.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pouczenie o zażaleniu od postanowienia sądu z 1998 r.

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 03.01.2011

W sierpniu 1998 r. sąd wydał postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Czy postanowienie musiało zawierać pouczenie, że przysługuje na nie zażalenie w ciągu 7 dni?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie należy się oczywiście odwołać do przepisów obowiązujących w lipcu 1998 r. (w dacie nadania klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu).

 

Obowiązująca ustawa – Prawo bankowe z 29.08.1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939) w ówczesnym brzmieniu stanowiła w art. 96, iż „na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych banki mogą wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne” (art. 96 ust. 1). „W bankowym tytule egzekucyjnym należy oznaczyć bank, który go wystawił i na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona, dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość bankowego tytułu egzekucyjnego wraz z odsetkami i terminami ich płatności, datę wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone roszczenia, oraz wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia. Bankowy tytuł egzekucyjny należy opatrzeć pieczęcią banku wystawiającego tytuł praz podpisami osób upoważnionych do działania w imieniu banku” (art. 96 ust. 2).

 

Zgodnie z art. 97 ust. 1 „bankowy tytuł egzekucyjny może być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności wyłącznie przeciwko osobie, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji, oraz gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z tej czynności bankowej”.

 

Warto jednak wskazać, iż ustawa Prawo bankowe weszła w życie dopiero 01.01.1998 r. Do tego czasu obowiązywała poprzednia ustawa – Prawo bankowe z 31.01.1989 r. (Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359). W art. 53 ust. 2 stanowiła ona, że wyciągi z ksiąg banków oraz inne dokumenty związane z dokonywaniem czynności bankowych, stwierdzające zobowiązania na rzecz tych banków i zaopatrzone w oświadczenie, że oparte na nich roszczenia są wymagalne, maja moc tytułów wykonawczych, bez potrzeby uzyskiwania dla nich sądowych klauzul wykonalności. Egzekucja należności stwierdzonych tymi dokumentami odbywa się według wyboru banku, w trybie określonym w Kodeksie postępowania cywilnego, bądź w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dłużnikowi przysługiwało, zgodnie z art. 53 ust. 4, prawo żądania, w drodze powództwa, umorzenia w całości lub w części egzekucji prowadzonej przez banki, według Kodeksu postępowania cywilnego bądź przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekwowana wierzytelność nie istniała lub istniała w kwocie mniejszej albo gdy dłużnik zgłaszał wzajemne roszczenia nadające się do potrącenia z wierzytelności egzekwowanej.

 

Jak Pan jednakże pisze, w sprawie zostało wydane postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności, co wskazuje, iż mamy do czynienia z procedurą przewidzianą przez Prawo bankowe z 1997 r., a nie z tzw. bankowym tytułem wykonawczym sprzed 1998 r. (gdzie w ogóle nie trzeba było wydawać postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności).

 

Zasady doręczenia postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności były w 1998 r. (i są nadal) następujące. Otóż postanowienie to doręcza się tylko wierzycielowi. Postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności nie doręcza się w ogóle dłużnikowi. Chodzi o to, by egzekucja była dla dłużnika zaskoczeniem i nie dowiedział się o nadaniu klauzuli i np. nie zaczął uciekać z majątkiem. Jednak konsekwencją tego jest bieg terminu do wniesienia zażalenia. Dla wierzyciela termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od daty wydania mu tytułu wykonawczego lub postanowienia odmownego. Natomiast dla dłużnika termin wynosi 7 dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji (art. 795 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – w skrócie K.p.c.). W praktyce wygląda to tak, że komornik przy pierwszej czynności egzekucyjnej zawiadamia dłużnika o wszczęciu egzekucji i zawsze powinien rozpocząć od pouczenia o prawie wniesienia zażalenia na postanowienie sądu o nadaniu przeciwko niemu klauzuli wykonalności.

 

Problem polega na tym, iż to wykształciła praktyka, natomiast z przepisów nie wynika bezpośrednio obowiązek pouczania dłużnika o środku zaskarżenia. Zgodnie z art. 805 § 1 K.p.c. „przy pierwszej czynności egzekucyjnej doręcza się dłużnikowi zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, z podaniem treści tytułu wykonawczego i wymienienie sposobu egzekucji”. Tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny + klauzula wykonalności. Oznacza to, iż dłużnikowi w ogóle nie okazuje się postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, zresztą klauzula ta pozostaje w sądzie (komornik ma tylko tytuł) oraz u wierzyciela (któremu klauzulę się doręcza).

 

Co prawda art. 357 § 2 K.p.c. wskazywał (w brzmieniu z 1998 r)., iż postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu obu stronom, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem, doręczając postanowienie, należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Cały problem polega jednak na tym, iż w przypadku zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komornik nie doręcza postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności dłużnikowi.

 

Obowiązek pouczenia można by jeszcze wywieść z art. 5 K.p.c. – który wówczas brzmiał: „sąd powinien udzielać stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań”. Co prawda, przepis mówi o sądzie, ale ma on zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, więc biorąc pod uwagę specyfikę sytuacji, w której dłużnik wydaje się o nadaniu klauzuli, można go odpowiednio zastosować przy zawiadomieniu o wszczęciu egzekucji.

 

Niezależnie jednak od powyższych dywagacji, trzeba stwierdzić, iż brak pouczenia nie powoduje w żadnym wypadku bezskuteczności czynności ani bezskuteczności egzekucji. Ewentualny brak pouczenia, o którym mowa w art. 357 § 2 K.p.c., może jedynie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła terminowi z powodu braku pouczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30.09.1998 r., sygn. akt I CKN 375/98). Dłużnik może więc złożyć zażalenie na postanowienie o wydaniu klauzuli wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego zażalenia.

 

Jednakże zgodnie z art. 169 § 4 K.p.c. „po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych”. W niniejszym wypadku od wydania postanowienia minęło już 12 lat i bardzo trudno będzie uzasadnić zajście takiego wyjątkowego wypadku.

 

Niemniej jednak trzeba wskazać, iż zgodnie z art. 840 dłużnik może wytoczyć tzw. powództwo przeciwegzekucyjne (opozycyjne), żądając pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli:

 

  1. „przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście;
  2. po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło, albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie;
  3. małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść”.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 plus I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »