Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pomoc prawna

Autor: Dariusz Kostyra • Opublikowane: 16.05.2011

W niniejszym artykule autor przybliża podstawowe zasady oraz instytucje związane z budowaniem świadomości prawnej oraz świadczeniem pomocy prawnej.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jedną z podstawowych metod świadczenia pomocy prawnej przez państwo jest instytucja zwolnienia z kosztów sądowych oraz przyznanie w ramach pomocy prawnej adwokata z urzędu.

 

Pomoc prawną w postaci zwolnienia z kosztów sądowych zasadniczo można podzielić na dwie kategorie: ustawowe oraz inne.

 

Ustawowe to te rodzaje spraw, które z mocy prawa zwolnione są z opłaty sądowej. Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych:

 

  1. strona dochodząca ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa oraz roszczeń z tym związanych;
  2. strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych oraz strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów;
  3. strona wnosząca o uznanie postanowień umownych za niedozwolone;
  4. pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36;
  5. kurator wyznaczony przez sąd orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy;
  6. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka i Rzecznik Praw Pacjenta;
  7. powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;
  8. inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;
  9. strona w sprawach związanych z ochroną zdrowia psychicznego;
  10. osoba ubezwłasnowolniona w sprawach o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia;
  11. strona, która została zwolniona od kosztów sądowych przez sąd – w zakresie przyznanego jej zwolnienia;
  12. powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów w sprawach dotyczących ochrony indywidualnych interesów konsumenta.

 

Natomiast do pozostałych spraw, w których pomoc prawna może zostać udzielona w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach cywilnych, należy zaliczyć zwolnienie z ponoszenia kosztów na wniosek strony. Zgodnie z art. 101 ustawy o kosztach sądowych sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w części, jeżeli strona jest w stanie ponieść tylko część tych kosztów. Częściowe zwolnienie od tych kosztów może polegać na zwolnieniu od poniesienia albo ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej ich kwoty, albo niektórych opłat lub wydatków. Może też polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia lub co do niektórych roszczeń dochodzonych łącznie; roszczenia te lub ich części sąd oznacza w postanowieniu o przyznaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

 

Szczególnym rodzajem pomocy prawnej w zakresie kosztów sądowych są również regulacje dotyczące umorzenia tych kosztów, względnie rozłożenia ich na raty. Zapłata należności Skarbu Państwa z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu cywilnym, zwanych dalej „należnościami sądowymi”, może być umorzona, odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli natychmiastowe ich ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami.

 

Innym rodzajem pomocy prawnej jest zapewnienie stronie należytej reprezentacji w procesie. Kwestie związane z tą tematyką zostały uregulowane w Dziale II Kodeksu postępowania cywilnego – Pomoc Prawna z Urzędu.

 

Zgodnie z art. 117 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

 

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w obrębie jurysdykcji danego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny.


Stan prawny obowiązujący na dzień 16.05.2011


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Ustawowe zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę

Artykuł wskazuje przypadki inwestycji, w których – zgodnie z obowiązującym prawem – nie jest konieczne uzyskiwanie pozwolenia na budowę.

 

Odpowiedzialność organów administracji publicznej za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej

Autorka omawia kwestie odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez organy administracji publicznej w wyniku wydania niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej.

 

Warunki i zasady przyznawania prawa do świadczeń opiekuńczych - zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego

Artykuł omawia warunki i zasady przyznawania prawa do świadczeń opiekuńczych – zasiłku pielęgnacyjnego oraz świadczenia pielęgnacyjnego.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »