Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pojęcie podróży służbowej – część 1

Autor: Tadeusz M. Nycz • Opublikowane: 19.05.2009

W artykule omówiono zagadnienia dotyczące podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 K.p., w związku z pojawiającymi się na ten temat rozbieżnymi rozstrzygnięciami sądowymi i tym samym niezrozumieniem istoty tej instytucji.

Tadeusz M. Nycz

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Z dniem 30 marca 2001 r. na mocy ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz. 1268) wprowadzono do Kodeksu pracy art. 775 w brzmieniu: 

 

„§ 1. Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługuje zwrot kosztów związanych z podróżą służbową.

 

§ 2. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania oraz wysokość należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, w szczególności w zakresie diet oraz zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych udokumentowanych wydatków.”

 

W ramach porządkowania przepisów prawa i dostosowywania ich do zasad obowiązującej Konstytucji RP, powyższy zapis uznano za konieczny, ze względu na to, że uprawnienia obywateli, w tym pracowników, muszą wynikać wprost z przepisów ustawy, podczas gdy prawo do świadczeń delegacyjnych dotychczas nie miało takiego umocowania.

 

Z dniem 1 stycznia 2003 r. na mocy ustawy z dnia 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 135, poz. 1146), art. 775 Kodeksu pracy otrzymał obecne brzmienie:

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

„§ 1. Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

 

§ 2. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju – walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków.

 

§ 3. Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania.

 

§ 4. Postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w § 2.

 

§ 5. W przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów, o których mowa w § 2.”

 

Przeprowadzona nowelizacja miała charakter dość istotny, ponieważ zmieniała zakres podmiotowy dotychczasowego przepisu obejmującego obowiązkiem wszystkich pracodawców, na rzecz przyjęcia rozwiązania alternatywnego, to znaczy założenia, że należności te, z mocy przepisów kodeksu i aktów wykonawczych, przysługują wprost pracownikom tzw. sfery budżetowej, natomiast w stosunku do pozostałych pracowników przepisy te stosuje się jedynie wówczas, gdy w regulacjach prawnych podustawowych, mających charakter źródeł prawa pracy, nie ustalono innych zasad.

 

Ustawodawca zastrzegł jedynie, że należność z tytułu diety nie może być niższa, niż wielkość przysługująca dla delegacji odbywanej na obszarze kraju, co dotyczy zarówno delegacji krajowych jak i zagranicznych.

 

Wskazana nowelizacja omawianego przepisu ma charakter o tyle istotny, że umiejscawia instytucję pod nazwą „podróż służbowa” jako pojęcie odnoszące się do pracowników sfery budżetowej, gdzie w istocie mamy do czynienia z wykonywaniem zadań służbowych.

 

Taka konstrukcja przepisu nie pozwala w żadnym razie wyciągać z tego zapisu dalej idących wniosków, a w szczególności takich, że pojęcie podróży służbowej miałoby rzekomo być instytucją o charakterze czynności wyjątkowych a nie podstawowych.

 

Gramatyczny zapis definicji pojęcia podróży służbowej znajdujący się w art. 775 § 1 K.p. jest na tyle jednoznaczny, iż dalej idące wnioskowanie byłoby po prostu pozbawione podstaw prawnych, lub inaczej mówiąc wykładnią petitio principii, czyli poszukiwaniem argumentów pod z góry założoną błędnie tezę.

 

Niestety trzeba zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego zagadnienia te przybrały charakter formułowania wniosków całkowicie normatywnie bezpodstawnych, tak jak gdyby komentowany przepis rzeczywiście budził jakieś uzasadnione wątpliwości prawne wymagające wyjaśnienia definicji pojęciowej.

 

Tymczasem tak nie jest, gdyż definicja pojęciowa podróży służbowej daje się wyjaśnić w sposób całkowicie prosty, klarowny i logiczny. Owo „zadanie służbowe”, o którym wspomina ustawodawca, to nic innego jak zwykłe obowiązki pracownika, nazywane w sferze jednostek budżetowych obowiązkami służbowymi będące pojęciem zapożyczonym z pragmatyk służbowych np. pracowników urzędów państwowych.

 

Warto przy tym zwrócić uwagę, że Kodeks pracy, choć pochodzi z 1975 r., podlegał bardzo wielu nowelizacjom i w aktualnym kształcie nie przewiduje żadnych sformułowań zobowiązaniowych nazywanych zadaniami służbowymi.

 

Odniesienie takie istniało w art. 100 § 2 pkt 6 K.p. w stosunku do tajemnicy państwowej i służbowej i zostało zastąpione pojęciem obowiązku przestrzegania tajemnic określonych w odrębnych przepisach.

 

Tak więc w obecnym stanie prawnym pojęcie „zadanie służbowe” musi być identyfikowane z czynnościami realizowanymi w jednostkach sfery budżetowej, natomiast u innych pracodawców pod tym pojęciem należy rozumieć wykonywanie zadań wynikających z treści nawiązanego stosunku pracy.

 

Wyjaśnienie definicyjne podróży służbowej musi być odniesione wyłącznie do stosunków pracy w szeroko rozumianych urzędach administracji publicznej, gdzie właśnie owo sformułowanie „zadanie służbowe” nabiera określonej treści.

 

W pozostałych, występujących poza sferą publiczną stosunkach pracy pojęcie „zadanie służbowe” oznacza po prostu zadanie pracownicze konieczne do wykonania zgodnie z treścią zawartej umowy o pracę.

 

Z tego powodu doszukiwanie się w tym sformułowaniu jakichś dalszych treści jest wykładnią całkowicie bezpodstawną, gdyż nie opartą na żadnej podstawie normatywnej. Twierdzenie, iż podróż służbowa to zadanie okazjonalnie wykonywane przez pracownika, natomiast podróżą służbową nie mogą być stale wykonywane zadania, jest nawet w sferze jednostek budżetowych nie do przyjęcia.

 

Są przecież jednostki kontrolne, których kontrolerzy stale wykonują pracę w ramach delegacji służbowych, pobierając z tego tytułu stosowne należności i, rzecz jasna, nikomu nie przychodzi do głowy, aby pozbawiać ich tych uprawnień, mimo że pobyt na delegacji służbowej ma charakter prawie codzienny, a niekiedy bez przerwy długotrwały (por. np. art. 78 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli, Dz. U. z 2001 r. Nr 85, poz. 937 z późn. zm., czy też art. 51 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz. U. Nr 89, poz. 589, z późn. zm.).

 

W powołanych ustawach szczególnych przyznano jedynie kontrolerom prawo do korzystniejszych należności z tytułu diet, odwołując się w pozostałym zakresie do regulacji art. 775 Kodeksu pracy.

 

Warto też zwrócić uwagę, że w gramatycznym brzmieniu definicyjnym art. 775 § 1 K.p. posługuje się pojęciem „zadania służbowe” w liczbie mnogiej, toteż nawet z tego powodu brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że podróż służbowa ma charakter incydentalny.

 

W następstwie tego nie ma podstaw prawnych do dokonywania podziału podróży służbowej na typową, czy nietypową, gdyż ustawodawca nie daje ku temu żadnego uzasadnienia normatywnego.

 

Reasumując, podróż służbowa w rozumieniu art. 775 § 1 K.p. to zadanie pracownicze, w ogólnym tego słowa rozumieniu, wykonywane przez pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy pracownika sprecyzowanym także w postaci nazwy miejscowości.



Stan prawny obowiązujący na dzień 19.05.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 - dziesięć =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »