.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pozbawienie prawa do części nieruchomości jednego ze spadkobierców

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 05.05.2010

Mój dziadek był jedynym właścicielem gospodarstwa rolnego. Zmarł 13 lat temu, nie pozostawił testamentu. Miał sześcioro dzieci. Obecnie toczy się proces o podział gospodarstwa pomiędzy jego dzieci, ale jedna z sióstr, która 40 lat temu opuściła nasze miasto i nigdy nie uczestniczyła w kosztach utrzymania gospodarstwa, nie chce zrzec się swojej części nieruchomości. Czy można pozbawić ją prawa do tej 1/6 ziemi?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 1059 Kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. „spadkobiercy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej 1 h, jeżeli w chwili otwarcia spadku:

 

  1. stale pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej (spadkobierca musi pracować bezpośrednio przy produkcji rolnej, i że praca ta ma mieć charakter trwały) albo mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej (zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 grudnia 1990 r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 89, poz. 519) spadkobierca ma przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej uprawniające do dziedziczenia gospodarstwa rolnego, jeżeli:
    • ukończył zasadniczą lub średnią szkołę rolniczą albo szkołę ekonomiczną o specjalności przydatnej do prowadzenia produkcji rolnej,
    • ukończył szkołę wyższą o kierunku rolniczym lub ekonomicznym, jeżeli kierunek ukończonych studiów daje przygotowanie do prowadzenia produkcji rolnej,
    • uzyskał przygotowanie zawodowe do pracy w rolnictwie na skutek doskonalenia zawodowego prowadzonego przez uprawnione do tego zakłady pracy, jednostki organizacyjne i inne osoby prawne lub fizyczne,
    • wykaże się stałą pracą przy produkcji rolnej przez okres co najmniej roku, albo
  2. są małoletni bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo
  3. są trwale niezdolni do pracy”.

 

Tym samym za spadkobierców gospodarstwa rolnego należy uznać te osoby, które spełniają co najmniej jeden z wyżej wymienionych warunków. Jeśli siostra, o której mowa w treści pytania (ta, która wyprowadziła się 40 lat temu z gospodarstwa), w chwili śmierci swojego ojca spełniała jeden z tych warunków, to jest pełnoprawnym spadkobiercą, a tym samym współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w 1/6. W aktualnym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości pozbawienia jej udziału w tym gospodarstwie.

 

Należy pamiętać, że istnieją trzy podstawowe sposoby wyjścia ze współwłasności:

 

  1. podział fizyczny,
  2. przyznanie gospodarstwa na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą pozostałych,
  3. sprzedaż gospodarstwa rolnego (sumę uzyskaną ze sprzedaży spadkowego gospodarstwa dzieli się pomiędzy współspadkobierców stosownie do wielkości należnych im udziałów).

 

Sąd dokonujący działu spadkowego gospodarstwa rolnego ma obowiązek kierować się zasadami prawidłowej gospodarki. Ustawodawca preferuje podział fizyczny, oczywiście jeśli nie jest on sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki. Dopiero jeśli podział fizyczny nie jest dopuszczalny, sąd przyznaje całe gospodarstwo temu ze współspadkobierców, na którego wyrażą zgodę wszyscy pozostali.

 

„Sprzeczność podziału z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej jest kategorią obiektywną, której ustalenie może nastąpić tylko w konkretnym stanie faktycznym. Sprzeczność zachodzi, gdy zasady racjonalnej gospodarki wynikające z przesłanek ekonomiki rolnictwa przemawiają przeciwko podziałowi, np. gdyby podział miał doprowadzić do całkowitej likwidacji działalności produkcyjnej gospodarstwa albo do jej zmniejszenia w tak znacznym stopniu, że osiągnięcie jego dochodowości na poziomie zapewniającym dostatnie utrzymanie rolnikowi oraz jego rodzinie i po zwalającym na niezbędne inwestycje było niemożliwe. Niedopuszczalność podziału z powodu wspomnianej sprzeczności zachodziłaby w zasadzie także wtedy, gdyby wprawdzie podział fizyczny był obiektywnie możliwy, ale w konkretnych okolicznościach musiałby prowadzić do przyznania części gospodarstwa rolnego współwłaścicielowi mieszkającemu poza tym gospodarstwem i zajmującemu się pracą poza rolnictwem oraz niemającemu kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa rolnego ani niezamierzającemu zająć się rolnictwem” (tak Stanisław Rudnicki Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wydanie IX, s. 560).

 

Niemniej nawet gdy gospodarstwo rolne zostanie przyznane jednemu ze współspadkobierców, to decyzja te nie wyklucza spłaty pozostałych (tj. tych, którzy nie otrzymali gospodarstwa).

 

Należy zatem ustalić, czy podział fizyczny gospodarstwa jest w ogóle możliwy.

 

Sąd, dokonując fizycznego podziału, wydziela poszczególnym współspadkobiercom działkę odpowiadającą udziałowi każdego z nich.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII minus sześć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »