Mamy 11 826 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Połączenie dwóch spółek

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 04.10.2012

Postanowiliśmy połączyć dwie spółki (jawną i z o.o.) w nowy podmiot – spółkę z o.o. Niebawem zostanie wpisana ta nowa spółka do KRS i przejmie ona majątek zarówno spółki jawnej, jak i spółki z o.o. Czy należy sporządzić bilans „starych” spółek? Jak wygląda sytuacja pracowników spółek w związku z tym połączeniem? Czy trzeba podpisać aneksy do umów? Czy „stare” spółki sporządzają PIT-11 dla pracowników za okres minionych miesięcy 2012 roku? W załączniku przesyłam dokumenty.

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Stosownie do art. 492 ust. 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej: K.s.h.) połączenie spółek może być dokonane:

 

  • przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie);
  • przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki).

 

W Państwa przypadku było to zawiązanie nowej spółki kapitałowej (spółki z o.o.) i przejście na nią majątku spółki jawnej (osobowej) oraz spółki z o.o. (kapitałowej).

 

Według ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości przez dzień bilansowy rozumie się dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe. Dniem takim jest m.in. dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz dzień ich otwarcia. Jak podaje ww. ustawa:

 

„Art. 12. (…)

2. Księgi rachunkowe zamyka się, z zastrzeżeniem ust. 3, 3a, 3b i 3c:

(…)

4) w jednostce przejmowanej na dzień połączenia związanego z przejęciem jednostki przez inną jednostkę, to jest na dzień wpisu do rejestru tego połączenia,

5) na dzień poprzedzający dzień podziału lub połączenia jednostek, jeżeli w wyniku podziału lub połączenia powstaje nowa jednostka, to jest na dzień poprzedzający dzień wpisu do rejestru połączenia lub podziału,

 

– nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych zdarzeń”.

 

Można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych:

 

  • w przypadku przekształcenia spółki osobowej oraz spółki cywilnej w inną spółkę osobową, a także spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową;
  • w przypadku połączenia jednostek, gdy w myśl ustawy rozliczenie połączenia następuje metodą łączenia udziałów i nie powoduje powstania nowej jednostki;
  • w przypadku ogłoszenia upadłości jednostki z możliwością zawarcia układu;
  • jeżeli podział jednostki następuje przez wydzielenie;
  • za rok obrotowy, w którym działalność jednostki przez cały czas pozostawała zawieszona, chyba że jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub występują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.

 

Jak widać, wśród wskazanych stanów faktycznych wyłączających konieczność sporządzenia bilansu nie ma sytuacji, w jakiej znajdują się Państwo.

 

To oznacza konieczność sporządzenia bilansów zamknięcia dla spółek łączonych.

 

W świetle prawa następuje przejęcie majątku każdej z poprzednich spółek. Według K.s.h.:

 

„Art. 494. § 1. Spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

 

§ 2. Na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

 

§ 3. Ujawnienie w księgach wieczystych lub rejestrach przejścia na spółkę przejmującą albo na spółkę nowo zawiązaną praw ujawnionych w tych księgach lub rejestrach następuje na wniosek tej spółki.

 

§ 4. Z dniem połączenia wspólnicy spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki stają się wspólnikami spółki przejmującej bądź spółki nowo zawiązanej.

 

§ 5. Przepisu § 2 nie stosuje się do zezwoleń i koncesji udzielonych spółce będącej instytucją finansową, jeżeli organ, który wydał zezwolenie lub udzielił koncesji, złożył sprzeciw w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia planu połączenia”.

 

Z tego wynika, że dzień połączenia jest dniem, w którym spółka nowo zawiązana wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

 

Według § 2 tego przepisu z dniem połączenia na spółkę nowo zawiązaną przechodzą w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. To jest tylko przykładowe wyliczenie, nie zaś wyczerpujące.

 

Poprzednie dwie spółki były nie tylko przedsiębiorstwami, ale także pracodawcami (zakładami pracy) dla osób w nich zatrudnionych. Obowiązki tychże spółek jako pracodawców przeszły z dniem połączenia na nowo zawiązaną spółkę.

 

Taka sytuacja przewidziana jest w obowiązujących przepisach, a mianowicie w Kodeksie pracy:

 

„Art. 231. § 1. W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5.

 

§ 2. Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie.

 

§ 3. Jeżeli u pracodawców, o których mowa w § 1, nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca informują na piśmie swoich pracowników o przewidywanym terminie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla pracowników, a także zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników, w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania; przekazanie informacji powinno nastąpić co najmniej na 30 dni przed przewidywanym terminem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę.

 

§ 4. W terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

 

§ 5. Pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przepis § 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

 

§ 6. Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy”.

 

Dochodzi więc do przejęcia przez nową firmę zakładów pracy należących do spółki jawnej i starej spółki z o.o. razem z pracownikami – czyli mamy do czynienia z przejściem zakładu pracy do innego pracodawcy.

 

Nowa firma stanie się z mocy prawa pracodawcą dla dotychczasowych pracowników zatrudnionych w spółce jawnej oraz starej spółce z o.o., a przechodzących jednocześnie z przejęciem spółek. Nowy pracodawca przejmuje całość majątku starego pracodawcy, kontynuując lub też nie kontynuując jego działalności.

 

Przejście praw i obowiązków odbywa się na drodze tzw. sukcesji generalnej. Prowadzi ona do nabycia przez spółkę nowo zawiązaną (jako następcy prawnego spółek przejmowanych) wszystkich praw i obowiązków spółek przejmowanych jako swych poprzedników prawnych. Odbywa się to w oparciu o wpis nowej spółki do KRS. Należy przy tym mieć na uwadze, że następca prawny (nowa spółka) nie może przejąć więcej praw i obowiązków ponad te, które przysługiwały jego poprzednikowi (spółce jawnej oraz spółce z o.o.).

 

Nowa spółka z o.o. jako nowy pracodawca z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części jest obowiązana:

 

  1. zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz
  2. wskazać im termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie.

 

Rozwiązanie stosunku pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę w tym trybie powoduje dla nich skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.

 

Dotyczy to tylko osób zatrudnionych na innej podstawie niż umowa o pracę.

 

Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę stają się z mocy prawa pracownikami nowego pracodawcy. Nowa spółka jest dla nich kontynuatorem stosunku pracy.

 

Uwaga!

  1. Sprzeczne z prawem będzie postępowanie poprzednich pracodawców, jak i tego, który przejmie ich prawa i obowiązki, polegające na tym, że poprzedni pracodawca rozwiąże umowę o pracę lub jej nie przedłuży, zaś nowy pracodawca zawrze z pracownikiem umowę cywilnoprawną.
  1. Poprzedni pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę, a pracodawca przejmujący nie może zawrzeć z pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę nowej umowy o pracę na innych zasadach.
  2. W każdym z tych przypadków sąd uzna, że nadal trwa w niezmienionej postaci poprzednia umowa o pracę. Jedyną różnicą będzie to, że na miejsce starego pracodawcy wstąpi nowy.
  3. Przejętemu pracownikowi można zmienić wynagrodzenie i warunki pracy, ale tylko w drodze wypowiedzenia zmieniającego.

 

Taka sytuacja nie wyklucza dokonania zmiany warunków pracy i płacy na mocy porozumienia stron. Taka ewentualność istnieje zawsze.

 

Pracownik dostaje świadectwo pracy (w razie rozwiązania umowy o pracę) i inne dokumenty od nowego pracodawcy. Poprzedni pracodawcy nie muszą wystawiać żadnych świadectw pracy, albowiem nie dochodzi do rozwiązania stosunku pracy. On jest nadal kontynuowany.

 

Stosownie do art. 231 § 1 Kodeksu pracy w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Norma ta współgra z art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 2001/23/WE z dnia 12 marca 2001 r.

Nowy pracodawca i pracownicy nie muszą zawierać nowych umów o pracę. Z mocy prawa nawiązuje się stosunek pracy z nowym pracodawcą o identycznej treści, jaki istniał pomiędzy poprzednim pracodawcą a przejmowanymi pracownikami. Przykładowo pracodawca, na którego przeszedł zakład pracy, jest związany zasadami premiowania obowiązującymi w tym zakładzie. Nie jest też możliwe wyłączenie – w drodze umowy czy decyzji pracodawcy – z przejścia zakładu pracy części pracowników. O tym, czy doszło do przejścia, rozstrzygające znaczenie mają okoliczności faktyczne.

 

Art. 231 Kodeksu pracy przyjmuje konstrukcję automatycznego wejścia w stosunek pracy po stronie jednego zakładu pracy w miejsce drugiego, wprowadzając sukcesję uniwersalną w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych do stosunków pracy. Opiera się to na wskazanym założeniu, że stosunek pracy w ogóle nie zostaje rozwiązany, ale trwa pomimo zniknięcia poprzedniego pracodawcy i pojawienia się nowego.

 

W konsekwencji takiego podejścia niekiedy US uznają, że obowiązki płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych, jakie ciążyły na poprzednikach prawnych, w tym obowiązek sporządzenia informacji PIT-11, nie ustają. Obowiązki te wskutek sukcesji uniwersalnej przechodzą na nowego pracodawcę (płatnika). Pracodawca ten, przejmując pracowników, przejmuje także obowiązek poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wszelkie inne obowiązki z tym związane – staje się automatycznie płatnikiem w tym zakresie.

 

Spotykany jest też inny pogląd. Zgodnie z nim pracownicy powinni dostać informacje roczne o dochodach PIT-11 w 2012 r. od poprzedniego płatnika oraz od nowego płatnika. Wynika to z faktu, że znikają spółka jawna oraz stara spółka z o.o. i nie dochodzi do przejścia obowiązków w tym zakresie, ale do powstania u nowego pracodawcy tych obowiązków. Nowa spółka może wystawić informacje o dochodach pracowników tylko za okres, w jakim dokonywała wypłat na ich rzecz oraz od dnia, w jakim stała się płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych dla przejętych pracowników.

 

Nie spotkałem się jeszcze z ujemnymi konsekwencjami dla płatnika.

 

W takiej sytuacji najlepiej jest zorientować się w swoim US, jakie jest podejście do tego zagadnienia i zastosować się do niego.

 

 

 

*Stan prawny z dnia 23.03.2012 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII - pięć =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

Poduszki