Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prawo decydowania o dziecku urodzonym w wolnym związku

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 04.04.2017

Dwa miesiące temu urodziłam dziecko. Żyjemy z partnerem w wolnym związku, od wielu miesięcy w niezgodzie. Chciałabym samodzielnie wychowywać dziecko, jakie są na to szanse zgodnie z prawem? Tymczasowo chciałabym również zmienić miejsce zamieszkania wraz z dzieckiem, czy potrzebuję zgody ojca dziecka? Powinnam dodać, że dziecko zostało uznane przez ojca przed urzędnikiem USC w mojej obecności.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo decydowania o dziecku urodzonym w wolnym związku

Fot. Fotolia

Uznanie dziecka przed urzędnikiem USC przez ojca za zgodą matki to kluczowa czynność, która zmieniła status ojca dziecka nie będącego Pani mężem.

 

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.o.) przewiduje ten tryb jako jeden z trybów ustalenia ojcostwa, co odbywa się pozasądowo, a sprawia, że ojciec dziecka nabywa taki sam katalog praw i obowiązków jak matka.

 

„Art. 73. [Uznanie ojcostwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego]

§ 1. Uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka, a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna.

§ 2. Kierownik urzędu stanu cywilnego wyjaśnia osobom zamierzającym złożyć oświadczenia konieczne do uznania ojcostwa przepisy regulujące obowiązki i prawa wynikające z uznania, przepisy o nazwisku dziecka oraz różnicę pomiędzy uznaniem ojcostwa a przysposobieniem dziecka.

§ 3. Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa, jeżeli uznanie jest niedopuszczalne albo gdy powziął wątpliwość co do pochodzenia dziecka.

§ 4. Uznanie ojcostwa może nastąpić także przed sądem opiekuńczym, a za granicą również przed polskim konsulem lub osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula, jeżeli uznanie dotyczy dziecka, którego oboje rodzice albo jedno z nich są obywatelami polskimi. Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio.”

 

Zmienić teraz to można jedynie poprzez:

 

  1. porozumienie rodzicielskie zawarte między rodzicami (ale to wtedy, gdy rodzice dziecka rozstają się w zgodzie);
  2. przed sądem – gdy jest konflikt (tak jak w opisanej sprawie).

 

Dlatego, aby teraz móc w miarę swobodnie i samodzielnie decydować o dziecku, musiałaby Pani uzyskać:

 

I. Orzeczenie sądu opiekuńczego o daleko idącym ograniczeniu praw rodzicielskich lub o pozbawieniu praw rodzicielskich

 

Konieczne do tego jest spełnienie ustawowych przesłanek prawnych:

 

„Art. 107. [Ograniczenie władzy rodzicielskiej]

§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Sąd pozostawia władzę rodzicielską obojgu rodzicom, jeżeli przedstawili zgodne z dobrem dziecka pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.

§ 2. W braku porozumienia, o którym mowa w § 1, sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców, rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

§ 3. Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.”

 

oraz:

 

„Art. 111. [Pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej]

§ 1. Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców.

§ 1a. Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.

§ 2. W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.”

 

Natomiast gdyby dobro dziecka byłoby zagrożone zachowaniem ojca, to mogłaby Pani także skorzystać z jeszcze innego trybu pozbawienia lub ograniczenia władzy rodzicielskiej:

 

„Art. 109. [Zagrożone dobro dziecka – zarządzenia sądu]

§ 1. Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.

§ 2. Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;

2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;

3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;

4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;

5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.”

 

Jednak proszę pamiętać – należy ewidentnie oddzielić konflikt między Wami (rodzicami) od dobra dziecka. Nie zawsze bowiem jest znak równości między zły partner = zły ojciec. Sąd przede wszystkim skupi się na dobru dziecku, a nie na Pani twierdzeniach i relacjach w temacie problemów z partnerem. Nie warto więc zbyt mocno eksponować konfliktu z partnerem, ale bardziej konieczność uregulowania spraw dziecka dla jego dobra po Waszym rozstaniu.

 

Warto w takich sprawach dążyć do kompromisu i ugody nawet przed sadem, bo spór o obecność lub wykluczenie ojca z życia dziecka jest trochę wbrew dobru dziecka. Sąd zawsze opowie się po stronie dziecka – bo tak nakazują przepisy (dobro dziecka ma być w tych sprawach priorytetem).

 

II. Uregulowanie kontaktów ojca z dzieckiem

 

Oprócz spraw dotyczących władzy rodzicielskiej – niezależnie od tego – warto zadbać o jasne i stabilne zasady dotyczące kontaktów ojca z dzieckiem. To także można uregulować, albo umową, albo przed sądem, gdy nie uda się Pani i partnerowi dojść do zgody.

 

Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w tej materii stanowią:

 

„Art. 1131. [Ustalenie sposobu utrzymywania kontaktów z dzieckiem]

§ 1. Jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

§ 2. Przepisy § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli dziecko nie przebywa u żadnego z rodziców, a pieczę nad nim sprawuje opiekun lub gdy zostało umieszczone w pieczy zastępczej.

 

Art. 1132. [Ograniczenie utrzymywania kontaktów z dzieckiem]

§ 1. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem.

§ 2. Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1) zakazać spotykania się z dzieckiem;

2) zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu;

3) zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd;

4) ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość;

5) zakazać porozumiewania się na odległość.

 

Art. 1133. [Zakaz utrzymywania kontaktów z dzieckiem]

Jeżeli utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza, sąd zakaże ich utrzymywania.

 

Art. 1134. [Zobowiązanie rodziców do określonego postępowania]

Sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

 

Art. 1135. [Zmiana rozstrzygnięcia o kontaktach z dzieckiem]

Sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro dziecka.”

 

Tak jak wynika z powyższego – kontakty mogą być elastyczne i zmienne z wiekiem dziecka, jak i zmianą sytuacji. Ich sposób realizacji warto dokładnie sprecyzować, aby na przyszłość uniknąć niedomówień i problemów.

 

III. Obowiązek alimentacyjny

 

Oczywiście obok powyższego należy zadbać o jasne reguły w zakresie alimentacji. Również jest to możliwe do uregulowania umownie, jak i sądownie.

 

Te trzy obszary są konieczne do uregulowania, aby wiedziała Pani „na czym Pani stoi”, bo o tym, że się Pani może po prostu uwolnić od ojca dziecka – raczej nie ma mowy – szczególnie, gdy on chce być ojcem. Regulacje dają jednak poczucie stabilności.

 

Co do wyjazdu i decyzji dotyczących dziecka – dopóki Pani nie otrzyma rozstrzygnięcia sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej lub takim ograniczeniu, które daje tylko Pani prawo decydowania o dziecku – wszelkie ważne decyzje podejmujecie razem. Do takich decyzji należy oczywiście kwestia zmiany miejsca zamieszkania dziecka.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 - osiem =

»Podobne materiały

Paszport dziecka zagarnięty przez męża

Obecnie mieszkam za granicą. Rozstałam się z mężem i złożyłam pozew o rozwód. Mamy sześcioletnie dziecko, jednak mąż zabrał jego paszport i nie chce mi go oddać, a ja muszę wyjechać na kilka dni do Polski, by załatwić formalności. Co mogę zrobić w tej sytuacji? Dodam, że chcę tu zostać na stałe

 

Kontakty byłego męża z dziećmi w domu konkubiny

Jestem od kilku lat rozwódką i ma pod swoją opieką dwoje małoletnich dzieci. Były mąż od około roku jest związany z pewną kobietą i u niej mieszka. Syn po ostatniej wizycie oświadczył mi, że nie chce jeździć do niej do domu i widywać się z tatą w jej obecności. Moje pytanie brzmi, czy mogę przekazać

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »