.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo do dysponowania częścią wspólnego grobowca

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 18.07.2017

Moja mama jest dysponentką części grobowca rodzinnego. Drugim dysponentem do swojej śmierci była kuzynka mamy. Do tego czasu grobowiec funkcjonował jako wspólny i nikt nie miał co do tego żadnych wątpliwości. Po śmierci kuzynki jej synowie chcą pozbawić mamę prawa do dysponowania częścią grobowca. Podważają oni fakty dotyczące powstania grobu, który został wybudowany i sfinansowany przez moją babcię. W grobowcu tym spoczywa dziadek, babcia i mój tata. W 2005 r. grobowiec został obłożony granitem. Remont został uzgodniony i sfinansowany przez obie strony. Ustalono także, że w przyszłości spocznie tam mama oraz kuzynka z mężem. W 2009 r. wewnątrz grobu została przeprowadzona ekshumacja, szczątki złożono w dwóch trumnach ekshumacyjnych i w ten sposób uzyskano miejsce do dalszych pochówków. Dysponujemy tutaj stosownymi fakturami. Chcemy sprawę o potwierdzenie prawa do dysponowania częścią grobowca skierować do sądu. Prosimy o opinię.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W treści pytania wspomniała Pani, iż Pani mama jest dysponentem grobu. Rozumiem zatem, iż między innymi Pani mama jest stronę umowy zawartej z zarządcą cmentarza o tzw. rezerwację kwatery. Jeśli w przedmiotowym grobie pochowane są już jakieś osoby, to niestety sprawa się komplikuje. 

 

Otóż w piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, iż prawo do grobu jest zarówno dobrem osobistym, jak i prawem majątkowym. Tym samym osoba, która wybudowała grób na podstawie zawartej z zarządcą cmentarza umowy i uiściła należną opłatę cmentarną, z chwilą pierwszego pochówku nie może już bez porozumienia z osobami bliskimi osoby spoczywającej w grobie decydować o pochowaniu w tym grobie innych zmarłych. Inaczej mówiąc, w sprawie pochowania kolejnych zwłok w grobie rodzinnym osoba, która poniosła koszty budowy grobu i jego utrzymania, musi porozumieć się z osobami bliskimi osoby, która w grobie tym została już pochowana. W razie sporu każda z tych osób może szukać pomocy na drodze postępowania sądowego.

 

Przez osoby bliskie należy rozumieć osoby wskazane w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

 

  1. pozostałego małżonka,
  2. krewnych zstępnych (dzieci, wnuki),
  3. krewni wstępni (rodzice, dziadkowie),
  4. krewni boczni do 4. stopnia pokrewieństwa (Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej, stopień pokrewieństwa określa się według liczby urodzeń, wskutek których powstało pokrewieństwo, np. rodzeństwo),
  5. powinowaci w linii prostej do 1. stopnia (teściowie, zięć, synowa).

 

Oczywiście nie jest tak, iż wspomniany art. 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych tworzy wprost jakieś prawo do grobu, co potwierdza orzecznictwo. Przykładowo w wyroku z 9 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy wskazał, że: „artykuł 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 118, poz. 687) nie stanowi podstawy powstania prawa do grobu. […] Kult pamięci zmarłego, polega na przysługujących człowiekowi uprawnieniach, wypływających ze sfery uczuć i odczuć odnoszących się do postaci osoby zmarłej, okazywania szacunku dla wspomnień i pamięci o niej, urządzenia pogrzebu oraz nagrobka i decydowania o jego wystroju, załatwiania spraw z zarządem cmentarza, ochronie przed naruszeniami, składania wieńców, palenia zniczy, decydowania lub współdecydowania o przeznaczeniu wolnych miejsc w grobie murowanym dla pochowania dalszych zmarłych itp. […] Artykuł 10 ustawy ma to znaczenie, że określa osoby, którym przysługuje prawo do pochowania w grobie; nie stanowi jednak materialnoprawnego źródła powstania prawa do grobu” (wyrok SN z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt III CSK 106/2011).

 

Niemniej, skoro Pani mama jest dysponentem grobu i poniosła na niego nakłady finansowe, to uważam, że jej ewentualne powództwo o ustalenie prawa do dysponowania grobem i bycia w nim pochowanym ma szanse powodzenia. Warto w tym celu powołać się na następujące orzecznictwo. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 13 lutego 1970 r., sygn. akt I CR 25/79:

 

„Uprawnienie do grobu lub do miejsca w grobie rodzinnym ma dwojaki charakter. Przede wszystkim jest to uprawnienie o charakterze dobra osobistego. Do dóbr osobistych człowieka bowiem należy zaliczyć jego prawo, aby jego zwłoki znalazły się w wybranym przez niego miejscu, w szczególności w grobie rodzinnym obok osób mu bliskich. Z drugiej strony uprawnienie do grobu zawiera także elementy o charakterze majątkowym, zakup bowiem miejsca na cmentarzu i urządzenie grobu wymaga świadczeń finansowych, niekiedy bardzo znacznych. Ze względu jednak na dominujący charakter dobra osobistego prawo do grobu nie podlega regułom dziedziczenia. Prawo do pochowania w danym grobie przysługuje z reguły określonym osobom, które same grób urządziły lub dla których został on urządzony. Reguły dziedziczenia mogą co najwyżej służyć za posiłkową wskazówkę w wypadkach, gdy miejsca w grobie rodzinnym nie zostały z góry przeznaczone przez osobę, która go urządziła, dla określonych osób bliskich”.

 

Sądem właściwym będzie sąd okręgowy, wydział I cywilny.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII minus trzy =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton