Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Praca zdalna podczas epidemii koronawirusa

Autor: Michał Berliński • Opublikowane: 24.03.2020

Home office, czyli tzw. domowe biuro – tłumaczone na język polski jako praca zdalna, to jedna z alternatyw dla przedsiębiorcy i pracownika na czas szalejącej na świecie i w naszym kraju epidemii koronawirusa. Praca zdalna polega na możliwości wykonywania swoich obowiązków służbowych poza miejscem zatrudnienia, bezpośrednio z domu na wiele różnych sposobów. W zależności od rodzaju wykonywanej pracy w niektórych przypadkach jest to jak najbardziej możliwe.



Praca zdalna podczas epidemii koronawirusa

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Home office, czyli praca zdalna podczas epidemii koronawirusa

O pracy zdalnej zrobiło się głośno w ubiegłym tygodniu, a to z uwagi na przyjęcie przez rząd i podpisanie przez Prezydenta Andrzeja Dudę tzw. specustawy dotyczącej koronawirusa. Z uwagi na możliwość szybkiego rozprzestrzeniania się wirusa w miejscu pracy ustawa w art. 3 dopuszcza możliwość powierzenia pracownikowi wykonywania pracy zdalnej. W dobie ostatnich wydarzeń home office polega na uzgodnieniu jego warunków pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Niektóre zakłady pracy, głównie te działające w obszarze nowych technologii (takich jak IT, ecommerce) czy korporacji prawnych lub podatkowych, posiadają odpowiednie regulaminy regulujące pracę zdalną. W tym miejscu należy wskazać, że praca zdalna nie jest możliwa w każdej branży. Dodatkowo warto zauważyć, że zgodnie ze wspomnianą specustawą osoby, które mogą świadczyć tzw. pracę zdalną z uwagi na charakter wykonywanej pracy, same mogą poprosić o powierzenie wykonywania tej pracy. Jako uzasadnienie takiego wniosku można podać chociażby obawę o zdrowie i życie bądź też chęć zachowania szerokorozumianej profilaktyki.

 

Ważne! Jako powód skierowania do wykonywania pracy zdalnej pracodawca powinien wskazać przeciwdziałanie COVID-19. Przez takie działanie rozumie się wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków choroby.

 

Forma udzielenia zezwolenia (skierowana) na pracę zdalną podczas epidemi

Przepisy wprowadzonej na szybko specustawy w żaden sposób nie wskazują, w jakiej formie powinno zostać przekazane pracownikowi polecenie wykonywania pracy zdalnej z domu. W związku z tym, biorąc pod uwagę aktualną sytuację w kraju, należy wskazać, że takie polecenie nie musi zachowywać szczególnej formy. Zatem takie polecenie może zostać wydane w formie ustnej lub pisemnej albo ewentualnie mailem. Mając jednak świadomość różnych okoliczności – ewentualnego wypadku przy pracy, kwestii ubezpieczeń czy też kontroli – zarówno w interesie pracownika, jak i pracodawcy leży potwierdzenie tego faktu w formie pisemnej. Wystarczy zatem skierowanie maila lub chociażby sms-a dla celów dowodowych.

 

Na jak długi okres praca zdalna może być powierzona?

Przywołana powyżej ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w żaden sposób nie określa również maksymalnego okresu wykonywania pracy zdalnej. Dlatego też należy wskazać, że czas ten jest całkowicie uznaniowy i pozostawiony do uzgodnienia pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Jedynym ograniczeniem wynikającym wprost z ustawy jest czas obowiązywania tego aktu prawnego. Od dnia wejścia w życie ustawy będzie ona obowiązywać w polskim porządku prawnym przez 180 dni. Oczywiście brak jest również przeciwwskazań, żeby okres wykonywania pracy zdalnej był dzielony na pracę z domu i pracę w firmie, a także aby okresy te odpowiednio i całkowicie dowolnie wydłużać lub skracać.

 

Ważne! Przepisy nie określają maksymalnego czasu wykonywania pracy w formie pracy zdalnej. Czas trwania home office zależy zatem tylko od uzgodnień pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.

 

Praca podczas epidemii. Jak wygląda home office w polskim prawie?

W tym miejscu warto wskazać, że w Polsce do dnia dzisiejszego brak jest uregulowań prawnych dotyczących pracy zdalnej, co może nastręczać wielu problemów interpretacyjnych. W polskim porządku prawnym możemy spotkać się tylko z pojęciem tzw. telepracy. Zgodnie z zapisami Kodeksu pracy telepracownik jest zobowiązany wykonywać swoje obowiązki poza miejscem zatrudnienia, na bieżąco przekazywać swojemu pracodawcy wyniki tej pracy. Podstawową różnicą pomiędzy telepracą a pracą zdalną jest jej trwałość. Telepraca wykonywana jest stale, zaś praca zdalna okazjonalnie i możliwy jest jej zmienny charakter, to jest można pracować zarówno z miejsca pracy, jak i z domu – zdalnie.

 

Z pozostałych podobieństw pomiędzy pracą zdalną a telepracą wynika przede wszystkim konieczność należytego wykonywania pracy przez pracownika. To na pracowniku ciąży obowiązek wykazania, że w dniach wykonywania pracy zdalnej faktycznie ją wykonywał i tego czasu nie marnował.

 

Ważne! Należy pamiętać, że jeśli jeden z rodziców (opiekunów prawnych) dziecka wykonuje pracę zdalną w domu, nie oznacza to, że drugi rodzic (opiekun prawny) nie może w tym czasie skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Wykonywanie pracy zdalnej to w dalszym ciągu praca.

 

Warunki, jakie należy spełnić w pracy zdalnej

Przede wszystkim to pracodawca, a nie pracownik, powinien zadbać o sprzęt konieczny do wykonywania pracy zdalnej. Takim podstawowym sprzętem jest sprawny komputer z połączeniem internetowym. O ile bowiem dzisiaj w zasadzie każdy w swoim domu ma łącze internetowe, to nie każdy ma sprawny komputer (szybki, przystosowany do wymogów), aby łączyć się z miejscem pracy, w tym z oprogramowaniem, z którego korzysta pracodawca. W tym miejscu warto również pamiętać o zapewnieniu odpowiedniego oprogramowania do połączeń zdalnych. W Internecie można znaleźć kilka darmowych programów do tego rodzaju połączeń, jednak specjaliści od cyberbezpieczeństwa oraz baz danych zdecydowanie je odradzają. Specjaliści przekonują o konieczności zapewnienia specjalnego łącza VPN wprost na serwer pracodawcy, co znacznie ogranicza ryzyko.

 

Ważne! To na pracodawcy ciąży obowiązek zapewnienia pracownikowi odpowiedniego sprzętu do wykonywania pracy zdalnej.

 

Koronawirus w przedsiębiorstwie

Wprowadzona przez rząd ustawa ma przede wszystkim zapobiegać rozprzestrzenianiu się wirusa. Z punktu widzenia pracodawcy należy wskazać, że skierowanie pracownika do wykonywania pracy zdalnej jest bardzo korzystne. Pracownik unika w ten sposób spotkań z innymi pracownikami, a także innymi ludźmi (środki komunikacji miejskiej, przystanki, droga na przystanek), co w konsekwencji może uchronić całe przedsiębiorstwo od zakażenia lub objęcia go kwarantanną, która to może spowodować całkowitą utratę dochodów w zależności od branży. Pracodawca zyska również na kosztach takich jak zużycie energii elektrycznej i innych, zaś pracownik na dojazdach do pracy.

 

Czy pracownik może zakwestionować polecenie dotyczące pracy zdalnej?

Co do zasady, pracownik powinien stosować się do wszystkich poleceń pracodawcy, o ile te nie są sprzeczne z przepisami prawa oraz samą umową o pracę. Nie inaczej jest w przypadku wykonywania pracy zdalnej. Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy może odmówić wykonywania pracy zdalnej z domu, często dzieje się tak np. ze względu na brak odpowiednich warunków mieszkaniowych pracownika. W tym miejscu należy wskazać, że pracodawca, zgodnie z art. 108 § 1 Kodeksu pracy, może zastosować wobec pracownika karę porządkową za nieuzasadnioną przepisami prawa lub umową o pracę odmowę wykonania polecenia służbowego. Warto jednak pamiętać, że pracownik, który z uwagi na różne okoliczności nie jest w stanie świadczyć pracy z domu, powinien poinformować o tym pracodawcę, a ten może wyznaczyć mu inne miejsce wykonywania pracy. W dobie aktualnych wydarzeń pracodawcy bardzo często będzie zależeć na takiej organizacji pracy, aby jak najmniejsza liczba pracowników miała ze sobą kontakt. Taka praktyka może uchronić firmę od wzajemnego zarażania się pracowników, a tym samym pozwoli na dalszą pracę.

 

Podsumowując: należy wskazać, że praca zdalna jest pojęciem rozbudowanym. Z uwagi na brak szczegółowych uregulowań prawnych tematyka ta jest bardzo ciekawa i wielowątkowa. W najbliższym czasie pojęcie pracy zdalnej trafi również do Kodeksu pracy i zostanie doprecyzowane.


Stan prawny obowiązujący na dzień 24.03.2020


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »