Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Poruszanie się czterokołowcem bez prawa jazdy

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 26.10.2019

Przed 19.01.2013 moja siostra mogla się poruszać samochodem lekkim, czterokołowcem, na dowód osobisty bez prawa jazdy. Jakie prawa ma teraz? Kartę rowerową sprzed 40 lat dawno zgubiła.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Poruszanie się czterokołowcem bez prawa jazdy

Fot. Fotolia

Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r.:

 

„1. Prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania:
1) kategorii AM:
a) motorowerem,
b) czterokołowcem lekkim;
2) kategorii A1:
a) motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg,
b) motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
3) kategorii A2:
a) motocyklem o mocy nieprzekraczającej 35 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,2 kW/kg, przy czym nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe o mocy przekraczającej dwukrotność mocy tego motocykla,
b) motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
4) kategorii A:
a) motocyklem,
b) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
5) kategorii B1:
a) czterokołowcem,
b) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
6) kategorii B:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu i motocykla,
b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,
c) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy innej niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 4250 kg, z zastrzeżeniem ust. 2,
d) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
7) kategorii C1:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t, z wyjątkiem autobusu,
b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
8) kategorii C:
a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu,
b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
9) kategorii D1:
a) autobusem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą, o długości nieprzekraczającej 8 m,
b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
10) kategorii D:
a) autobusem,
b) zespołem pojazdów złożonym z pojazdu, o którym mowa w lit. a, oraz z przyczepy lekkiej,
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
11) kategorii T:
a) ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym,
b) zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami),
c) pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM;
12) kategorii B+E, C+E lub D+E – pojazdem określonym odpowiednio w prawie jazdy kategorii B, C lub D, łącznie z przyczepą (przyczepami), przy czym w zakresie kategorii B+E dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przyczepy nie może przekraczać 3,5 t;
13) kategorii C1+E – zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w prawie jazdy kategorii C1 i przyczepy;
14) kategorii D1+E – zespołem pojazdów składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w prawie jazdy kategorii D1 i przyczepy;
15) kategorii B i C1+E, B i D1+E, B i C+E lub B i D+E – zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii B+E;
16) kategorii C+E i D – zespołem pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii D+E.
2) Zespołem pojazdów, o którym mowa w ust. 1 pkt 6 lit. c, którego dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 t, może kierować osoba, która zdała część praktyczną egzaminu państwowego, potwierdzoną wpisem do prawa jazdy.
3. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo jazdy:
1) kategorii B, C1, C, D1 i D uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym, pojazdem wolnobieżnym oraz zespołem złożonym z tego pojazdu i przyczepy lekkiej;
2) kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E i D+E uprawnia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami) lub pojazdu wolnobieżnego z przyczepą (przyczepami);
3) kategorii AM, A1, A2 i A uprawnia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z pojazdu określonego dla tej kategorii wraz z przyczepą;
4) kategorii B uprawnia do kierowania motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg pod warunkiem, że osoba posiada prawo jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat.
4. Kolejką turystyczną może kierować osoba, która posiada prawo jazdy odpowiedniej kategorii co najmniej od 2 lat”.

Jak więc z powyższego wynika, w stosunku do poprzedniego stanu prawnego dodano dwie nowe kategorie – AM oraz A2, co zostało podyktowane koniecznością wdrożenia do prawodawstwa polskiego dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy. Zgodnie z preambułą przywołanej dyrektywy konieczne było bowiem wzmocnienie zasady stopniowego dostępu do kategorii pojazdów dwukołowych oraz kategorii pojazdów przeznaczonych do przewozu osób i rzeczy.

Wprowadzenie kategorii prawa jazdy na motorowery ma przy tym zwiększyć bezpieczeństwo ruchu drogowego, w szczególności w odniesieniu do najmłodszych kierowców, którzy według statystyk są najczęstszymi ofiarami wypadków drogowych (pkt 10 i 13 preambuły).

Tak więc prawo jazdy kategorii AM uprawnia do kierowania:

 

  1. motorowerem – a zatem, zgodnie z art. 2 pkt 46 Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (w skrócie p.r.d.), pojazdem dwu- lub trójkołowym zaopatrzonym w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h;
  2. czterokołowcem lekkim – będącym, stosownie do art. 2 pkt 42b i 42c p.r.d., pojazdem samochodowym przeznaczonym do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza 350 kg i konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h;
  3. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej: motorowerem wraz z przyczepą oraz czterokołowcem lekkim wraz z przyczepą (zgodnie z art. 2 pkt 50, pojazdem bez silnika, przystosowanym do łączenia go z innym pojazdem).


Prawo jazdy kategorii A1 uprawnia do kierowania:

 

  1. motorowerem – a zatem, zgodnie z art. 2 pkt 46, pojazdem dwu- lub trójkołowym zaopatrzonym w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h;
  2. czterokołowcem lekkim;
  3. motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg, przy czym, stosownie do art. 2 pkt 45 p.r.d., przez motocykl rozumie się pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemności skokowej przekraczającej 50 cm3, dwukołowy lub z bocznym wózkiem – wielośladowy; określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół;
  4. motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW;
  5. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej: motorowerem wraz z przyczepą, czterokołowcem lekkim wraz z przyczepą, motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm3, mocy nieprzekraczającej 11 kW i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg wraz z przyczepą, oraz motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW wraz z przyczepą (zgodnie z art. 2 pkt 50, pojazdem bez silnika, przystosowanym do łączenia go z innym pojazdem).


Prawo jazdy kategorii B1 uprawnia do kierowania:

 

  1. motorowerem – a zatem, zgodnie z art. 2 pkt 46 p.r.d., pojazdem dwu- lub trójkołowym zaopatrzonym w silnik spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm3 lub w silnik elektryczny o mocy nie większej niż 4 kW, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h;
  2. czterokołowcem, czyli, zgodnie z art. 42b, pojazdem samochodowym przeznaczonym do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza w przypadku przewozu rzeczy 550 kg, zaś w przypadku przewozu osób – 400 kg;
  3. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej: motorowerem wraz z przyczepą oraz czterokołowcem lekkim wraz z przyczepą (zgodnie z art. 2 pkt 50, pojazdem bez silnika, przystosowanym do łączenia go z innym pojazdem).


Według zaś art. 7 ustawy o kierujących:


„1. Dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania:
1) tramwajem – jest pozwolenie na kierowanie tramwajem;
2) rowerem i wózkiem rowerowym – jest karta rowerowa lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T – w przypadku osób, które nie ukończyły 18 lat;
3) pojazdem zaprzęgowym – jest karta rowerowa lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T – w przypadku osób, które nie ukończyły 18 lat.
2. Kierujący tramwajem może posiadać tylko jedno ważne pozwolenie na kierowanie tramwajem”.

Ja wynika z powyższego, dokumentem potwierdzającym uprawnienie osoby, która nie ukończyła 18 lat, do kierowania rowerem i wózkiem rowerowym jest karta rowerowa lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T. Osoby, które ukończyły 18. rok życia, mogą kierować tymi pojazdami bez żadnych szczególnych uprawnień.

We wcześniej obowiązującym kodeksie drogowym popularne czterokołowce zaliczane były często do motorowerów, czyli kierowanie nimi przez osobę, która ukończyła 18 lat, mogło się odbywać bez uprawnień.

Zawiłości przepisów w tej kwestii rozwiązały definitywnie zmiany wprowadzone po 19 stycznia 2013 r. w ustawie o kierujących pojazdami. W przepisach wprowadzonych po 19 stycznia 2013 r. sprecyzowano, że nie wymaga uprawnienia do kierowania pojazdami jedynie kierowanie rowerem oraz pojazdem zaprzęgowym. Ponadto bez prawa jazdy można kierować motorowerem, czyli pojazdem posiadającym dwa lub trzy koła, jeśli w dniu wprowadzenia ustawy kierujący był pełnoletni.

Ustawa wymaga jednak prawa jazdy kategorii AM w przypadku pojazdów mikro i quadów, czyli tzw. czterokołowców lekkich, których masa własna nie przekracza 350 kg i nie rozwijają one prędkości większej niż 45 km/h. W tej kategorii prawo jazdy można uzyskać po ukończeniu odpowiedniego kursu oraz po zdaniu egzaminu państwowego w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego po ukończeniu 14 roku życia lub w wyniku wymiany karty motorowerowej. Natomiast dokumentem uprawniającym do kierowania czterokołowcem, którego masa przekracza wartość 350 kg lub prędkość konstrukcyjna jest większa niż 45 km/h jest prawo jazdy kategorii B1, które można uzyskać w wieku 16 lat.

Reasumując wskutek zmiany przepisów tak się nieszczęśliwie stało, że osoby pełnoletnie mogą bez prawa jazdy kierować motorowerem, a nie mogą czterokołowcem lekkim, choć ustawodawca określił, że kategoria AM uprawnia do kierowania oboma pojazdami. Sytuacja jest tym bardziej dziwna, że zarówno motorower, jak i czterokołowiec lekki posiadają ograniczenie prędkości do 45 km/h.

Osoby, które posiadają uprawnienia wynikające z prawa jazdy kategorii A1, A2, A, B1, B, C1, C, D1 lub D, z mocy ustawy nabywają uprawnienia wynikające z kategorii AM, więc przez ustawę pominięte zostały tylko osoby, które nie posiadają żadnej z wymienionej kategorii, a w dniu 19 stycznia 2013 roku miały ukończony 18. rok życia. Pozostaje im alternatywa: albo jeździć rowerem lub motorowerem, a jak zapragną jeździć czterokołowcem lekkim, niestety będą wcześniej musiały uzyskać prawo jazdy kat. AM.

Odpowiadając na Pani pytanie, po wejściu w życie przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie ma dalszej możliwości, bez zdawania prawa jazdy, jazdy tzw. czterokołowcem, a także tzw. czterokołowcem lekkim.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 plus 6 =

»Podobne materiały

Wniosek o postawienie znaku drogowego

Jakiś czas temu utwardzono drogę gminną biegnącą wzdłuż mojej posesji. Droga jest długa i prosta, dlatego kierowcy często przekraczają dozwoloną prędkość. Przez tę drogę muszę przepędzać swoje zwierzęta gospodarskie, co stwarza realne zagrożenie. Jak i do kogo mogę się zwrócić o postawienie na

 

Przewóz młodzieży szkolnej busem

Młodzież szkolna w mojej miejscowości przewożona jest busem, który ma 25 miejsc siedzących. Pojazd zabiera jednak więcej osób (ok. 35), które muszą więc całą drogę stać. Czy jest to zgodne z prawem? Dodam, że kilkakrotnie prosiłem policję o kontrolę busa oraz zgłaszałem sprawę do dyrektora szkoły –

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »