Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pojęcie komunikacji międzynarodowej w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 02.02.2012

Pojęcie to, niestety, nie zostało zdefiniowane w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania, ani nie definiuje go Konwencja modelowa OECD czy też komentarz do niej. Powoduje to w praktyce wiele problemów.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wielu Polaków pracuje na pokładach statków morskich i powietrznych poza granicami kraju. Wbrew powszechnej opinii ich obowiązki podatkowe są zróżnicowane w zależności od miejsca pracy i treści umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, która łączy Polskę z miejscem pracy, siedziby, faktycznego zarządu lub państwem bandery. Niejasności, które pojawiają się w praktyce, jest naprawdę wiele – szczególnie, iż stany faktyczne bywają naprawdę skomplikowane.

 

Kto ma bowiem prawo do opodatkowania np. wynagrodzenia uzyskiwanego przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku morskiego, gdy siedziba przedsiębiorstwa, do którego należy statek, znajduje się w Azerbejdżanie, a miejsce odbywania się posiedzeń zarządu zatrudniającego przedsiębiorstwa znajduje się w Stanach Zjednoczonych, natomiast regionalne biuro bezpośrednio rekrutujące załogę mieści sie w Gruzji i ma pełną autonomię? Pytań, takich jak to, jest naprawdę wiele.

 

Rozwikłania sprawy nie ułatwiają nieprecyzyjne zapisy umów bilateralnych – komentarz do modelowej umowy OECD również nie rozwiewa wielu wątpliwości.

 

Chciałbym zwrócić uwagę na używane powszechnie w umowach międzynarodowych, w kontekście pracy najemnej wykonywanej na statkach, pojęcie „komunikacji międzynarodowej”.

 

Przykładowo, art. 15 ust. 3 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Filipin w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, która została sporządzona w Manili dnia 9 września 1992 r. (Dz. U. z dnia 16 października 1997 r.) stanowi, iż: „Bez względu na poprzednie postanowienia tego artykułu wynagrodzenia z pracy najemnej, wykonywanej na pokładzie statku lub statku powietrznego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej, mogą być opodatkowane w tym Umawiającym się Państwie, w którym odbiorca ma miejsce zamieszkania lub którego jest obywatelem”.

 

Artykuł 15 ust. 3 konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Azerbejdżańskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisanej w Warszawie dnia 26 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z dnia 21 stycznia 2008 r.) stanowi, iż „wynagrodzenia, uzyskiwane przez osobę z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku morskiego lub statku powietrznego eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej, mogą być opodatkowane w tym drugim Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorstwa, do którego należy statek morski lub powietrzny”.

 

Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Finlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Helsinkach dnia 8 czerwca 2009 r. (Dz. U. z dnia 11 marca 2010 r.) stanowi, że „bez względu na poprzednie postanowienia niniejszego artykułu, wynagrodzenie uzyskane w związku z wykonywaniem pracy najemnej na pokładzie statku morskiego lub statku powietrznego, eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa, może być opodatkowane w tym Państwie”.

 

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Zjednoczonych Emiratów Arabskich w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzona w Abu Zabi dnia 31 stycznia 1993 r. (Dz. U. z dnia 14 lipca 1994 r.), stanowi w art. 15 ust. 3, iż „wynagrodzenia uzyskiwane przez osobę z tytułu pracy najemnej wykonywanej na pokładzie statku, barki, pojazdu drogowego lub statku powietrznego, eksploatowanego w komunikacji międzynarodowej, mogą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa”.

 

Jak widać, regulacje te są diametralnie różne. Łączy je pojęcie „komunikacji międzynarodowej”. Pojęcie to, niestety, nie zostało zdefiniowane w wymienionych wyżej umowach ani nie definiuje go modelowa umowa OECD czy też komentarz do niej. Umowy nie odsyłają tu również do żadnego innego aktu prawnego, który tym pojęciem się posługuje.

 

Zdefiniowano natomiast określenie „transport międzynarodowy”, co oznacza na ogół wszelki przewóz statkiem morskim, statkiem powietrznym lub środkiem transportu samochodowego eksploatowanym przez przedsiębiorstwo, którego miejsce faktycznego zarządu znajduje się w Umawiającym się Państwie, z wyjątkiem przypadku, gdy statek morski, powietrzny lub środek transportu samochodowego jest eksploatowany wyłącznie między miejscami położonymi w drugim Umawiającym się Państwie.

 

Kazimierz Bany [K. Bany w: Modelowa konwencja w sprawie podatku od dochodu i majątku. Wersja skrócona, lipiec 2010, „ABC”, 2011] wskazuje, iż: „Definicja określenia »transport międzynarodowy« nie ma zastosowania do transportu dokonywanego przez przedsiębiorstwo, którego miejsce faktycznego zarządu znajduje się w jednym umawiającym się państwie, jeżeli statek morski lub statek powietrzny jest eksploatowany między dwoma miejscami położonymi w tym samym umawiającym się państwie, nawet wtedy, gdy część tego transportu ma miejsce poza tym państwem. Tak więc, na przykład, wycieczka statku rozpoczęta i zakończona w tym drugim państwie bez zatrzymania się w porcie zagranicznym nie stanowi przewozu pasażerów w transporcie międzynarodowym. Umawiające się państwa, które pragną wyraźnie wyjaśnić tę kwestię w ich konwencjach, mogą uzgodnić dwustronnie zmodyfikowanie definicji w tym sensie”.

 

Co chciały osiągnąć umawiające się kraje, używając pojęcia „komunikacji międzynarodowej”? Czy umawiającym się krajom chodziło tu o transport międzynarodowy czy używając innego pojęcia, pojęcia „komunikacja” chciały, a jeśli tak, to jak bardzo, zawęzić zakres desygnat pojęcia „transport międzynarodowy”? Czy zmieniając słowo „transport” na „komunikacja”, chodziło tylko o przewóz pasażerów, czy może o coś zupełnie innego?

 

W języku polskim wyraz „komunikacja” słownikowo (PWN) oznacza „ruch środków lokomocji między odległymi od siebie miejscami”. Zatem komunikacją międzynarodową będzie przemieszczenie statku między punktami znajdującymi się w różnych państwach. Niestety, w przypadku interpretacji umów międzynarodowych tekst Polski nie jest na ogół tekstem decydującym np. konwencję między Polską a Azerbejdżanem sporządzono w dniu 26 sierpnia 1997 roku w Warszawie w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim, azerbejdżańskim i rosyjskim, przy czym wszystkie teksty są jednakowo autentyczne, natomiast w przypadku rozbieżności przy interpretacji postanowień niniejszej Konwencji będzie wykorzystany tekst rosyjski.

 

Niniejszym tekstem nie podejmuję próby zdefiniowania pojęcia „komunikacja międzynarodowa”, lecz jedynie sygnalizuję, iż problematycznych, nieostrych pojęć nie brakuje również w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.


Stan prawny obowiązujący na dzień 02.02.2012


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć minus VII =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »