.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pominięcie w darowiźnie a prawo do zachowku

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 12.03.2021 • Zaktualizowane: 12.03.2021

Moi dziadkowie mieli 3 dzieci. W 2001 r. przekazali swoim dwóm córkom gospodarstwo rolne, ich syn, a nasz tata, nic nie otrzymał. Chciałbym ustalić, czy przysługuje mi jako spadkobiercy pominiętemu roszczenie o zachowek od ciotek. Babcia zmarła w 2009 r., a dziadek w grudniu 2016 r., wcześniej umarł mój tata (2015 r.). Czy dziedziczę po dziadku? Mam 3 braci, jeden po śmierci taty zrzekł się po nim spadku. Czy zatem dziedziczy po dziadkach? Dysponuję kopią aktu darowizny, w którym jest zapis, że darowizna nie wchodzi do schedy spadkowej. Proszę o wyjaśnienie, jak to jest z darowiznami w rodzinie i wliczaniem ich do spadku!


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pominięcie w darowiźnie a prawo do zachowku

Wymiar zachowku dla dorosłych spadkobierców ustawowych

Domniemywam, że darowizna wyczerpała cały spadek po dziadkach. Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.) – zachowkiem jest przysługująca zstępnym (a więc dzieciom, wnukom itd.), a także małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy (w sytuacji braku spisania przez spadkodawcę testamentu) część wartości udziału spadkowego, który by im przypadł przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub jeżeli zstępny jest małoletni – przysługuje mu dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadł przy dziedziczeniu ustawowym. W pozostałych wypadkach – przysługuje połowa wartości tego udziału. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi:

 

„§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.”

 

Zachowek po zmarłym po ojcu dziadku

Stąd też uprawnionymi do zachowku po babce były dzieci dziadków, które dziedziczyły z mocy ustawy w częściach równych. Nie znajdował się Pan w grupie osób uprawnionych do dziedziczenia po babce i uprawnionych do zachowku. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku spadku po dziadku. Wobec faktu, iż Pański ojciec zmarł przed dziadkiem, uprawnionymi do dziedziczenia są: siostry ojca oraz jego dzieci (Pan i rodzeństwo). Stąd też jest Pan uprawniony do dochodzenia zachowku po zmarłym dziadku. Wartość należnego udziału zależy od spełnienia przesłanek trwałej niezdolności do pracy bądź osiągnięcia odpowiedniego wieku (zgodnie z Kodeksem pełnoletniość uzyskuje się z chwilą ukończenia 18. roku życia).

 

Do ustalenia wielkości udziału spadkowego, jaki przypadłby każdemu ze spadkobierców ustawowych, uwzględnia się spadkobierców niegodnych oraz tych, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia się tych, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

 

Doliczenie darowizn do spadku

Natomiast do ustalenia wartości, z której wylicza się udział spadkowy, a następnie sam zachowek, nie uwzględnia się zapisów i poleceń, natomiast dolicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę, ale też nie wszystkie. Zgodnie z treścią art. 994 § 1 K.c. – przy obliczaniu zachowku do spadku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku. Termin 10-letni odnosi się jedynie do osób niebędących zstępnymi. Państwo na skutek śmierci ojca stali się zstępnymi uprawnionymi do dziedziczenia, wskutek czego termin 10 lat Was już nie obejmuje.

 

W przypadku, gdy uprawnieni do zachowku otrzymali od spadkobiercy darowiznę, zostali uwzględnieni w zapisie testamentowym bądź też zostali powołani do spadku, w wartości która pokrywa swoją wartością wartość zachowku w całości, to ich roszczenie o zachowek jest bezzasadne. Natomiast jeśli nie pokryło to wartości zachowku w całości, to uprawniony ma prawo żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczaną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku.

 

Przedawnienie zachowku

Obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy jedynie w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny. Oznacza to, że jeżeli obdarowany był również spadkobiercą ustawowym, to należała mu się stosowna część spadku i odpowiada on jedynie od nadwyżki ponad należny udział w spadku. Należy to rozumieć w ten sposób, iż po śmierci dziadka Państwu jako dzieciom ojca przysługiwałoby prawo do zachowku od obdarowanych sióstr, bowiem rozporządzenie majątkiem przez spadkodawcę w formie darowizn uczynionych przed śmiercią lub spisania testamentu nie pozbawia dziedziczących na podstawie ustawy prawa do dochodzenia swojej części spadku. Nawet jeśli spadkobierca rozporządzi swoim majątkiem przed śmiercią, dziedziczącym przysługuje prawo uzyskania po nim majątku – do wysokości zachowku po zmarłym.

 

Kodeks cywilny jasno określa, iż roszczenia uprawnionych do zachowku przedawniają się z upływem 5 lat od otwarcia spadku. Termin przedawnienia upływa w listopadzie 2021 r. Każdy z braci jest uprawniony do zachowku po zmarłym dziadku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero + 9 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton