Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pozorna darowizna i umowa kupna-sprzedaży

Autor: Łukasz Mizera • Opublikowane: 23.06.2010

Dwa lata temu kupiłem od krewnego działkę, ale w akcie notarialnym wpisaliśmy, że była to darowizna. Niedawno dostałem pismo, w którym „darczyńca” wzywa mnie do zwrotu nieruchomości z powodu rażącej niewdzięczności. Złożył też pozew do sądu. Są świadkowie na to, że płaciłem za działkę, ale nie wiem, czy w tej sytuacji w ogóle warto ich angażować. Co mi grozi i jak powinienem się zachować, by nie stracić swojej własności?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Należy się zastanowić, czy istnieją w ogóle przesłanki do odwołania darowizny (rażąca niewdzięczność).

 

Zgodnie z art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego „darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się wobec niego rażącej niewdzięczność”.

 

Przyjmuje się, że przez pojęcie rażącej niewdzięczności należy rozumieć tylko takie czynności obdarowanego (działania lub zaniechania), które są skierowane przeciwko darczyńcy z zamiarem nieprzyjaznym. Chodzi tu przede wszystkim o popełnienie przestępstwa przeciwko darczyńcy (zarówno przeciwko życiu, zdrowiu i czci, jak i przeciwko mieniu) oraz o naruszenie przez obdarowanego obowiązków wynikających ze stosunków osobistych łączących go z darczyńcą (np. odmowa udzielenia pomocy w czasie choroby mimo oczywistej możliwości).

 

Znamion rażącej niewdzięczności nie wyczerpują z reguły czyny nieumyślne obdarowanego, a także drobne czyny nawet umyślne, ale niewykraczające w określonych środowiskach poza zwykłe konflikty życiowe (rodzinne). O istnieniu lub nieistnieniu podstaw do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności decydują w każdym wypadku konkretne okoliczności, rozważane na tle zwyczajów panujących w określonym środowisku społecznym.

 

Przykładem zaniechania obdarowanego, które może uzasadniać odwołanie darowizny, może być brak jego reakcji na znęcanie się nad darczyńcą przez jego małoletnie dzieci albo też przez małżonka niemającego przymiotu osoby obdarowanej, w stosunku do którego darczyńca mógłby odwołać darowiznę. Także brak odpowiedniej reakcji obdarowanej córki na przestępne zachowanie się jej męża wobec jej matki oraz bierna i tolerancyjna postawa w stosunku do jego czynów mogą być poczytane córce za ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych, uzasadniające odwołanie darowizny dokonanej na jej rzecz.

 

W trakcie postępowania można powołać się na art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności”. W związku z tym nieważna jest umowa darowizny zawarta przez Pana z drugą stroną jako umowa zawarta dla pozoru, a sąd będzie oceniał jedynie ważność umowy sprzedaży, która została zawarta pod przykryciem umowy darowizny. Według uchwały Całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 21.07.1954 r., sygn. akt I CO. 22/54 (OSNI/55, poz. 1) pozorność czynności prawnej stwierdzonej dokumentem (czyli tutaj aktem notarialnym) może być udowodniona za pomocą zeznań świadków i przesłuchania stron, również między uczestnikami tej czynności. Może Pan zatem to udowadniać za pomocą świadków.

 

Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23.06.1986 r., sygn. akt I CR 45/86, pozorność to „wada oświadczenia woli polegająca na niezgodności między aktem woli a jej przejawem na zewnątrz, przy czym strony zgodne są co do tego, aby wspomniane oświadczenie nie wywołało skutków prawnych”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 - zero =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »