rezydentów i nierezydentów z krajów trzecich rozliczeń pieniężnych w wykonaniu czynności określonych w pkt 2-10 § 2 rozporządzenia.

 

Nabycie akcji egipskiej spółki w drodze czynności prawnej dokonanej przez Panią w Egipcie nie wymaga więc indywidualnego zezwolenia dewizowego, podobnie jak wywóz środków z przeznaczeniem na ten cel – objęte jest bowiem ogólnym zezwoleniem dewizowym.

 

Podobnie nie wymagałoby indywidualnego zezwolenia dewizowego nabycie nieruchomości na potrzeby działalności gospodarczej, jeśli operacja wiązałaby się z przekazaniem środków w drodze obrotu bezgotówkowego. W pytaniu nie ma informacji, czy nieruchomość będzie nabyta na potrzeby związane z prowadzoną przez Panią działalnością gospodarczą, dlatego zakładam, że taka okoliczność nie ma miejsca.

 

Indywidualnych zezwoleń dewizowych udziela Prezes Narodowego Banku Polskiego, w drodze decyzji administracyjnej, do której stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 8 ust. 2 i ust. 3 Prawa dewizowego). Jest on również organem uprawnionym do kontroli udzielonych zezwoleń (art. 33 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2). Decyzja powinna być wydana w terminie miesiąca, a w prawach szczególnie skomplikowanych w terminie 2 miesięcy (art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).

 

Prawo dewizowe posługuje się obecnie walutą euro dla określenia pułapu kwoty, jaką można bez zgłoszenia wywieść na granicę, a nie dolarem amerykańskim (USD).

 

Zgodnie z art. 18 Prawa dewizowego „rezydenci i nierezydenci, przekraczający granicę państwową są obowiązani zgłaszać w formie pisemnej organom celnym lub organom Straży Granicznej przywóz do kraju oraz wywóz za granicę złota dewizowego lub platyny dewizowej, bez względu na ich ilość, a także krajowych lub zagranicznych środków płatniczych, jeżeli ich wartość przekracza łącznie równowartość 10 tys. euro. Nie stanowi wykonania obowiązku podanie w zgłoszeniu nieprawdziwych danych”.

 

Tylko w przypadku przekraczania granic na obszarze Schengen powyższy obowiązek zgłaszania wywozu i przywozu został zniesiony w drodze ogólnego zezwolenia dewizowego (§ 3 rozporządzenia MF z dnia 20.04.2009 r.).

 

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu dokonywania potwierdzenia przywozu do kraju oraz wywozu za granicę wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz wzoru zgłoszenia przywozu do kraju i wywozu za granicę tych wartości lub środków (Dz. U. Nr 126, poz. 875) należy wypełnić w dwóch egzemplarzach stanowiące załącznik do tego rozporządzenia zgłoszenie wywozu lub przywozu, na którym pieczęć odciśnie i umieści podpis organ celny lub organ Straży Granicznej (§ 2 rozporządzenia).

 

Zgłoszenie zawiera dane osobowe i dotyczące dokumentów tożsamości (cz. I), opis wartości dewizowych oraz krajowych środków płatniczych (cz. II), pochodzenie i zamierzony cel przeznaczenia wartości dewizowych oraz krajowych środków płatniczych (cz. III), informację o transporcie (cz. IV), informację o tym, czy wizyta w danym kraju jest pierwszą, czy kolejną. Rozporządzenie Ministra Finansów, o którym mowa wyżej, wraz ze wzorem zgłoszenia, załączam do odpowiedzi. Oczywiście zgłoszenie jest tylko czynnością techniczną, niezależną od zezwolenia.

 

Po analizie aktów normatywnych dotyczących zadanego przez Panią pytania stwierdzam, że na wywóz do Egiptu wartości dewizowych ponad 10 tys. euro jednocześnie (a więc podczas jednorazowego opuszczania kraju) jak również na nabycie nieruchomości na terenie Egiptu wymagane będzie udzielenie indywidualnego zezwolenia dewizowego przez Prezesa NBP lub upoważnionych przez niego zgodnie z ustawą osób.

 

Zezwolenie indywidualne na wywóz może obejmować od razu całą kwotę, jaką planuje Pani przewieść, w ten sposób na jego podstawie można będzie dokonywać wywozu kilkukrotnie. Niestety, te dwie operacje nie znalazły się w katalogu ogólnych zezwoleń ministerialnych, inaczej niż nabycie akcji spółki, mającej siedzibę w kraju BIT.

 

Wnioski w sprawach dotyczących zezwoleń przyjmuje Narodowy Bank Polski, Departament Operacji Krajowych, ul. Świętokrzyska 11/21, 00-919 Warszawa. Wnioski można składać bezpośrednio bądź przesyłać na powyższy adres.

 

Wniosek w formie podania powinien zawierać wskazanie strony, od której pochodzi, jej adres, żądanie wraz z jego uzasadnieniem oraz określać wnioskowany termin ważności zezwolenia. Termin proponuje Pani sama, biorąc pod uwagę zaawansowanie realizacji planów inwestycyjnych.

 

Jeżeli wnioskodawcą jest przedsiębiorca, wniosek powinien być podpisany pod imienną pieczątką funkcyjną przez osobę upoważnioną do składania oświadczeń w imieniu tego przedsiębiorcy, a w przypadku gdy wniosek jest składany za pośrednictwem pełnomocnika lub prokurenta, powinno zostać udokumentowane jego uprawnienie do składania oświadczeń w imieniu tego przedsiębiorcy.

 

Jeżeli wnioskodawcą jest osoba fizyczna – rezydent, nieprowadząca działalności gospodarczej, a wniosek jest składany za pośrednictwem pełnomocnika lub prokurenta, powinno zostać dołączone do wniosku pełnomocnictwo lub dokument potwierdzający udzielenie prokury.

 

W przypadku przedsiębiorców do wniosku należy dołączyć kopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego albo zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wniosek powinien zawierać numer REGON w przypadku przedsiębiorców albo numer PESEL w przypadku osób fizycznych.

 

Załącznikami do wniosku mogą być (ale nie muszą) dokumenty potwierdzające żądanie strony, jakie to będą dokumenty, zależy więc już od samej osoby wnioskującej.

 

Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty skarbowej, zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.):

 

  1. za wydanie indywidualnego zezwolenia dewizowego – w wysokości 113 zł,
  2. za zmianę zezwolenia, jeśli dotyczy ona przedłużenia terminu ważności lub rozszerzenia zakresu działalności – w wysokości 56,50 zł,
  3. za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, prokury – w wysokości 17 zł.

 

Opłatę skarbową uiszcza się na rzecz Dzielnicy Śródmieścia m. st. Warszawy, ul. Nowogrodzka 43, 00-950 Warszawa, na rachunek w Banku Handlowym w Warszawie S.A. numer konta 60 1030 1508 0000 0005 5001 0038.

 

Wiele przepisów odnośnie obrotu dewizowego i naruszenia jego zasad można odnaleźć w Kodeksie karnym skarbowym. Z powodu ich objętości nie przytaczam treści, ale informuję, iż nabycie nieruchomości w krajach trzecich bez wymaganego zezwolenia dewizowego jest przestępstwem skarbowym, podobnie jak wywóz zagranicznych środków płatniczych za granicę (art. 97 i następne Kodeksu).

 

Ponieważ Pani sprawa ma dość skomplikowany charakter i wykładnia przepisów związanych z planowanymi operacjami jest szczególnie utrudniona, proponuję również wystąpić (np. telefonicznie lub pisemnie) do NBP o udzielenie wstępnych informacji, zanim jeszcze złoży Pani wniosek o wydanie indywidualnego zezwolenia dewizowego.

 

Zwracam uwagę, że nabycie nieruchomości położonych za granicą oraz praw majątkowych, które są wykonywane za granicą, nie podlega pod przepisy polskiej ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 z późn. zm.), gdyż pomimo miejsca zamieszkania nabywcy na terenie Polski, czynność nie będzie dokonana na terytorium RP – a te dwa warunki muszą być spełnione łącznie, aby powstał obowiązek podatkowy (art. 1 ust. 4 pkt 2 ustawy).

 

Co do kwestii praktycznych, to zgodnie z treścią § 2 pkt 2 obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych, nabywanie przez rezydentów w krajach BIT udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach BIT jest objęte ogólnym zezwoleniem dewizowym.

 

Tym samym ogólnym zezwoleniem dewizowym objęte jest dokonywanie rozliczeń pieniężnych przez rezydentów w wykonaniu czynności nabycia udziałów i akcji w spółkach mających siedzibę w krajach BIT (§ 2 pkt 11 rozporządzenia).

 

Oznacza to, w mojej ocenie, że nie potrzebuje Pani ubiegać się o indywidualne zezwolenie dewizowe, aby przekazać środki pieniężne z przeznaczeniem na nabycie akcji, i to niezależnie od tego, czy przekazanie ich nastąpi drogą tradycyjnego wywozu przez granicę, czy przekazania za pośrednictwem polskiego banku na rachunek bankowy w Egipcie. Wywóz gotówki trzeba zgłosić na formularzu.

 

Przede wszystkim proponuję wydrukować to rozporządzenie, aby w razie problemów wskazać od razu na treść przepisu, jaki uzasadnia Pani działanie. Założenie, że urzędnicy znają doskonale tak specjalistyczną dziedzinę prawa jest idealistyczne, w praktyce bywa różnie.

 

Zwracam uwagę, że ogólnym zezwoleniem dewizowym objęte jest również (§ 2 pkt 9 rozporządzenia) „otwieranie przez rezydentów rachunków w bankach i oddziałach banków, mających siedzibę w krajach trzecich, w celu gromadzenia na tych rachunkach krajowych lub zagranicznych środków płatniczych uzyskanych w tych krajach zgodnie z ustawą lub zezwoleniem dewizowym lub przekazanych z kraju na cele zgodne z ustawą i zezwoleniem dewizowym [ogólnym lub indywidualnym], pod warunkiem, że rachunki te będą wykorzystywane wyłącznie do dokonywania rozliczeń z nierezydentami z tytułów zgodnych z ustawą lub zezwoleniem dewizowym”.

 

Dowodem należytego skorzystania z ogólnego zezwolenia dewizowego jest potwierdzenie przelewu z tytułu danej operacji (lub zbiorczy wyciąg), przeprowadzonych za pośrednictwem założonego w Egipcie rachunku bankowego. Po zakończeniu transakcji można rachunek zamknąć albo wykorzystać do innych przelewów zgodnie z indywidualnym zezwoleniem dewizowym.

 

Jeśli będzie Pani wykonywać przelew za pośrednictwem swojego polskiego rachunku, tytuł przelewu powinien określać, na co dokładnie przeznaczone są te środki. Proszę też zapytać w Polsce we własnym banku, jak widzą praktyczną realizację operacji objętej ogólnym zezwoleniem dewizowym.

 

Informuję, że kwoty powyżej 15 000 euro należy przekazywać na pośrednictwem uprawnionych banków (art. 25 ust. 1 Prawa dewizowego). Banki mają również obowiązek przekazywać określone dane do NBP, aby ten mógł sporządzić bilans płatniczy służący ocenie międzynarodowej pozycji inwestycyjnej kraju (art. 32 Prawa dewizowego), zaś rezydenci obowiązani są udzielać bankowi informacji o przeznaczeniu przekazywanych środków.

 

Nie ma Pani obowiązku z własnej inicjatywy, po nabyciu akcji, zgłaszać ani udowadniać tego faktu w żadnym urzędzie. Kontrolę przestrzegania prawa w zakresie korzystania z udzielonych zezwoleń indywidualnych sprawuje Prezes NBP za pośrednictwem upoważnionych osób.

W razie ewentualnej kontroli wykonania operacji objętych zezwoleniem indywidualnym będzie Pani mogła przedstawić wyciągi, pojedyncze przelewy, w których tytuł będzie wskazywał dokładnie na charakter sfinansowanej operacji, a ponadto np. stosowne umowy zawarte w Egipcie. Tak samo udowodnić należy wykonanie czynności obrotu dewizowego, objętych ogólnym zezwoleniem dewizowym.

 

Prezes NBP nie prowadzi kontroli sposobu korzystania z ogólnych zezwoleń dewizowych, a jedynie kontroluje wykonywanie przez banki i rezydentów obowiązków informacyjnych, związanych z tym obrotem dewizowym (art. 33 ust. 1 Prawa dewizowego).

 

Zgodnie z art. 32a Prawa dewizowego rezydenci, którzy podlegają ograniczeniom lub obowiązkom określonym w ustawie, „są obowiązani, na potrzeby kontroli skarbowej oraz kontroli wykonywanej przez Prezesa NBP, przechować dokumenty związane z tymi czynnościami przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonali czynności obrotu dewizowego”.

 

Jeśli jest Pani polską rezydentką podatkową, mającą w Polsce miejsce zamieszkania i w tym kraju centrum własnym interesów życiowych i osobistych, podlega Pani w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od dochodów, osiągniętych i w kraju i za granicą. Dochody z akcji to dochody z kapitałów pieniężnych, dywidendy (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). To właśnie ta sfera podatkowa będzie stanowić ewentualny obszar zainteresowania organów podatkowych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II - dziewięć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »