Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Porozumienie majątkowe między partnerami

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 30.05.2014

Od dziesięciu lat mieszkam wspólnie z partnerką w domu, który należy wyłącznie do niej. Przez czas trwania naszego związku współfinansowałem wszelkie remonty. Konkubina chciałaby, abym miał jakieś prawa do tego domu. Jak można to załatwić? Nie mamy zamiaru brać ślubu.

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W tej sytuacji najlepiej byłoby zastosować art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.), zgodnie z którym samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem.

 

Przepis ten jest wykorzystywany właśnie w sytuacji rozliczeń majątkowych między konkubentami.

 

W uchwale z 5 marca 2003 r. (sygn. akt III CZP 99/02) Sąd Najwyższy stwierdził, iż dopuszczalne jest wystąpienie przez jednego małżonka w czasie trwania wspólności ustawowej z żądaniem przeniesienia na jego rzecz – na podstawie art. 231 § 1 K.c. – udziału we własności gruntu, stanowiącego majątek odrębny drugiego małżonka, zabudowanego budynkiem mieszkalnym przed zawarciem małżeństwa w wyniku nakładów obojga małżonków, dokonanych w czasie pozostawania w konkubinacie.

 

Tym bardziej dopuszczalne jest wystąpienie z takim roszczeniem przez jednego z konkubentów na rzecz drugiego konkubenta.

 

Najlepiej byłoby to załatwić w formie ugody sądowej. Sąd nie musi być informowany, jakie są stosunki „uczuciowe” pomiędzy Państwem, gdyż tutaj chodzi o dokonanie rozliczeń majątkowych.

 

Ugoda mogłaby mieć następującą treść:

 

  1. Przyznają Państwo, że Pan poczynił w okresie… nakłady na nieruchomość w kwocie…;
  2. W związku z tym wartość nieruchomości wzrosła z kwoty x do kwoty y (o wartość nakładów) – dwukrotnie;
  3. Konkubina przenosi na Pana na podstawie art. 231 §1 K.c. udział we współwłasności nieruchomości, z czego wartość udziału odpowiada wartości Pańskich nakładów. Chodzi o to, by nie uzyskał Pan przychodu. Świadczenie, które Pan otrzyma (połowa działki) powinno być równe nakładom, które Pan poczynił na nieruchomość.

 

Ugodę można oczywiście zawrzeć w formie aktu notarialnego, tyle że jest dużo droższa. Natomiast ugoda sądowa, jeśli złoży Pan wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, to koszt 40 zł. Zgodnie z art. 184 Kodeksu postępowania cywilnego (w skrócie: K.p.c.) sprawy cywilne, których charakter na to zezwala, mogą być uregulowane drogą ugody zawartej przed wniesieniem pozwu. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

 

Należy oczywiście mieć świadomość, że często instytucja ugody sądowej jest nadużywana do dokonywana czynności obchodzących prawo, np. wyprowadzania majątku. Strony czynności powołują się na fakt zawarcia ugody przed sądem, a sąd kontroluje zgodność ugody z prawem, zasadami współżycia społecznego, a także to, czy nie zmierza ona do obejścia prawa.

 

Niemniej nie jest wykluczone późniejsze ustalenie nieważności ugody sądowej – tak: Sąd Najwyższy (V CSK 157/10, LEX nr 688708)

 

Sąd Najwyższy przypomniał jednocześnie, że ugoda sądowa ma dwoisty charakter, łączący elementy materialnoprawne i procesowe. Jest ona czynnością procesową uprawnionych podmiotów, umożliwiającą wyłączenie dalszego postępowania co do istoty sprawy i prowadzącą do umorzenia postępowania (art. 223 K.p.c. w związku z art. 203 § 4 K.p.c. i art. 355 § 1 K.p.c.). Jest też czynnością prawną (umową, ugodą w rozumieniu art. 917 K.c.).


Uchylenie się od skutków materialnoprawnych ugody sądowej po prawomocnym zakończeniu sprawy jest dopuszczalne i następuje w drodze powództwa o ustalenie nieważności ugody (art. 189 K.p.c.). W procesie takim strona może wskazywać na wady oświadczenia woli (art. 82 i nast. K.c.) bądź wykazywać – z powołaniem się na przepisy prawa materialnego – że ugoda jako czynność prawna jest nieważna z przyczyn wskazanych w art. 58 K.c.

 

Niemniej w Państwa wypadku raczej trudno wskazywać, aby porozumienie majątkowe naruszało prawo. Istotne jest to, że rzeczywiście poniósł Pan znaczne nakłady na nieruchomość konkubiny, wskutek tego wartość nieruchomości uległa znacznemu zwiększeniu. Ważne jest, aby miał Pan dowody na te nakłady (w razie np. próby podważenia ugody). Istnieje również przepis prawa, który stanowi podstawę Pani roszczeń, tj. art. 231 §1 K.c. Ugoda nie służy zatem do obejścia prawa, nie powoduje uszczerbku na sytuacji majątkowej, skoro i tak Pani przysługują w stosunku do konkubenta roszczenia, zakładając oczywiście, ze suma nakładów rzeczywiście jest równa (chociaż w przybliżeniu) połowie obecnej wartości nieruchomości. Naturalnie jeśli jest inaczej, można ustalić inny stosunek udziałów.

 

Ugodę w sądzie można zawrzeć dwojako:

 

  1. albo od razu składając wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania Pańskiej konkubiny (koszt to 40 zł, czas oczekiwania – około 1-2 miesiące);
  2. albo składając pozew do sądu i potem zawierając ugodę w trakcie procesu. Jest to dużo droższe, gdyż trzeba uiścić opłatę sądową w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu; przy zawarciu ugody połowa tej kwoty jest zwracana.

 

Dodam, że nie ma znaczenia tutaj, iż pozostaje Pan w dobrych stosunkach z konkubiną. Tak jak wskazałem – chodzi przecież o uregulowanie spraw majątkowych. Nie ma żadnych przeszkód, by w sądzie zawierać ugody pomiędzy osobami, które pozostają w dobrych stosunkach (dotyczy to przede wszystkim wariantu z pkt 1).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem plus VI =

»Podobne materiały

Dziedziczenie po wujku

Siostra mojej mamy i jej mąż posiadali małe gospodarstwo rolne. Wujostwo nie mieli dzieci; wujek miał braci, ciocia – dwie siostry (w tym moją mamę). Ciocia zmarła w 2005 roku, a wujek sześć lat później. Kto jest uprawniony do dziedziczenia po wujku i cioci?

 

Połączenie przedszkoli i szkół w zespoły

Nowe władze naszego miasta chcą połączyć przedszkola i szkoły w naszym mieście w zespoły szkolno-przedszkolne. Ma być redukcja etatów w przedszkolach, ale obiecują, że żaden nauczyciel nie straci pracy. Jestem nauczycielem kontraktowym zatrudnionym na czas nieokreślony. Czy jeśli dyrektor wytypuje m

 

Problem z zameldowaniem z powodu braku numeru budynku

W ubiegłym roku kupiłem budynek (z lat siedemdziesiątych) z działką. Według wypisu i wyrysu jest to budynek mieszkalny z częścią gospodarczą. Nikt tam nigdy nie był zameldowany, a poprzedni właściciel nie wystąpił z wnioskiem o nadanie numeru posesji. Z tego powodu gmina odmówiła mi zameldowania, ar

 

Umowa pomiędzy spółką a jej udziałowcem

Jestem udziałowcem w spółce z o.o. oraz jej prezesem. Spółka zajmuje się wynajmowaniem lokali użytkowych i mieszkalnych. Czy ja jako osoba fizyczna mogę wynająć spółce lokal mieszkalny z prawem podnajmu osobom trzecim? Mieszkanie jest w stanie deweloperskim, spółka musi je wykończyć i wyposażyć

 

Pożyczka mniejszościowego wspólnika na rzecz spółki

Z uwagi na nierzetelność klientów spółka z o.o. (dwóch wspólników z udziałami 95 i 5%, pierwszy rok obrotowy spółki) może utracić płynność finansową. Rozważana jest pożyczka wspólnika 5%. Wspólnik 95% jest prezesem spółki. Zarząd jednoosobowy. Umowa spółki nie wymaga uchwały wspólników na rozporządz

 

Wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego

Z ponadmiesięcznym wypowiedzeniem wypowiedziałem umowę najmu lokalu mieszkalnego, wysyłając wiadomość SMS i rozmawiając z wynajmującym przez telefon w tej sprawie. Wynajmujący, powiedział mi wtedy, że się dogadamy, ale teraz straszy mnie sądem i koniecznością zapłaty odszkodowania. Um

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »